Wypalenie zawodowe jest stanem, w którym człowiek nie tylko przestaje odczuwać satysfakcję z wykonywanych obowiązków zawodowych i coraz mniej się w nie angażuje, ale przede wszystkim zmaga się z dużym poziomem długotrwałego stresu i chronicznym przemęczeniem. Według badań stan ten może dotyczyć nawet co czwartego Polaka, a poszczególne objawy wypalenia ma więcej niż 60% pracujących. Kluczowy okazuje się w związku z tym dostęp do profesjonalnej pomocy psychologicznej.
Na czym polega wypalenie zawodowe?
Na powstanie wypalenia zawodowego wpływa szereg czynników z zakresu samego środowiska pracy, cech osobowości pracownika, a także jego sytuacji życiowej poza pracą. Gdy już dochodzi do wypalenia, jego skutki mogą być znacznie szersze niż jedynie spadek jakości i zaangażowania w pracę. W wyniku wysokiego napięcia emocjonalnego dana osoba czuje się wyczerpana zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Zaczyna postrzegać rzeczywistość w negatywny sposób, co odbija się niekorzystnie na relacjach z klientami, współpracownikami i najbliższymi. Do najczęściej występujących objawów wypalenia zawodowego należą:
- Spadek satysfakcji z wykonywanej pracy
- Brak zaangażowania w pracę
- Niechęć do chodzenia do pracy
- Obniżona produktywność
- Chroniczne zmęczenie
- Rozdrażnienie, zmienność nastrojów
- Apatia
- Stany lękowe
- Problemy ze snem
Objawy te znacznie wykraczają poza życie zawodowe i są odczuwane przez daną osobę na co dzień, także przed lub po pracy, oraz w relacjach prywatnych. Choć problem ten może dotyczyć każdego, niezależnie od charakteru wykonywanej pracy, można wyróżnić zawody najbardziej obciążone ryzykiem wypalenia. Są to m.in. lekarze, nauczyciele, pracownicy marketingu czy korporacji, a także służby mundurowe. Wszystkie z nich wiążą się z dużą intensywnością pracy, presją społeczną oraz konkurencją.
W jaki sposób może pomóc psycholog?
Pierwszym krokiem w walce z wypaleniem zawodowym jest sama świadomość tego, że to właśnie Ciebie dotyczy ten problem. Warto udać się do specjalisty, np. psychologa Adama Piotrowskiego https://adampiotrowskipsycholog.pl/. Terapeuta pomoże w zrozumieniu szkodzących mechanizmów, które kierują życiem pacjenta i doprowadziły go do jego sytuacji. Przy użyciu odpowiednich narzędzi terapeutycznych wspólnie zidentyfikowane zostaną wewnętrzne przyczyny dla których dochodziło do nierównowagi w określonych obszarach życia – zawodowego i prywatnego. Kompleksowe podejście uwzględni nie tylko edukację i wsparcie społeczne, lecz także konkretne i skuteczne zalecenia i trening zmiany zachowania, sposobu podejmowania decyzji czy zdrowej troski o siebie. Dzięki temu klient może nauczyć się stawiania zdrowych granic oraz budowania nowych, korzystniejszych dla siebie schematów zachowania.
Jak zapobiegać wypaleniu zawodowemu?
Warto podkreślić, że tak jak w przypadku większości zaburzeń psychicznych, czy chorób fizycznych, korzystniejsze i łatwiejsze jest przeciwdziałanie niż leczenie. Należy pamiętać bowiem, że wypalenie zawodowe nie powstaje z dnia na dzień i poszczególne symptomy, które na nie wskazują, można zauważyć wcześniej. Ważne jest uświadomienie sobie, że nikt nie jest wolny od ryzyka wystąpienia tego problemu i może on dotyczyć również Ciebie.
Najważniejszym obszarem, o jaki warto zadbać, jest szeroko rozumiana równowaga między życiem zawodowym a prywatnym. Należy zarezerwować sobie czas na regenerację, pielęgnować swoje hobby, a także dbać o relację z najbliższymi i znajomymi poza miejscem pracy. Korzystnym wsparciem zawsze będą też wszelkiego rodzaju techniki relaksacyjne oraz aktywności fizyczne. Pomoże także dbałość o stan fizyczny organizmu w postaci zapewnienia sobie odpowiedniej ilości i jakości snu oraz zdrowego odżywiania. Nie da się też pominąć kwestii samego miejsca pracy – jeśli czujesz, że jest ono dla Ciebie toksyczne, warto zastanowić się nad jego zmianą. Powyższe kwestie nie są oczywiście uniwersalną receptą na to jak nie dopuścić do wypalenia zawodowego w swoim życiu, lecz z pewnością minimalizują one ryzyko napotkania takiego problemu.
MZ