Syndrom oszusta

Syndrom oszusta jest zjawiskiem polegającym na odczuwaniu niezasłużonego sukcesu lub poczuciu, że jest się oszustem pomimo osiągniętych sukcesów lub posiadanych kompetencji. Jest to często występujące zjawisko wśród osób, które odnoszą sukcesy zawodowe lub w środowisku akademickim lecz w głębi duszy wierzą, że nie są wystarczająco kompetentne i obawiają się, że zostaną zdemaskowani jako oszuści. Syndrom oszusta nie jest rzeczywistym odzwierciedleniem kompetencji jednostki.

Pierwsze wzmianki o syndromie oszusta pojawiły się w latach 70. XX wieku w pracy badawczej dwójki psychologów – Pauline Clance i Suzanne Imes. Ich badania skupiały się na doświadczeniach kobiet w kontekście osiągnięć zawodowych, ale z czasem okazało się, że zjawisko dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn – w różnych dziedzinach życia.

Osoby cierpiące na syndrom oszusta często mają trudności z internalizacją swoich osiągnięć oraz pozytywnych opinii na swój temat. Zamiast tego skupiają się na swoich niepowodzeniach lub przekonaniu, że ich sukcesy są wynikiem szczęścia, zbiegu okoliczności lub manipulacji. Pomimo posiadania odpowiednich kwalifikacji i umiejętności, wierzą, że nie są godne sukcesu, który osiągnęły.

Jednym z czynników sprzyjających rozwojowi syndromu oszusta może być perfekcjonizm. Osoby dotknięte tym zespołem często wyznaczają sobie nieosiągalne cele i niezmiennie przez ten pryzmat oceniają siebie jako niewystarczające, nawet gdy obiektywnie osiągają sukcesy. Każdy błąd jest postrzegany jako potwierdzenie ich własnej niekompetencji, co prowadzi do dalszego pogłębienia syndromu.

Presja społeczna i kulturowa może również dodatkowo przyczyniać się do rozwoju syndromu oszusta. W społeczeństwach, które kładą duży nacisk na sukces zawodowy i osiągnięcia, osoby z syndromem oszusta mogą czuć się szczególnie narażone na te negatywne przekonania o sobie.

Osoby dotknięte tym zespołem mogą doświadczać chronicznego stresu, lęku, depresji oraz ograniczenia w karierze zawodowej ze względu na unikanie nowych wyzwań i niepodejmowanie ryzyka. Jednak istnieją sposoby radzenia sobie z syndromem oszusta, w tym terapia poznawczo-behawioralna oraz praca nad budowaniem pewności siebie i pozytywnego sposobu myślenia.

Lęk przed byciem uznanym za niekompetentnego jest głównym lękiem wśród wyższej kadry zarządzającej na całym świecie. Szacuje się, że około 70% światowej populacji ludzi może doświadczyć syndromu oszusta w pewnym momencie życia. Szczególnie powszechny jest on wśród osób, które odnoszą wiele sukcesów, jak również wśród pracowników naukowych na początku swojej kariery obejmujących posady posiadające zabezpieczenie zatrudnienia. Nawet tak znany uczony jak Albert Einstein mógł cierpieć z powodu tego syndromu. W późnym okresie swojego życia miał się zwierzyć swojemu przyjacielowi, że czuje się mimowolnym oszustem z powodu przecenienia jego dorobku naukowego, co pokazuje, że syndrom oszusta może dotknąć osoby niezwykle wybitne a nawet genialne niezależnie od ich realnych osiągnięć.

Twoja ocena