{"id":1005,"date":"2024-06-14T22:32:40","date_gmt":"2024-06-14T20:32:40","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/?p=1005"},"modified":"2026-04-19T21:58:45","modified_gmt":"2026-04-19T19:58:45","slug":"na-czym-polega-psychoterapia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/na-czym-polega-psychoterapia\/","title":{"rendered":"Na czym polega psychoterapia?"},"content":{"rendered":"

Istniej\u0105 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do rozumienia procesu psychoterapii<\/a>: jako procesu leczenia oraz jako proces pomagania. Pierwsze z tych podej\u015b\u0107 typowe jest dla psychoanalizy i terapii poznawczo-behawioralnej i postrzega psychoterapi\u0119 jako proces diagnozowania i leczenia zaburze\u0144 psychicznych, w kt\u00f3rym terapeuta odgrywa rol\u0119 specjalisty identyfikuj\u0105cego problemy pacjenta, a nast\u0119pnie stosuj\u0105cego okre\u015blone techniki terapeutyczne w celu ich rozwi\u0105zania. Drugie podej\u015bcie charakterystyczne jest dla nurtu humanistyczno-egzystencjalnego, kt\u00f3ry traktuje psychoterapi\u0119 jako form\u0119 wspierania i towarzyszenia pacjentowi w jego osobistym rozwoju i samorealizacji. W tym podej\u015bciu terapeuta jest bardziej przewodnikiem ni\u017c lekarzem, pomagaj\u0105c pacjentowi odkrywa\u0107 jego w\u0142asne zasoby, znaczenia i cele, oraz wspieraj\u0105c go w d\u0105\u017ceniu do pe\u0142niejszego i bardziej autentycznego \u017cycia. Oba podej\u015bcia, cho\u0107 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w swoich za\u0142o\u017ceniach i metodach, maj\u0105 na celu popraw\u0119 dobrostanu pacjenta, jednak podchodz\u0105 do tego celu z r\u00f3\u017cnych perspektyw.<\/p>\n

Psychoterapia jako forma leczenia<\/h2>\n

Psychoterapia jako specjalistyczna forma leczenia opiera si\u0119 na celowym zastosowaniu technik psychologicznych oraz wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci psychoterapeuty, zazwyczaj psychologa klinicznego lub psychiatry, w celu udzielenia pomocy pacjentom, g\u0142\u00f3wnie tym z zaburzeniami neurotycznymi, osobowo\u015bciowymi i psychosomatycznymi. Emocjonalna wi\u0119\u017a mi\u0119dzy terapeut\u0105 a pacjentem jest cz\u0119sto \u015bwiadomie wykorzystywana jako kluczowy element terapeutyczny. G\u0142\u00f3wnym celem psychoterapii jest rozw\u00f3j osobowo\u015bci, poprawa zdrowia psychicznego oraz eliminacja objaw\u00f3w chorobowych poprzez zmian\u0119 wzorc\u00f3w zachowania oraz struktur i proces\u00f3w intrapsychicznych. Psychoterapia mo\u017ce by\u0107 prowadzona indywidualnie, jako terapia par, rodzin, a tak\u017ce w formie terapii grupowej. W psychoterapii grupowej wykorzystuje si\u0119 specyficzne procesy grupowe, takie jak normy i si\u0142y dzia\u0142aj\u0105ce w ma\u0142ych grupach spo\u0142ecznych, aby wywo\u0142a\u0107 po\u017c\u0105dane zmiany u uczestnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wynika\u0107 zar\u00f3wno z aktywno\u015bci grupy, jak i celowych interwencji terapeuty.<\/p>\n

Czym jest psychoterapia?<\/h2>\n

Istnieje wiele r\u00f3\u017cnych definicji psychoterapii<\/strong><\/a>. W syntetycznym ich uj\u0119ciu mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce psychoterapia jest intencjonalnym procesem leczniczym, kt\u00f3ry opiera si\u0119 na solidnych, akceptowanych w \u015brodowisku naukowym podstawach teoretycznych oraz praktycznych – o zweryfikowanej empirycznie skuteczno\u015bci. Jest metod\u0105 leczenia i wspierania rozwoju osobistego, opart\u0105 na celowych interwencjach z wykorzystaniem specjalistycznych technik i narz\u0119dzi bazuj\u0105cych na wiedzy psychologicznej. Proces psychoterapii polega na systematycznej pracy nad zrozumieniem i modyfikacj\u0105 my\u015bli, uczu\u0107 i zachowa\u0144 pacjenta, wykorzystuj\u0105c r\u00f3\u017cnorodne techniki terapeutyczne dostosowane do indywidualnych potrzeb i przebiega w bezpo\u015brednim kontakcie z psychoterapeut\u0105, kt\u00f3ry posiada profesjonalne kompetencje i odpowiednie wykszta\u0142cenie, umo\u017cliwiaj\u0105ce skuteczne stosowanie tych technik. Opieraj\u0105c si\u0119 na empirycznie potwierdzonych teoriach psychologicznych, psychoterapia pomaga pacjentom w uzyskaniu wgl\u0105du w ich problemy, rozwijaniu zdrowszych wzorc\u00f3w zachowa\u0144 oraz poprawie jako\u015bci \u017cycia. Dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu naukowych bada\u0144 z praktycznymi umiej\u0119tno\u015bciami terapeuty, psychoterapia skutecznie wspiera proces zdrowienia i rozwoju osobistego pacjent\u00f3w.<\/p>\n

Psychoterapia pomaga pacjentom radzi\u0107 sobie z r\u00f3\u017cnymi trudno\u015bciami emocjonalnymi, psychologicznymi i behawioralnymi, wspieraj\u0105c ich w procesie zdrowienia i rozwoju osobistego. Psychoterapia ma charakter interdyscyplinarny, korzysta z r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w psychologii, filozofii, medycyny (zw\u0142aszcza z psychiatrii), pedagogiki, socjologii, antropologii kulturowej i innych dziedzin wiedzy naukowej. Jest to dziedzina, kt\u00f3ra integruje r\u00f3\u017cnorodne podej\u015bcia i metodologie z wielu dyscyplin, aby efektywnie wspiera\u0107 zdrowie psychiczne i emocjonalne pacjent\u00f3w. Stanowi ona odr\u0119bn\u0105 specjalizacj\u0119, wymagaj\u0105c\u0105 specyficznej wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci oraz okre\u015blonych cech osobowo\u015bciowych.<\/p>\n

Czym nie jest psychoterapia?<\/h2>\n

Psychoterapia nie polega na szukaniu winnych za obecne trudno\u015bci ani obwinianiu rodzic\u00f3w, przyjaci\u00f3\u0142 czy \u017cycia. To proces, w kt\u00f3rym pacjent i terapeuta pracuj\u0105 wsp\u00f3lnie nad zrozumieniem i rozwi\u0105zaniem problem\u00f3w, a nie na przerzucaniu winy. W psychoterapii pacjent jest aktywnym uczestnikiem procesu, a nie biernym odbiorc\u0105. Psychoterapia nie jest jednostronn\u0105 prac\u0105. Skuteczno\u015b\u0107 terapii zale\u017cy zar\u00f3wno od zaanga\u017cowania pacjenta, jak i terapeuty. Oboje maj\u0105 konkretne role do odegrania i zadania do wykonania, bez ich wsp\u00f3\u0142pracy i zaanga\u017cowania, terapia nie mo\u017ce by\u0107 skuteczna. Psychoterapeuta nie przejmuje odpowiedzialno\u015bci za pacjenta – to pacjent musi pracowa\u0107 nad zmian\u0105. Psychoterapia nie jest miejscem, gdzie pacjent biernie poddaje si\u0119 dzia\u0142aniom terapeuty, jak na przyk\u0142ad podczas korzystania z zabieg\u00f3w medycznych. Psychoterapia nie jest przyja\u017ani\u0105 za pieni\u0105dze ani rozmow\u0105 towarzysk\u0105. Nie polega te\u017c na udzielaniu porad, m\u00f3wieniu komplement\u00f3w, klepaniu po plecach, czy zapewnianiu, \u017ce wszystko \u201eb\u0119dzie dobrze\u201d. Nie polega r\u00f3wnie\u017c na czytaniu w my\u015blach ani wr\u00f3\u017ceniu przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest pogadank\u0105 czy rozmow\u0105 towarzysk\u0105<\/strong><\/p>\n

Psychoterapia to celowy i strukturalny proces terapeutyczny, a nie lu\u017ana rozmowa bez okre\u015blonego kierunku. W psychoterapii j\u0119zyk odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119, poniewa\u017c przez niego zachodzi proces zmiany i rozwoju to\u017csamo\u015bci. Rozmowa psychoterapeutyczna r\u00f3\u017cni si\u0119 istotnie od zwyk\u0142ej konwersacji, Warden Ferrara (1994) wskaza\u0142a siedem kluczowych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy nimi: r\u00f3wnowaga si\u0142, wzajemno\u015b\u0107, rutynowa powtarzalno\u015b\u0107, ograniczony czas, ograniczony temat, zap\u0142ata za sesj\u0119 oraz regulacyjna odpowiedzialno\u015b\u0107 terapeuty.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest dzia\u0142aniem jednorazowym<\/strong><\/p>\n

Efektywna psychoterapia zazwyczaj wymaga regularnych, wielokrotnych sesji odbywaj\u0105cych si\u0119 przez pewien okres, a nie pojedynczego spotkania.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest dzia\u0142aniem medycznym<\/strong><\/p>\n

Chocia\u017c mo\u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z leczeniem farmakologicznym, sama psychoterapia nie polega na przepisywaniu lek\u00f3w ani na fizycznym leczeniu organizmu.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest substytutem relacji spo\u0142ecznych<\/strong><\/p>\n

Chocia\u017c terapeuta oferuje wsparcie emocjonalne, nie zast\u0119puje on relacji rodzinnych, przyjacielskich czy partnerskich, kt\u00f3re s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cne dla zdrowia psychicznego.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest metod\u0105 szybkiego rozwi\u0105zaniem problem\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Psychoterapia nie oferuje natychmiastowych rezultat\u00f3w; wymaga zaanga\u017cowania, cierpliwo\u015bci i czasu.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest poradnictwem<\/strong><\/p>\n

W przeciwie\u0144stwie do doradztwa, kt\u00f3re mo\u017ce skupia\u0107 si\u0119 na konkretnych problemach \u017cyciowych, psychoterapia bada g\u0142\u0119bsze wzorce my\u015blenia, emocji i zachowa\u0144 oraz ich \u017ar\u00f3d\u0142a. Psychoterapia nie jest r\u00f3wnie\u017c form\u0105 poradnictwa, pocieszania, udzielania wskaz\u00f3wek czy rad. Jej celem jest leczenie \u017ar\u00f3de\u0142 problem\u00f3w emocjonalnych i psychologicznych pacjenta, a nie jedynie \u0142agodzenie objaw\u00f3w.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest manipulacj\u0105 czy form\u0105 kontrol\u0105<\/strong><\/p>\n

Terapeuta nie narzuca swoich pogl\u0105d\u00f3w ani nie stara si\u0119 kontrolowa\u0107 pacjenta. Proces terapeutyczny opiera si\u0119 na wsp\u00f3\u0142pracy i wsp\u00f3lnym zrozumieniu problem\u00f3w.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest rozwi\u0105zaniem dla ka\u017cdego<\/strong><\/p>\n

Psychoterapia mo\u017ce nie by\u0107 odpowiednia dla wszystkich os\u00f3b lub wszystkich rodzaj\u00f3w problem\u00f3w; niekt\u00f3re kwestie mog\u0105 wymaga\u0107 innych form wsparcia lub interwencji.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest czynno\u015bci\u0105 magiczn\u0105<\/strong><\/p>\n

Nie jest tajemniczym procesem, kt\u00f3ry automatycznie „naprawi” problemy. Opiera si\u0119 na naukowych zasadach psychologii i wymaga aktywnego udzia\u0142u pacjenta. Psychoterapia nie polega na niezrozumia\u0142ych, nieprzewidywalnych w skutkach dzia\u0142aniach uzdrowicielskich.<\/p>\n

Psychoterapia nie jest jednym okre\u015blonym podej\u015bciem<\/strong><\/p>\n

Psychoterapia obejmuje wiele r\u00f3\u017cnych metod i technik, takich jak psychoterapia poznawczo-behawioralna, psychodynamiczna, humanistyczna czy systemowa, a nie jedno uniwersalne podej\u015bcie.<\/p>\n

Co nie jest psychoterapi\u0105?<\/h2>\n

Psychoterapia to szerokie poj\u0119cie obejmuj\u0105ce r\u00f3\u017cnorodne metody i podej\u015bcia terapeutyczne maj\u0105ce na celu popraw\u0119 zdrowia psychicznego i emocjonalnego pacjent\u00f3w. Jednak nie wszystkie techniki i metody, kt\u00f3re czasami kojarzone s\u0105 z psychoterapi\u0105 formalnie mo\u017cna zaliczy\u0107 do praktyk psychoterapeutycznych. Nie s\u0105 uznawane za psychoterapi\u0119 w sensie \u015bcis\u0142ym:<\/p>\n

NLP (Neurolingwistyczne Programowanie)<\/strong><\/p>\n

NLP to metoda komunikacji, rozwoju osobistego, kt\u00f3ra skupia si\u0119 na relacji mi\u0119dzy j\u0119zykiem, my\u015bleniem i zachowaniem. Jest u\u017cywana w celu osi\u0105gania cel\u00f3w osobistych i zawodowych. NLP nie jest oparte na solidnych podstawach naukowych i nie ma wystarczaj\u0105cych dowod\u00f3w empirycznych potwierdzaj\u0105cych jego skuteczno\u015b\u0107 jako formy psychoterapii.<\/p>\n

Trening autogenny<\/strong><\/p>\n

Trening autogenny to technika relaksacyjna opracowana przez Johannesa Schultza, kt\u00f3ra polega na autohipnozie i autosugestii w celu redukcji stresu i poprawy zdrowia psychicznego. Jest to bardziej technika relaksacyjna ni\u017c pe\u0142noprawna forma psychoterapii, mimo \u017ce mo\u017ce by\u0107 u\u017cywana jako uzupe\u0142nienie terapii.<\/p>\n

Ustawienia hellingerowskie (ustawienia rodzinne Hellingera, ustawienia systemowe)<\/strong><\/p>\n

Ustawienia systemowe to metoda terapeutyczna stworzona przez Berta Hellingera, kt\u00f3ra bada dynamik\u0119 rodzinnych relacji i ich wp\u0142yw na jednostk\u0119 poprzez sceniczne odgrywanie r\u00f3l. Ustawienia rodzinne s\u0105 krytykowane za brak naukowych podstaw i dowod\u00f3w empirycznych, a tak\u017ce za potencjalne ryzyko emocjonalnych skutk\u00f3w dla uczestnik\u00f3w.<\/p>\n

Regresja hipnotyczna<\/strong><\/p>\n

To technika polegaj\u0105ca na wprowadzaniu pacjenta w stan hipnozy w celu eksploracji przesz\u0142ych wydarze\u0144, cz\u0119sto z przesz\u0142ych \u017cy\u0107, co ma na celu rozwi\u0105zanie obecnych problem\u00f3w psychicznych. Regresja hipnotyczna nie ma solidnych dowod\u00f3w naukowych potwierdzaj\u0105cych jej skuteczno\u015b\u0107 i jest cz\u0119sto uznawana za pseudonauk\u0119.<\/p>\n

Te techniki i podej\u015bcia, mimo \u017ce mog\u0105 mie\u0107 pewne zastosowanie w kontek\u015bcie rozwoju osobistego lub jako uzupe\u0142nienie terapii, nie spe\u0142niaj\u0105 jednak formalnych kryteri\u00f3w psychoterapii opartej na dowodach naukowych.<\/strong><\/p>\n

Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n

Kiedy warto p\u00f3j\u015b\u0107 na psychoterapi\u0119? Sygna\u0142y, kt\u00f3rych nie warto ignorowa\u0107<\/a><\/p>\n\n\n

\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n Ocena 4.7\/5 - (4 g\u0142os\u00f3w) <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Istniej\u0105 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do rozumienia procesu psychoterapii: jako procesu leczenia oraz jako proces pomagania. Pierwsze z tych podej\u015b\u0107 typowe jest dla psychoanalizy i terapii poznawczo-behawioralnej i postrzega psychoterapi\u0119 jako proces diagnozowania i leczenia zaburze\u0144 psychicznych, w kt\u00f3rym terapeuta odgrywa rol\u0119 specjalisty identyfikuj\u0105cego problemy pacjenta, a nast\u0119pnie stosuj\u0105cego okre\u015blone techniki terapeutyczne w celu ich rozwi\u0105zania. Drugie podej\u015bcie charakterystyczne jest dla nurtu humanistyczno-egzystencjalnego, kt\u00f3ry traktuje psychoterapi\u0119 jako form\u0119 wspierania i towarzyszenia pacjentowi w jego osobistym rozwoju i samorealizacji. W tym podej\u015bciu terapeuta jest bardziej przewodnikiem ni\u017c lekarzem, pomagaj\u0105c pacjentowi odkrywa\u0107 jego w\u0142asne zasoby, znaczenia i cele, oraz wspieraj\u0105c go w d\u0105\u017ceniu … <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1037,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-1005","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-terapia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1005","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1005"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1573,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1005\/revisions\/1573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}