Terapia poznawcza opiera si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce mo\u017cna zmienia\u0107 negatywne i zniekszta\u0142cone przekonania oraz sposoby my\u015blenia, co mo\u017ce poprawi\u0107 emocjonalne samopoczucie i zachowanie pacjenta. Terapeuci pomagaj\u0105 klientom zrozumie\u0107, jak nadaj\u0105 znaczenie swoim do\u015bwiadczeniom i jak te znaczenia wp\u0142ywaj\u0105 na ich reakcje. Wed\u0142ug psychologii poznawczej zespo\u0142y objaw\u00f3w to konsekwencja poznawczej specyficzno\u015bci i poznawczej podatno\u015bci, kt\u00f3re pozostaj\u0105 we wzajemnych zwi\u0105zkach.<\/p>\n
Terapia poznawcza jest szeroko stosowanym podej\u015bciem w psychoterapii i jest skuteczn\u0105 metod\u0105 leczenia wielu zaburze\u0144 psychicznych<\/a>, takich jak depresja<\/a>, l\u0119k czy PTSD<\/a>. Pomaga klientom osi\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119ksz\u0105 samo\u015bwiadomo\u015b\u0107<\/a> i umiej\u0119tno\u015b\u0107 kontrolowania swoich my\u015bli, emocji i zachowa\u0144.<\/p>\n Terapia poznawcza skupia si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na badaniu sposobu, w jaki ludzie przetwarzaj\u0105 informacje i nadaj\u0105 znaczenie sytuacjom, co z kolei wp\u0142ywa na ich emocje, zachowanie i reakcje.<\/p>\n Za\u0142o\u017cenia dotycz\u0105ce determinant\u00f3w zachowania w koncepcji terapii poznawczej odnosz\u0105 si\u0119 do nadawania znaczenia.<\/p>\n Zniekszta\u0142cenia poznawcze<\/a> obejmuj\u0105 b\u0142\u0119dy w poznawczej tre\u015bci (znaczeniu), poznawczym przetwarzaniu informacji (opracowaniu znaczenia) lub oba rodzaje b\u0142\u0119d\u00f3w. Zgodnie z za\u0142o\u017ceniami psychologii poznawczej, jednostki maja predyspozycje biologiczne do tworzenia specyficznych, b\u0142\u0119dnych konstrukt\u00f3w poznawczych (zniekszta\u0142ce\u0144 poznawczych).<\/p>\n Zniekszta\u0142cenia poznawcze to b\u0142\u0119dy w poznawczym przetwarzaniu informacji i interpretacji znaczenia sytuacji. S\u0105 one istotnym elementem terapii poznawczej, poniewa\u017c wp\u0142ywaj\u0105 na spos\u00f3b my\u015blenia, emocje i zachowanie jednostki.<\/p>\n Psychopatologia w uj\u0119ciu psychologii poznawczej to rezultat skonstruowania przez osob\u0119 dezadaptacyjnych znacze\u0144, tworz\u0105cych specyficzne triady poznawczo \u2013 emocjonalne. Triada poznawcza<\/a> zawiera znaczenia odnosz\u0105ce si\u0119 do samego siebie (self), kontekstu \u015brodowiskowego (do\u015bwiadczenie osobiste) i przysz\u0142o\u015bci (cele). Ka\u017cdy zesp\u00f3\u0142 kliniczny charakteryzuje si\u0119 specyficznymi znaczeniami, kt\u00f3re istniej\u0105 na poziomie przedobjawowym i \u015bwiadomym. Wed\u0142ug za\u0142o\u017ce\u0144 psychologii poznawczej w funkcjonowaniu chorych na depresj\u0119 dominuj\u0105 depresyjne nie\u015bwiadome schematy my\u015blenia. Terapia poznawcza polega na ich identyfikowaniu i zast\u0119powaniu bardziej adaptacyjnymi i zdrowymi.<\/p>\n Cechy my\u015blenia w zaburzeniach poznawczych<\/strong><\/p>\n Warunkiem koniecznym skutecznej terapii poznawczej jest wysoki poziom profesjonalizmu psychoterapeuty poznawczego, pozwalaj\u0105cy na empatyczne poznawanie \u015bwiata znacze\u0144 pacjenta (terapeuta \u2013 konstruktywista) oraz racjonaln\u0105 analiz\u0119 przekona\u0144 i znacze\u0144 zawartych w przekonaniach pacjenta.<\/p>\n Prowadzenie procesu terapii powinno odbywa\u0107 si\u0119 wed\u0142ug poprawnego schematu badawczego, czyli terapeuta powinien formu\u0142owa\u0107 problem, stawia\u0107 hipotezy oraz na ich podstawie dobiera\u0107 efektywne techniki oddzia\u0142ywa\u0144. W procesie terapii terapeuta powinien przechodzi\u0107 od pozycji eksperta do konsultanta (konsultant \u2013 wymaga nawi\u0105zaniu relacji).<\/p>\n Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c<\/p>\n Psychoterapia jako \u015bwiadoma praca nad dobrostanem psychicznym<\/a><\/p>\n Jak rozpozna\u0107 uzale\u017cnienie od telefonu?<\/a><\/p>\n\n\nZa\u0142o\u017cenia og\u00f3lne o determinantach zachowania<\/h2>\n
\n
\n<\/strong>W terapii poznawczej uwa\u017ca si\u0119, \u017ce ludzie interpretuj\u0105 sytuacje i nadaj\u0105 im znaczenie na podstawie swojej subiektywnej interpretacji kontekstu sytuacyjnego oraz relacji miedzy osob\u0105, a tym kontekstem. To, co wydaje si\u0119 wa\u017cne i istotne, r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od jednostki i jej do\u015bwiadcze\u0144.<\/li>\n
\n<\/strong>Proces nadawania znaczenia (na poziomie proces\u00f3w automatycznych i \u015bwiadomie podejmowanych decyzji) pe\u0142ni istotn\u0105 rol\u0119 w kontroli innych aspekt\u00f3w psychiki, takich jak emocje, zachowanie, uwaga i pami\u0119\u0107. Ludzie podejmuj\u0105 decyzje i reaguj\u0105 na podstawie tego, co uwa\u017caj\u0105 za istotne i wa\u017cne w danej sytuacji.<\/li>\n
\n<\/strong>Nadane znaczenie sytuacji aktywizuje strategie adaptacyjne. Oznacza to, \u017ce ludzie reaguj\u0105 emocjonalnie, zachowawczo, kieruj\u0105 swoj\u0105 uwag\u0119 i korzystaj\u0105 z pami\u0119ci w spos\u00f3b dostosowany do interpretacji danej sytuacji. Na przyk\u0142ad, je\u015bli kto\u015b postrzega sytuacj\u0119 jako zagro\u017cenie, mo\u017ce odczuwa\u0107 l\u0119k i d\u0105\u017cy\u0107 do unikania, podczas gdy w sytuacji postrzeganej jako okazja, mo\u017ce odczuwa\u0107 pozytywne emocje i d\u0105\u017cy\u0107 do podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144.<\/li>\n
\n<\/strong>W terapii poznawczej uwa\u017ca si\u0119, \u017ce znaczenia mog\u0105 by\u0107 w\u0142a\u015bciwe (adekwatne do rzeczywistego kontekstu) lub niew\u0142a\u015bciwe ze wzgl\u0119du na relacje do danego kontekstu lub celu (zniekszta\u0142cenia poznawcze). Znaczenia niew\u0142a\u015bciwe mog\u0105 prowadzi\u0107 do nieadekwatnych emocji i zachowa\u0144, co mo\u017ce by\u0107 przedmiotem interwencji terapeutycznych.<\/li>\n<\/ul>\nZniekszta\u0142cenia poznawcze<\/h2>\n
Triada poznawcza<\/h3>\n
Przyk\u0142ady zniekszta\u0142ce\u0144 poznawczych<\/h3>\n
\n
Cele terapii poznawczej<\/h2>\n
\n
\npoznawczego<\/li>\n
\npacjenta na podstawie specyficznych technik nacelowanych na ten poziom zniekszta\u0142ce\u0144<\/li>\n