teoria pola

Teoria pola

Teoria pola (Field Theory) to psychologiczna koncepcja stworzona przez niemieckiego psychologa Kurta Lewina w 1936 roku, która skupia się na analizie sił wpływających na jednostkę w danym środowisku. Teoria ta opiera się na założeniu, że zachowanie człowieka jest wynikiem interakcji między jednostką a otoczeniem i można je zrozumieć jedynie, badając cały „obszar” (ang. field) obejmujący zarówno osobę, jak i jej środowisko. Teoria pola to koncepcja, która zrodziła się przez analogię do nauk fizycznych. Model ten zapożyczony z nauki o polach elektromagnetycznych, postuluje pola sił, które są w dyna­micznej i nieustannie zmieniającej się równowadze. Psy­chologowie posługujący się tą teorią psychologiczną uważają, …

teoria własnego ja Rogersa

Teoria własnego ja Rogersa

Do najlepiej znanych przedstawicieli teorii traktujących organizm jako całość należy Carl Rogers, który zdobył uznanie także jako terapeuta. Kładzie on nacisk na prywatny świat jednostki, świat doznań, który nazywa polem fenomenolo­gicznym (phenomenal field). To właśnie spostrzeżenia i interpretacje dokonywane przez daną jednostkę determi­nują jej późniejsze zachowanie. Aby więc zrozumieć czyjeś zachowanie, nie wystarczy znać obiektywną sytuację: musimy zrozumieć, jak tę sytuację widzi dana osoba. Odrębną częścią tego pola jest pojęcie o sobie (self ­concept), które rozwija się w wyniku interakcji danej jednostki ze środowiskiem. Ludzie zachowują się w sposób zgodny z posiadanym obrazem samego siebie i skłonni są odrzucać lub …

samorealizacja

Samorealizacja

Pojęcie samorealizacji zostało wprowadzone do humanistyki przez Kierkegaarda w XIX wieku, interpretowane było przez niego w kontekście egzystencjalnym. Oznaczało to kategorię ludzkiej egzystencji przeciwstawioną poczuciu przemijania i pustki w obliczu śmierci. Problem samorealizacji był obecny również w rozważaniach filozofów starożytnych, takich jak Platon, Seneka czy Epikur. Choć nie używali oni bezpośrednio terminu samorealizacja, ich refleksje dotyczyły zagadnień samorozwoju i samodoskonalenia się. W psychologii pojęcie samorealizacji po raz pierwszy użyte zostało przez Kurta Goldsteina, przedstawiciela nurtu organizmicznego. Samorealizacja została określona jako główny motyw ludzkiej aktywności, skierowany na realizację możliwości i urzeczywistnienie osobistego potencjału jednostki. Samorealizacja jako pojęcie psychologiczne oznacza proces rozwijania …

prawo efektu

Prawo efektu

Prawo efektu Thorndike’a stwierdza, że pozytywne wzmocnienie zwiększa prawdopodobieństwo, że dane zachowanie zostanie powtórzone w przyszłości, podczas gdy wzmocnienie negatywne zmniejsza to prawdopodobieństwo. Wybór odpowiednich wzmocnień pozytywnych to tylko pierwszy krok w manipulacji zachowaniem instrumentalnym. Ważna jest także procedura ich stosowania, czyli zestaw reguł decydujących o częstotliwości, czasie i rodzaju nagród za konkretne zachowania. Behawioryści, szczególnie B.F. Skinner, opracowali różne takie procedury, niektóre z nich są wyjątkowo zaawansowane eksperymentalnie. Procedura stałych odstępów czasowych Jedną z tych procedur jest procedura stałych odstępów czasowych, gdzie zachowanie człowieka jest regularnie nagradzane po upływie określonego czasu, na przykład co pięć minut, bez względu na …

psychologia self

Psychologia self

Koncepcja psychologii self koncentruje się na badaniach nad osobowością i rozwojem psychicznym, zwłaszcza w kontekście głębszych form zaburzeń osobowości, takich jak borderline i osobowość narcystyczna. Przedstawiciele tej koncepcji – H. Kohut, R. A. Spitz i D. W. Winnicott – badali różne aspekty rozwoju self oraz wpływ deficytów w tym obszarze na psychopatologię. Przedstawiciele psychologii self Heinz Kohut Jego teoria koncentruje się na roli narcyzmu w rozwoju osobowości. Kohut uważał, że zdrowy rozwój self wymaga odpowiedniego odzwierciedlenia i wsparcia od innych ludzi, zwłaszcza rodziców. Deficyty w tym obszarze mogą prowadzić do zaburzeń narcystycznych. Rene A. Spitz Badał wpływ braku kontaktu interpersonalnego …

teoria relacji z obiektem

Teoria relacji z obiektem

Teoria relacji z obiektem to jedna z kluczowych teorii psychologicznych, która skupia się na badaniu relacji interpersonalnych oraz ich wpływu na rozwój osobowości. Teoria ta ma wielu przedstawicieli, a niektórzy z nich, którzy badali obszary związane z łagodnymi postaciami zaburzeń osobowości borderline i narcystycznej w kontekście preedypalnym, to Melanie Klein, W.R.D. Fairbairn, Otto Kernberg i Margaret Mahler. Oto kilka kluczowych koncepcji związanych z teorią relacji z obiektem. Przedstawiciele teorii relacji z obiektem Melanie Klein Zajmowała się badaniem wczesnych etapów rozwoju psychicznego i wpływu konfliktów wewnętrznych na osobowość. W jej teorii istotne są pojęcia takie jak introjekcja (internalizacja obiektów) i projekcja …

agresja instrumentalna

Agresja instrumentalna

Agresja instrumentalna to rodzaj agresji, która ma na celu osiągnięcie określonych celów lub zaspokojenie potrzeb, niekoniecznie związanych z wyrządzeniem szkody, zadaniem bólu czy zranieniem innej osoby. Jest to rodzaj agresji, w której atakujący wykorzystuje agresywne zachowanie jako narzędzie do osiągnięcia określonych korzyści lub celów, a nie tylko jako cel sam w sobie. Cechy agresji instrumentalnej Działanie celowe – osoba stosująca agresję instrumentalną działa celowo w sposób agresywny w celu osiągnięcia jakiegoś celu lub zysku. Może to obejmować wykorzystywanie agresji w celu zdobycia rzeczy, władzy, kontroli lub zaspokojenia własnych potrzeb. Brak intencji wyrządzenia krzywdy – W przeciwieństwie do agresji emocjonalnej lub agresji …

marsz gniewu

Protest psychologów

15 września 2023 r. Ogólnopolski Związek Zawodowy Psychologów zorganizował protest psychologów, który odbył się w Warszawie o godzinie 12.00 pod Pałacem Kultury i Nauki. Organizatorzy podziękowali za udział Dzisiaj odbył się Marsz Gniewu sfery budżetowej, w której psycholodzy wzięli udział protestując przeciwko: ✅ niskim zarobkom w oświacie i pomocy społecznej; ✅ braku regulacji zawodu psychologa; Ponadto podczas marszu były także inne bardziej szczegółowe postulaty, które znalazły się na transparentach👇 Bardzo dziękujemy wszystkim psychologom, którzy przyjechali i wzięli udział w przemarszu. Oto jak organizatorzy zachęcali do udziału: Psycholodzy!! W kontekście tego wszystkiego co dzieje się wokół zawodu psychologa, nie tylko w …

poczucie jakości życia

Poczucie jakości życia

Poczucie jakości życia, które często jest traktowane jako wyznacznik całościowego funkcjonowania osoby, w badaniach klinicznych określane jest za pomocą takich wymiarów jak: dobre emocjonalne samopoczucie, międzyludzkie relacje, materialny dobrobyt, osobisty rozwój, możliwość decydowania o sobie, społeczne włączenie oraz prawa (Mesjasz, Zaleski, 2005). Najczęściej wykorzystywanymi wskaźnikami funkcjonowania w badaniach klinicznych osób chorych na schizofrenię są: sytuacja życiowa, zatrudnienie, funkcjonowanie społeczne, wewnątrzpsychiczne aspekty syndromu deficytu oraz objawy (Górna, 2004). Problem jakości życia jest przedmiotem badań wielu nauk. W takich dziedzinach, jak filozofia i psychologia, przeważa nurt teoretyczny i dedukcyjny, a kierunek poszukiwań badawczych koncentruje się głównie na jakości życia w znaczeniu uniwersalnym, …

jakość życia

Jakość życia

Czym jest jakość życia? Już starożytni myśliciele podejmowali próby rozstrzygania zagadnień związanych z istotą życia oraz jak zdefiniować jakość życia. Koncepcja szczęścia jako jakości życia zrodziła się w starożytnej Grecji. Starożytni uważali, że celem każdej ludzkiej działalności jest eudajmonia. W najbardziej ogólnym sensie termin ten oznaczał stan pełnego, racjonalnie uzasadnionego zadowolenia i satysfakcji z własnego życia. Platon i Sokrates uważali, iż eudajmonia jest stanem poczucia doskonałości własnego życia. Arystoteles twierdził, że istota szczęścia polega na czynieniu tego, co jest piękne i dobre. Hedoniści utożsamiali eudajmonię z odczuwaniem przyjemności. Stoicy z kolei uważali, że jest to stan dostępny wyłącznie ludziom oświeconym, …