Na czym polega psychoterapia?

na czym polega psychoterapia

Istnieją dwa różne podejścia do rozumienia procesu psychoterapii: jako procesu leczenia oraz jako proces pomagania. Pierwsze z tych podejść typowe jest dla psychoanalizy i terapii poznawczo-behawioralnej i postrzega psychoterapię jako proces diagnozowania i leczenia zaburzeń psychicznych, w którym terapeuta odgrywa rolę specjalisty identyfikującego problemy pacjenta, a następnie stosującego określone techniki terapeutyczne w celu ich rozwiązania. Drugie podejście charakterystyczne jest dla nurtu humanistyczno-egzystencjalnego, który traktuje psychoterapię jako formę wspierania i towarzyszenia pacjentowi w jego osobistym rozwoju i samorealizacji. W tym podejściu terapeuta jest bardziej przewodnikiem niż lekarzem, pomagając pacjentowi odkrywać jego własne zasoby, znaczenia i cele, oraz wspierając go w dążeniu do pełniejszego i bardziej autentycznego życia. Oba podejścia, choć różnią się w swoich założeniach i metodach, mają na celu poprawę dobrostanu pacjenta, jednak podchodzą do tego celu z różnych perspektyw.

Psychoterapia jako forma leczenia

Psychoterapia jako specjalistyczna forma leczenia opiera się na celowym zastosowaniu technik psychologicznych oraz wiedzy i umiejętności psychoterapeuty, zazwyczaj psychologa klinicznego lub psychiatry, w celu udzielenia pomocy pacjentom, głównie tym z zaburzeniami neurotycznymi, osobowościowymi i psychosomatycznymi. Emocjonalna więź między terapeutą a pacjentem jest często świadomie wykorzystywana jako kluczowy element terapeutyczny. Głównym celem psychoterapii jest rozwój osobowości, poprawa zdrowia psychicznego oraz eliminacja objawów chorobowych poprzez zmianę wzorców zachowania oraz struktur i procesów intrapsychicznych. Psychoterapia może być prowadzona indywidualnie, jako terapia par, rodzin, a także w formie terapii grupowej. W psychoterapii grupowej wykorzystuje się specyficzne procesy grupowe, takie jak normy i siły działające w małych grupach społecznych, aby wywołać pożądane zmiany u uczestników, które mogą wynikać zarówno z aktywności grupy, jak i celowych interwencji terapeuty.

Czym jest psychoterapia?

Psychoterapia jest intencjonalnym procesem leczniczym, który opiera się na solidnych, akceptowanych w środowisku naukowym podstawach teoretycznych oraz praktycznych – o zweryfikowanej empirycznie skuteczności. Jest metodą leczenia i wspierania rozwoju osobistego, opartą na celowych interwencjach z wykorzystaniem specjalistycznych technik i narzędzi bazujących na wiedzy psychologicznej. Proces psychoterapii polega na systematycznej pracy nad zrozumieniem i modyfikacją myśli, uczuć i zachowań pacjenta, wykorzystując różnorodne techniki terapeutyczne dostosowane do indywidualnych potrzeb i przebiega w bezpośrednim kontakcie z psychoterapeutą, który posiada profesjonalne kompetencje i odpowiednie wykształcenie, umożliwiające skuteczne stosowanie tych technik. Opierając się na empirycznie potwierdzonych teoriach psychologicznych, psychoterapia pomaga pacjentom w uzyskaniu wglądu w ich problemy, rozwijaniu zdrowszych wzorców zachowań oraz poprawie jakości życia. Dzięki połączeniu naukowych badań z praktycznymi umiejętnościami terapeuty, psychoterapia skutecznie wspiera proces zdrowienia i rozwoju osobistego pacjentów.

Psychoterapia pomaga pacjentom radzić sobie z różnymi trudnościami emocjonalnymi, psychologicznymi i behawioralnymi, wspierając ich w procesie zdrowienia i rozwoju osobistego. Psychoterapia ma charakter interdyscyplinarny, korzysta z różnych obszarów psychologii, filozofii, medycyny (zwłaszcza z psychiatrii), pedagogiki, socjologii, antropologii kulturowej i innych dziedzin wiedzy naukowej. Jest to dziedzina, która integruje różnorodne podejścia i metodologie z wielu dyscyplin, aby efektywnie wspierać zdrowie psychiczne i emocjonalne pacjentów. Stanowi ona odrębną specjalizację, wymagającą specyficznej wiedzy, umiejętności oraz określonych cech osobowościowych.

Czym nie jest psychoterapia?

Psychoterapia nie polega na szukaniu winnych za obecne trudności ani obwinianiu rodziców, przyjaciół czy życia. To proces, w którym pacjent i terapeuta pracują wspólnie nad zrozumieniem i rozwiązaniem problemów, a nie na przerzucaniu winy. W psychoterapii pacjent jest aktywnym uczestnikiem procesu, a nie biernym odbiorcą. Psychoterapia nie jest jednostronną pracą. Skuteczność terapii zależy zarówno od zaangażowania pacjenta, jak i terapeuty. Oboje mają konkretne role do odegrania i zadania do wykonania, bez ich współpracy i zaangażowania, terapia nie może być skuteczna. Psychoterapeuta nie przejmuje odpowiedzialności za pacjenta – to pacjent musi pracować nad zmianą. Psychoterapia nie jest miejscem, gdzie pacjent biernie poddaje się działaniom terapeuty, jak na przykład podczas korzystania z zabiegów medycznych. Psychoterapia nie jest przyjaźnią za pieniądze ani rozmową towarzyską. Nie polega też na udzielaniu porad, mówieniu komplementów, klepaniu po plecach, czy zapewnianiu, że wszystko „będzie dobrze”. Nie polega również na czytaniu w myślach ani wróżeniu przyszłości.

Psychoterapia nie jest pogadanką czy rozmową towarzyską

Psychoterapia to celowy i strukturalny proces terapeutyczny, a nie luźna rozmowa bez określonego kierunku. W psychoterapii język odgrywa kluczową rolę, ponieważ przez niego zachodzi proces zmiany i rozwoju tożsamości. Rozmowa psychoterapeutyczna różni się istotnie od zwykłej konwersacji, Warden Ferrara ((1994) wskazała siedem kluczowych różnic między nimi: równowaga sił, wzajemność, rutynowa powtarzalność, ograniczony czas, ograniczony temat, zapłata za sesję oraz regulacyjna odpowiedzialność terapeuty.

Psychoterapia nie jest działaniem jednorazowym

Efektywna psychoterapia zazwyczaj wymaga regularnych, wielokrotnych sesji odbywających się przez pewien okres, a nie pojedynczego spotkania.

Psychoterapia nie jest działaniem medycznym

Chociaż może współpracować z leczeniem farmakologicznym, sama psychoterapia nie polega na przepisywaniu leków ani na fizycznym leczeniu organizmu.

Psychoterapia nie jest substytutem relacji społecznych

Chociaż terapeuta oferuje wsparcie emocjonalne, nie zastępuje on relacji rodzinnych, przyjacielskich czy partnerskich, które są również ważne dla zdrowia psychicznego.

Psychoterapia nie jest metodą szybkiego rozwiązaniem problemów

Psychoterapia nie oferuje natychmiastowych rezultatów; wymaga zaangażowania, cierpliwości i czasu.

Psychoterapia nie jest poradnictwem

W przeciwieństwie do doradztwa, które może skupiać się na konkretnych problemach życiowych, psychoterapia bada głębsze wzorce myślenia, emocji i zachowań oraz ich źródła. Psychoterapia nie jest również formą poradnictwa, pocieszania, udzielania wskazówek czy rad. Jej celem jest leczenie źródeł problemów emocjonalnych i psychologicznych pacjenta, a nie jedynie łagodzenie objawów.

Psychoterapia nie jest manipulacją czy formą kontrolą

Terapeuta nie narzuca swoich poglądów ani nie stara się kontrolować pacjenta. Proces terapeutyczny opiera się na współpracy i wspólnym zrozumieniu problemów.

Psychoterapia nie jest rozwiązaniem dla każdego

Psychoterapia może nie być odpowiednia dla wszystkich osób lub wszystkich rodzajów problemów; niektóre kwestie mogą wymagać innych form wsparcia lub interwencji.

Psychoterapia nie jest czynnością magiczną

Nie jest tajemniczym procesem, który automatycznie „naprawi” problemy. Opiera się na naukowych zasadach psychologii i wymaga aktywnego udziału pacjenta. Psychoterapia nie polega na niezrozumiałych, nieprzewidywalnych w skutkach działaniach uzdrowicielskich.

Psychoterapia nie jest jednym określonym podejściem

Psychoterapia obejmuje wiele różnych metod i technik, takich jak psychoterapia poznawczo-behawioralna, psychodynamiczna, humanistyczna czy systemowa, a nie jedno uniwersalne podejście.

Co nie jest psychoterapią?

Psychoterapia to szerokie pojęcie obejmujące różnorodne metody i podejścia terapeutyczne mające na celu poprawę zdrowia psychicznego i emocjonalnego pacjentów. Jednak nie wszystkie techniki i metody, które czasami kojarzone są z psychoterapią formalnie można zaliczyć do praktyk psychoterapeutycznych. Nie są uznawane za psychoterapię w sensie ścisłym:

NLP (Neurolingwistyczne Programowanie)

NLP to metoda komunikacji, rozwoju osobistego, która skupia się na relacji między językiem, myśleniem i zachowaniem. Jest używana w celu osiągania celów osobistych i zawodowych. NLP nie jest oparte na solidnych podstawach naukowych i nie ma wystarczających dowodów empirycznych potwierdzających jego skuteczność jako formy psychoterapii.

Trening autogenny

Trening autogenny to technika relaksacyjna opracowana przez Johannesa Schultza, która polega na autohipnozie i samosugestii w celu redukcji stresu i poprawy zdrowia psychicznego. Jest to bardziej technika relaksacyjna niż pełnoprawna forma psychoterapii, mimo że może być używana jako uzupełnienie terapii.

Ustawienia hellingerowskie (ustawienia rodzinne Hellingera, ustawienia systemowe)

Ustawienia systemowe to metoda terapeutyczna stworzona przez Berta Hellingera, która bada dynamikę rodzinnych relacji i ich wpływ na jednostkę poprzez sceniczne odgrywanie ról. Ustawienia rodzinne są krytykowane za brak naukowych podstaw i dowodów empirycznych, a także za potencjalne ryzyko emocjonalne dla uczestników.

Regresja hipnotyczna

To technika polegająca na wprowadzaniu pacjenta w stan hipnozy w celu eksploracji przeszłych wydarzeń, często z przeszłych żyć, co ma na celu rozwiązanie obecnych problemów psychicznych. Regresja hipnotyczna nie ma solidnych dowodów naukowych potwierdzających jej skuteczność i jest często uznawana za pseudonaukę.

Te techniki i podejścia, mimo że mogą mieć pewne zastosowanie w kontekście rozwoju osobistego lub jako uzupełnienie terapii, nie spełniają jednak formalnych kryteriów psychoterapii opartej na dowodach naukowych.

Ocena 5/5 - (1 głosów)

Znajdź psychologa lub psychoterapeutę w serwisie Psychologuj.pl