Testosteron to hormon, który kształtuje nie tylko sylwetkę i siłę, ale też motywację, pewność siebie i sposób myślenia. Wbrew pozorom nie jest ważny wyłącznie dla mężczyzn – u kobiet również pełni istotne funkcje. Warto wiedzieć, że prawidłowe stężenie testosteronu wspiera zdrowie fizyczne i psychiczne, a jego niedobory potrafią diametralnie zmienić jakość życia. Sprawdź, w jaki sposób testosteron wpływa na ciało i umysł.
Testosteron – wpływ na ciało i zdrowie psychiczne
Testosteron odpowiada za rozwój i utrzymanie masy mięśniowej, siły oraz ogólnej wydolności organizmu. Wspiera metabolizm, pobudza produkcję czerwonych krwinek i reguluje rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. U mężczyzn odgrywa kluczową rolę w funkcjach seksualnych – wpływa na libido, erekcję i satysfakcję z życia intymnego. Badania potwierdzają, że odpowiednie stężenie testosteronu jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania mechanizmów odpowiedzialnych za wzwód.
Hormon ten oddziałuje też na psychikę – testosteron wpływa na nastrój i koncentrację. Jego prawidłowy poziom zwiększa motywację, ułatwia skupienie i wspiera pamięć. Z kolei niedobór testosteronu może prowadzić do spadku energii, drażliwości, obniżonego nastroju, a nawet objawów depresyjnych.
Niedobór testosteronu – objawy, na które warto zwrócić uwagę
Czy wiesz, że… niedobór testosteronu może dawać różne, nie zawsze oczywiste objawy? Do najczęstszych z nich należą:
- spadek libido,
- przewlekłe zmęczenie,
- zmniejszenie masy mięśniowej i zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej,
- wahania nastroju, rozdrażnienie,
- trudności z koncentracją i pamięcią,
- u mężczyzn – zaburzenia erekcji, ginekomastia.
Amerykańskie Towarzystwo Urologiczne (AUA) definiuje niski poziom testosteronu jako stężenie poniżej 300 ng/dL. Problem może dotyczyć nawet 50% mężczyzn po 80. roku życia, ale coraz częściej rozpoznaje się go również u osób po 30. roku życia, szczególnie tych żyjących w dużych miastach i narażonych na przewlekły stres.
Jak podnieść testosteron naturalnie?
Jeśli badania wykażą obniżony poziom testosteronu, nie zawsze oznacza to konieczność natychmiastowej terapii hormonalnej. W wielu przypadkach warto zacząć od wprowadzenia zmian w stylu życia. Co może pomóc?
- regularny wysiłek fizyczny – szczególnie trening siłowy i interwałowy,
- dieta bogata w białko, zdrowe tłuszcze i cynk – np. ryby, orzechy, chude mięso, jaja,
- sen 7–9 godzin na dobę – brak snu znacząco obniża poziom testosteronu,
- redukcja stresu – techniki relaksacyjne, spacery, medytacja,
- utrzymanie prawidłowej masy ciała – otyłość brzuszna silnie koreluje z niedoborem testosteronu.
Jak podkreślają lekarze, „największym wrogiem” testosteronu jest przewlekły stres, który zaburza równowagę hormonalną i może przyspieszać objawy andropauzy.
Wysoki poziom testosteronu – skutki, o których warto wiedzieć
Choć wiele mówi się o problemach związanych z niskim poziomem testosteronu, nie należy zapominać, że także jego nadmiar może nieść ze sobą negatywne konsekwencje. Zbyt wysokie stężenie tego hormonu bywa powiązane z nadmierną impulsywnością, skłonnością do ryzykownych zachowań czy wzrostem agresji. Może także sprzyjać problemom dermatologicznym, takim jak trądzik czy przetłuszczanie się skóry oraz przyspieszonemu wypadaniu włosów u osób predysponowanych genetycznie.
Podwyższony poziom testosteronu wpływa również na układ sercowo-naczyniowy i gospodarkę lipidową. Niektóre badania wskazują, że może on zwiększać ryzyko zaburzeń gospodarki cholesterolowej, a w konsekwencji chorób serca. Dlatego kluczowe jest utrzymanie testosteronu w zakresie optymalnym dla wieku i stanu zdrowia, a ewentualne leczenie lub suplementację należy prowadzić wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza.
Jak widzisz, zarówno niedobór, jak i nadmiar testosteronu mogą pogarszać jakość życia. Regularne badania, zdrowy tryb życia i świadome dbanie o siebie to najlepszy sposób, by utrzymać jego poziom w normie. Więcej o tym, jak poziom testosteronu u mężczyzn wpływa na ciało i umysł przeczytasz na portalu Zdrowa Ona.
Źródła:
- What is Low Testosterone? Online: https://www.urologyhealth.org/urology-a-z/l/low-testosterone. Dostęp: 13.08.2025 r.
- Rabijewski M. Testosteron a dysfunkcje seksualne u mężczyzn. Online: http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?2097. Dostęp: 13.08.2025 r.
- Koper K. Jak podnieść testosteron u mężczyzn? – Dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach. Online: https://naturalnieozdrowiu.pl/jak-podniesc-testosteron-u-mezczyzn/. Dostęp: 13.08.2025 r.
MZ