{"id":936,"date":"2024-01-15T12:54:38","date_gmt":"2024-01-15T11:54:38","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/?p=936"},"modified":"2024-05-31T19:43:14","modified_gmt":"2024-05-31T17:43:14","slug":"schematy-poznawcze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/schematy-poznawcze\/","title":{"rendered":"Schematy poznawcze"},"content":{"rendered":"

Schematy poznawcze to struktury mentalne lub organizacyjne, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 wiedz\u0119 na temat danego obszaru, tematu, sytuacji czy do\u015bwiadczenia b\u0105d\u017a te\u017c reprezentuj\u0105 oczekiwania jednostki dotycz\u0105ce okre\u015blonych kategorii, sytuacji czy obiekt\u00f3w. S\u0105 to rodzaje organizacji informacji w umy\u015ble – uproszczonych modeli my\u015blowych, kt\u00f3re pomagaj\u0105 w zrozumieniu \u015bwiata, w zrozumieniu, przetwarzaniu i zapami\u0119tywaniu danych, interpretowaniu informacji, przetwarzaniu bod\u017ac\u00f3w oraz podejmowaniu decyzji. Schematy poznawcze stanowi\u0105 rodzaj filtra percepcyjnego, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na to, jak jednostka interpretuje i reaguje na otaczaj\u0105ce j\u0105 bod\u017ace. Istnieje wiele r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w schemat\u00f3w poznawczych, a ich charakterystyka zale\u017cy od obszaru, do kt\u00f3rego si\u0119 odnosz\u0105.<\/p>\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Te struktury poznawcze s\u0105 rozwijane na podstawie do\u015bwiadcze\u0144, edukacji, kultury i innych wp\u0142yw\u00f3w \u015brodowiskowych. Schematy poznawcze pomagaj\u0105 w organizowaniu informacji oraz w szybkim przetwarzaniu nowych danych, umo\u017cliwiaj\u0105c skr\u00f3cenie czasu potrzebnego do zrozumienia i reakcji na nowe sytuacje.<\/p>\n

Jednak schematy poznawcze mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do uproszcze\u0144 i b\u0142\u0119dnych wniosk\u00f3w, gdy s\u0105 nadmiernie stosowane lub gdy nie s\u0105 elastycznie modyfikowane w obliczu nowych informacji. Pomimo tego, pe\u0142ni\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w u\u0142atwianiu zrozumienia \u015bwiata oraz dostarczaniu jednostkom narz\u0119dzi do radzenia sobie z r\u00f3\u017cnorodnymi sytuacjami \u017cyciowymi.<\/p>\n

Przyk\u0142ady schemat\u00f3w poznawczych<\/h2>\n<\/div>\n

Schematy spo\u0142eczne<\/p>\n

    \n
  • stereotypy spo\u0142eczne – przyk\u0142adowe uproszczone wyobra\u017cenia na temat grup spo\u0142ecznych<\/li>\n
  • schematy roli spo\u0142ecznej – oczekiwania dotycz\u0105ce zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z okre\u015blon\u0105 rol\u0105 spo\u0142eczn\u0105<\/li>\n<\/ul>\n

    Schematy percepcyjne<\/p>\n

      \n
    • schematy wzrokowe – wyobra\u017cenia na temat tego, jak powinny wygl\u0105da\u0107 obiekty i sytuacje<\/li>\n
    • schematy s\u0142uchowe – oczekiwania co do tego, jakie d\u017awi\u0119ki powinny wyst\u0119powa\u0107 w okre\u015blonych sytuacjach<\/li>\n<\/ul>\n

      Schematy kategorii poj\u0119ciowych<\/p>\n

        \n
      • schematy poj\u0119ciowe – organizacja wiedzy na temat konkretnej kategorii, np. drzewa, samochody, zwierz\u0119ta<\/li>\n
      • schematy hierarchiczne – struktura porz\u0105dkuj\u0105ca informacje hierarchicznie, na przyk\u0142ad klasyfikacja biologiczna<\/li>\n<\/ul>\n

        Schematy wydarze\u0144<\/p>\n

          \n
        • schematy narracyjne – struktury opowie\u015bci, obejmuj\u0105ce wprowadzenie, rozwini\u0119cie, i zako\u0144czenie<\/li>\n
        • schematy sekwencji czasowych -oczekiwane kolejno\u015bci zdarze\u0144 w danej sytuacji<\/li>\n<\/ul>\n

          Schematy problemowe<\/p>\n

            \n
          • schematy rozwi\u0105zywania problem\u00f3w – metody my\u015blowe stosowane podczas rozwi\u0105zywania problem\u00f3w<\/li>\n
          • schematy decyzyjne – kryteria i procesy u\u017cywane do podejmowania decyzji<\/li>\n<\/ul>\n

            Schematy kulturowe<\/p>\n

              \n
            • schematy kulturowe – warto\u015bci, normy i oczekiwania wynikaj\u0105ce z przynale\u017cno\u015bci do okre\u015blonej kultury<\/li>\n
            • schematy j\u0119zykowe – struktury gramatyczne i semantyczne charakterystyczne dla danej kultury<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n
              \n \n
              \n \n
              \n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
              \n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n
              \n \n\n
              <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
              \n Twoja ocena<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Schematy poznawcze to struktury mentalne lub organizacyjne, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 wiedz\u0119 na temat danego obszaru, tematu, sytuacji czy do\u015bwiadczenia b\u0105d\u017a te\u017c reprezentuj\u0105 oczekiwania jednostki dotycz\u0105ce okre\u015blonych kategorii, sytuacji czy obiekt\u00f3w. S\u0105 to rodzaje organizacji informacji w umy\u015ble – uproszczonych modeli my\u015blowych, kt\u00f3re pomagaj\u0105 w zrozumieniu \u015bwiata, w zrozumieniu, przetwarzaniu i zapami\u0119tywaniu danych, interpretowaniu informacji, przetwarzaniu bod\u017ac\u00f3w oraz podejmowaniu decyzji. Schematy poznawcze stanowi\u0105 rodzaj filtra percepcyjnego, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na to, jak jednostka interpretuje i reaguje na otaczaj\u0105ce j\u0105 bod\u017ace. Istnieje wiele r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w schemat\u00f3w poznawczych, a ich charakterystyka zale\u017cy od obszaru, do kt\u00f3rego si\u0119 odnosz\u0105. Te struktury poznawcze s\u0105 rozwijane na podstawie … <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":939,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-936","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=936"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/936\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":940,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/936\/revisions\/940"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}