{"id":22,"date":"2024-06-07T19:13:43","date_gmt":"2024-06-07T17:13:43","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologuj.pl\/styl-zycia\/?p=22"},"modified":"2024-06-30T18:10:34","modified_gmt":"2024-06-30T16:10:34","slug":"psychoza-alfred-hitchcock","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychologuj.pl\/styl-zycia\/psychoza-alfred-hitchcock\/","title":{"rendered":"Psychoza – Alfred Hitchcock"},"content":{"rendered":"

Psychoza (Psycho) to ameryka\u0144ski dreszczowiec psychologiczny z 1960 roku wyre\u017cyserowany przez Alfreda Hitchcocka, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jednym z najbardziej ikonicznych film\u00f3w w historii \u015bwiatowego kina. Scenariusz do filmu autorstwa Josepha Stefano jest adaptacj\u0105 powie\u015bci Roberta Blocha pod tym samym tytu\u0142em.<\/p>\n

Fabu\u0142a filmu Psychoza<\/h2>\n

Fabu\u0142a filmu rozpoczyna si\u0119 w Phoenix, w Arizonie, gdzie pracuj\u0105ca jako sekretarka Marion Crane (w tej roli Janet Leigh) postanawia uciec z miasta po kradzie\u017cy 40 tysi\u0119cy dolar\u00f3w od swojego pracodawcy. Desperacka decyzja Marion wynika z pragnienia rozpocz\u0119cia nowego \u017cycia ze swoim kochankiem, Samem Loomisem (John Gavin), kt\u00f3ry zmaga si\u0119 z d\u0142ugami.<\/p>\n

Zm\u0119czona podr\u00f3\u017c\u0105 Marion decyduje si\u0119 zatrzyma\u0107 na noc w odosobnionym motelu, Bates Motel prowadzonym przez nieco dziwacznego i pozornie uprzejmego Normana Batesa (Anthony Perkins). Motel jest po\u0142o\u017cony w pobli\u017cu starego, gotyckiego domu, gdzie Norman mieszka z swoj\u0105 dominuj\u0105c\u0105 i apodyktyczn\u0105 matk\u0105. Norman opowiada Marion o swoim trudnym \u017cyciu i relacji z matk\u0105, co wzbudza w niej wsp\u00f3\u0142czucie.<\/p>\n

Marion po rozmowie decyduje si\u0119 na k\u0105piel, aby si\u0119 zrelaksowa\u0107. W jednej z najbardziej ikonicznych scen filmowych, Marion zostaje brutalnie zamordowana pod prysznicem przez tajemnicz\u0105 posta\u0107, kt\u00f3r\u0105 widzowie pocz\u0105tkowo wierz\u0105, \u017ce jest matk\u0105 Normana. Przera\u017cony odkryciem cia\u0142a Marion, Norman sprz\u0105ta miejsce zbrodni oraz pozbywa si\u0119 jej cia\u0142a wraz z samochodem w pobliskim bagnie.<\/p>\n

Zaniepokojeni znikni\u0119ciem Marion – jej kochanek Sam oraz siostra Lila Crane (Vera Miles) – postanawiaj\u0105 przeprowadzi\u0107 w\u0142asne \u015bledztwo. W mi\u0119dzyczasie prywatny detektyw Milton Arbogast (Martin Balsam) zostaje wynaj\u0119ty przez szefa Marion aby odnale\u017a\u0107 zaginione pieni\u0105dze oraz Marion. Arbogast dociera do Bates Motel, gdzie przeprowadza rozmow\u0119 z Normanem. Po serii podejrzanych zachowa\u0144 Normana, Arbogast postanawia wr\u00f3ci\u0107 na miejsce, by przes\u0142ucha\u0107 matk\u0119 Normana. W trakcie poszukiwa\u0144 zostaje jednak zamordowany.<\/p>\n

Zaniepokojeni d\u0142ug\u0105 nieobecno\u015bci\u0105 Arbogasta, Lila i Sam postanawiaj\u0105 kontynuowa\u0107 jego \u015bledztwo. Udaj\u0105 si\u0119 do Bates Motel, gdzie Sam rozprasza Normana, podczas gdy Lila przeszukuje dom Bates\u00f3w. W trakcie eksploracji domu, Lila odkrywa mro\u017c\u0105c\u0105 krew w \u017cy\u0142ach prawd\u0119 \u2013 matka Normana jest w rzeczywisto\u015bci zasuszonym, zmumifikowanym cia\u0142em, kt\u00f3re Norman utrzymuje w swoim domu. Przebrany w ubrania swojej matki Norman pr\u00f3buje zaatakowa\u0107 Lil\u0119, ale zostaje powstrzymany przez Sama.<\/p>\n

Kolejna scena rozgrywa si\u0119 na komisariacie, gdzie psychiatrzy wyja\u015bniaj\u0105, \u017ce Norman cierpi na rozszczepienie osobowo\u015bci. Po \u015bmierci swojej matki i jej kochanka, Norman przej\u0105\u0142 jej osobowo\u015b\u0107, aby ukoi\u0107 swoj\u0105 samotno\u015b\u0107 i poczucie winy. Osobowo\u015b\u0107 matki sta\u0142a si\u0119 dominuj\u0105ca, zmuszaj\u0105c Normana do pope\u0142niania morderstw w jej imieniu, aby chroni\u0107 ich \u201ezwi\u0105zek\u201d.<\/p>\n

Film ko\u0144czy si\u0119 scen\u0105, w kt\u00f3rej Norman – ca\u0142kowicie ju\u017c zdominowany przez osobowo\u015b\u0107 swojej matki – siedzi w celi, przechodz\u0105c kompletn\u0105 psychologiczn\u0105 transformacj\u0119. W g\u0142owie Normana rozbrzmiewaj\u0105 my\u015bli jego matki, kt\u00f3re ostatecznie stwierdzaj\u0105, \u017ce nigdy wi\u0119cej nie skrzywdzi muchy, wzbudzaj\u0105c w widzu zar\u00f3wno lito\u015b\u0107, jak i przera\u017cenie.<\/p>\n

Psychoza nie tylko sta\u0142a si\u0119 kamieniem milowym w gatunku thrillera psychologicznego, ale r\u00f3wnie\u017c zrewolucjonizowa\u0142a spos\u00f3b przedstawiania przemocy i psychopatii w kinie. Hitchcock z mistrzowsk\u0105 precyzj\u0105 zbudowa\u0142 napi\u0119cie, wykorzystuj\u0105c techniki monta\u017cu, muzyki oraz gry aktorskiej, co przyczyni\u0142o si\u0119 do nies\u0142abn\u0105cej przez dekady popularno\u015bci filmu. Psychoza pozostaje jednym z najwa\u017cniejszych dzie\u0142 w historii kina, b\u0119d\u0105c doskona\u0142ym studium ludzkiej psychiki i jej mrocznych zakamark\u00f3w.<\/p>\n

W\u0105tek psychologiczny w filmie Psychoza<\/h2>\n

Psychoza to klasyczny thriller psychologiczny, kt\u00f3ry eksploruje z\u0142o\u017cone aspekty ludzkiej psychiki. G\u0142\u00f3wny w\u0105tek psychologiczny filmu skupia si\u0119 na postaci Normana Batesa i jego g\u0142\u0119bokich zaburzeniach psychicznych. Norman Bates na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119 by\u0107 nie\u015bmia\u0142ym, uprzejmym m\u0142odym cz\u0142owiekiem. Jednak\u017ce, w miar\u0119 rozwoju fabu\u0142y, odkrywamy, \u017ce cierpi na powa\u017cne zaburzenia psychiczne. Centralnym elementem jego psychologicznego profilu jest zaburzenie dysocjacyjne to\u017csamo\u015bci, wcze\u015bniej znany jako osobowo\u015b\u0107 wieloraka. Norman \u017cyj\u0105c w cieniu swojej zmar\u0142ej matki, w momentach stresu lub konfliktowych przyjmuje jej to\u017csamo\u015b\u0107.<\/p>\n

Norman zosta\u0142 psychologicznie ukszta\u0142towany przez swoj\u0105 dominuj\u0105c\u0105 i zaborcz\u0105 matk\u0119, co doprowadzi\u0142o do rozdwojenia jego osobowo\u015bci. Norman nie mog\u0105c pogodzi\u0107 si\u0119 z jej strat\u0105, „o\u017cywia” j\u0105 w swojej psychice, przejmuj\u0105c jej osobowo\u015b\u0107 i g\u0142os. Norman cz\u0119sto „przemienia si\u0119” w swoj\u0105 matk\u0119, nie b\u0119d\u0105c \u015bwiadomym swoich dzia\u0142a\u0144 w trakcie tych epizod\u00f3w.<\/p>\n

Zaburzenia Normana prowadz\u0105 go do pope\u0142nienia serii morderstw, kt\u00f3re s\u0105 wynikiem jego wewn\u0119trznej walki mi\u0119dzy jego w\u0142asnym „ja”, a dominuj\u0105c\u0105 osobowo\u015bci\u0105 matki. Jego stan psychiczny jest g\u0142\u0119boko zakorzeniony w traumie z dzieci\u0144stwa i patologicznej relacji z matk\u0105, co Hitchcock mistrzowsko ukazuje poprzez atmosfer\u0119 napi\u0119cia i niepewno\u015bci.<\/p>\n

Aspekty psychologiczne w filmie Psychoza<\/h2>\n