{"id":314,"date":"2023-09-19T22:32:59","date_gmt":"2023-09-19T20:32:59","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologuj.pl\/?p=314"},"modified":"2024-11-09T21:07:43","modified_gmt":"2024-11-09T20:07:43","slug":"samorealizacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/samorealizacja\/","title":{"rendered":"Samorealizacja"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\">Poj\u0119cie samorealizacji zosta\u0142o wprowadzone do humanistyki przez Kierkegaarda w XIX wieku, interpretowane by\u0142o przez niego w kontek\u015bcie egzystencjalnym. Oznacza\u0142o to kategori\u0119 ludzkiej egzystencji przeciwstawion\u0105 poczuciu przemijania i pustki w obliczu \u015bmierci. Problem samorealizacji by\u0142 obecny r\u00f3wnie\u017c w rozwa\u017caniach filozof\u00f3w staro\u017cytnych, takich jak Platon, Seneka czy Epikur. Cho\u0107 nie u\u017cywali oni bezpo\u015brednio terminu samorealizacja, ich refleksje dotyczy\u0142y zagadnie\u0144 samorozwoju i samodoskonalenia si\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">W psychologii poj\u0119cie samorealizacji po raz pierwszy u\u017cyte zosta\u0142o przez Kurta Goldsteina, przedstawiciela nurtu organizmicznego. Samorealizacja zosta\u0142a okre\u015blona jako g\u0142\u00f3wny motyw ludzkiej aktywno\u015bci, skierowany na realizacj\u0119 mo\u017cliwo\u015bci i urzeczywistnienie osobistego potencja\u0142u jednostki. Samorealizacja jako poj\u0119cie psychologiczne oznacza proces rozwijania i realizowania pe\u0142nego potencja\u0142u jednostki oraz osi\u0105gania osobistego spe\u0142nienia. Obejmuje ona d\u0105\u017cenie do pe\u0142nego rozwoju swoich zdolno\u015bci, pasji i aspiracji, co prowadzi do osi\u0105gni\u0119cia harmonii wewn\u0119trznej i satysfakcji z \u017cycia. Samorealizacja zak\u0142ada autentyczno\u015b\u0107 w wyra\u017caniu siebie, zdolno\u015b\u0107 do g\u0142\u0119bokiego samoakceptowania oraz realizacj\u0119 osobistych cel\u00f3w i warto\u015bci. Jest to tak\u017ce proces, w kt\u00f3rym jednostka poznaje i rozwija swoje unikalne talenty i zdolno\u015bci, integruj\u0105c je w spos\u00f3b, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy zar\u00f3wno jej samemu, jak i otoczeniu.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">W psychologii wsp\u00f3\u0142czesnej poj\u0119cia takie jak samorealizacja, samourzeczywistnianie lub samoaktualizacja oznaczaj\u0105 sta\u0142e d\u0105\u017cenie do realizacji swojego potencja\u0142u, rozwijania talent\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci. Proces ten obejmuje stawanie si\u0119 &#8222;tym, kim si\u0119 chce by\u0107&#8221;, d\u0105\u017cenie do wewn\u0119trznej sp\u00f3jno\u015bci, jedno\u015bci z samym sob\u0105 oraz spe\u0142nianie swojego przeznaczenia lub powo\u0142ania. Osoby samoaktualizuj\u0105ce si\u0119 charakteryzuj\u0105 si\u0119 spontaniczno\u015bci\u0105, dystansem wobec wydarze\u0144, bliskimi zwi\u0105zkami z innymi, niezale\u017cno\u015bci\u0105 oraz poczuciem humoru.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Okre\u015blenia dotycz\u0105ce samorealizacji znajduj\u0105 si\u0119 w pracach r\u00f3\u017cnych psycholog\u00f3w, w tym Adlera, kt\u00f3ry opisywa\u0142 d\u0105\u017cenie do mocy, Junga, kt\u00f3ry rozwa\u017ca\u0142 proces indywiduacji, Fromma, kt\u00f3ry analizowa\u0142 charakter produktywny, oraz Carla Rogersa, kt\u00f3ry zwraca\u0142 uwag\u0119 na nastawienie na klienta. Badania nad samorealizacj\u0105 s\u0105 cz\u0119sto prowadzone w kontek\u015bcie poczucia w\u0142asnej warto\u015bci, sensu \u017cycia, samo\u015bwiadomo\u015bci oraz \u015bwiadomo\u015bci cel\u00f3w i warto\u015bci \u017cyciowych. Te badania s\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 psychologii rozwoju \u017cycia (life-span psychology), kt\u00f3ra integruje subdyscypliny takie jak psychologia osobowo\u015bci, motywacji, psychologia spo\u0142eczna oraz andragogika.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Reprezentanci teorii pola, tacy jak Goldstein, Rogers i Maslow k\u0142adli nacisk na podstawowy pop\u0119d do samorealizacji, jako czynnik organizuj\u0105cy wszystkie r\u00f3\u017cnorodne si\u0142y, kt\u00f3rych wzajemna gra nieustannie stwarza to, czym jest dana osoba. Rozwin\u0119li oni teorie, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 bardziej &#8222;ludzkie&#8221;, ni\u017c wiele poprzedzaj\u0105cych je, przy czym podkre\u015blaj\u0105 w nich donios\u0142e znaczenie sposobu, w jaki ludzie spostrzegaj\u0105 sw\u00f3j \u015bwiat, a tak\u017ce przypisuj\u0105 du\u017c\u0105 wag\u0119 zjawisku zdrowia i procesom rozwoju.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left;\">Teoria samorealizacji Maslowa<\/h2>\n<p style=\"text-align: left;\">Jednym z teoretyk\u00f3w uznaj\u0105cych samorealizacj\u0119 za jedno z centralnych psychologicznych poj\u0119\u0107, by\u0142 <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/specjalisci\/psycholog\">psycholog<\/a> humanistyczny Abraham Maslow. Maj\u0105c poczucie, \u017ce psychologia skoncentrowa\u0142a si\u0119 zbytnio na s\u0142abo\u015bciach cz\u0142owieka, nie dostrzegaj\u0105c jednocze\u015bnie jego mocnych stron, Maslow stara\u0142 si\u0119 uzupe\u0142ni\u0107 ten obraz badaj\u0105c zdrowe emocjonalnie jednostki. Uznawa\u0142 on natur\u0119 ludzk\u0105 za, w zasadzie, dobr\u0105, lecz jednocze\u015bnie uwa\u017ca\u0142, \u017ce wrodzona tendencja do rozwoju i samorealizacji jest raczej s\u0142aba i krucha, \u0142atwo ulega naciskom spo\u0142ecznym. Maslow rozr\u00f3\u017cnia\u0142 motywacj\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z niedoboru (deficiency motivation); przy kt\u00f3rej jednostka stara si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 sw\u0105 fizyczn\u0105 czy psychiczn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119, oraz motywacj\u0119 wzrostu (growth motivation), przy kt\u00f3rej jednostka stara si\u0119 wyj\u015b\u0107 poza to, co zrobi\u0142a i czym by\u0142a w przesz\u0142o\u015bci; ludzie mog\u0105 powita\u0107 z rado\u015bci\u0105 niepewno\u015b\u0107, wzrost napi\u0119cia, a nawet cierpienie, je\u015bli uwa\u017caj\u0105 je za drog\u0119 wiod\u0105c\u0105 do spe\u0142nienia.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Wed\u0142ug Maslowa, wrodzone potrzeby cz\u0142owieka tworz\u0105 hierarchi\u0119 wa\u017cno\u015bci. Gdy potrzeby na jednym poziomie s\u0105 zaspokojone, w\u00f3wczas zaczynaj\u0105 dominowa\u0107 potrzeby znajduj\u0105ce si\u0119 na poziomie nast\u0119pnym. Je\u015bli zatem zaspokojone s\u0105 potrzeby fizjologiczne, takie jak g\u0142\u00f3d i pragnienie, to w\u00f3wczas zaspokojenia \u017c\u0105daj\u0105 potrzeby nale\u017c\u0105ce do nast\u0119pnego poziomu &#8211; potrzeby bezpiecze\u0144stwa. Po nich id\u0105 w kolejno\u015bci potrzeby przynale\u017cno\u015bci i mi\u0142o\u015bci, potrzeby szacunku i potrzeby samorealizacji. Na szczycie tej hierarchii potrzeb znajduje si\u0119 si\u00f3dmy poziom-po\u00adtrzeba &#8222;transcendencji&#8221;. Maslow doda\u0142 ten poziom, aby reprezentowa\u0142 on najwy\u017csz\u0105 z ludzkich potrzeb, kt\u00f3ra wykracza poza samorealizacj\u0119, pragnienie to\u017csamo\u015bci, a nawet poza w\u0142asne &#8222;jednostkowe cz\u0142owiecze\u0144stwo&#8221;. &#8222;Psy\u00adchologia transpersonalna&#8221; sta\u0142a si\u0119 odr\u0119bn\u0105 dziedzin\u0105 bada\u0144 nad wy\u017cszymi stanami \u015bwiadomo\u015bci oraz poszukiwaniami\u00a0duchowymi jako podstawowymi aspektami ludzkiego\u00a0\u017cycia.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Maslow wskaza\u0142 na specyficzne cechy charakteryzuj\u0105ce osoby samoaktualizuj\u0105ce si\u0119, takie jak samoakceptacja, akceptacja otaczaj\u0105cego \u015bwiata i innych ludzi, autonomia osobowo\u015bciowa, g\u0142\u0119bokie relacje interpersonalne, spontaniczno\u015b\u0107 oraz filozoficzne, pozbawione z\u0142o\u015bliwo\u015bci poczucie humoru. Dodatkowo, doznania mistyczne r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142y uznane przez Maslowa za wa\u017cny element samorealizacji. W jego badaniach te cechy stanowi\u0142y empiryczny wska\u017anik tego procesu. Maslow uto\u017csamia\u0142 proces samorealizacji z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105, rozumian\u0105 szeroko jako ekspresj\u0119 osobistego potencja\u0142u jednostki. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 w jego teorii obejmuje r\u00f3\u017cnorodne dzia\u0142ania codzienne, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 jednostce rozwija\u0107 i realizowa\u0107 sw\u00f3j pe\u0142ny potencja\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Chocia\u017c dla wi\u0119kszo\u015bci ludzi samorealizacja jest nadziej\u0105 czy celem, czym\u015b, czego si\u0119 pragnie i do czego si\u0119 d\u0105\u017cy, to jednak nieliczni zdaj\u0105 si\u0119 osi\u0105ga\u0107 w pe\u0142ni ten cel. Maslow przeprowadzi\u0142 studia nad grup\u0105 takich os\u00f3b, aczkolwiek nigdy nie okre\u015bli\u0142 wyra\u017anie, w jaki w\u0142a\u015bciwie spos\u00f3b je dobra\u0142 i jak przeprowadzi\u0142 swoje badania. W\u0142\u0105czy\u0142 do niej zar\u00f3wno postacie historyczne, takie jak Beethoven i Lin\u00adcoln, jak i osoby \u017cyj\u0105ce w czasie przeprowadzania tego badania, w\u0142\u0105cznie z Einsteinem i Eleanor Roosevelt. Na podstawie wynik\u00f3w tych bada\u0144 Maslow sformu\u0142owa\u0142 list\u0119 pi\u0119tnastu cech charakteryzuj\u0105cych osoby, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y samorealizacj\u0119 (Maslow, 1954).<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left;\">Cechy os\u00f3b samorealizuj\u0105cych si\u0119<\/h2>\n<div class=\"flex flex-grow flex-col max-w-full\" style=\"text-align: left;\">\n<div class=\"min-h-[20px] text-message flex flex-col items-start whitespace-pre-wrap break-words [.text-message+&amp;]:mt-5 juice:w-full juice:items-end overflow-x-auto gap-2\" dir=\"auto\" data-message-author-role=\"assistant\" data-message-id=\"4f121c8a-6047-405e-ba85-19328d24d4e7\">\n<div class=\"flex w-full flex-col gap-1 juice:empty:hidden juice:first:pt-[3px]\">\n<div class=\"markdown prose w-full break-words dark:prose-invert light\">\n<p>Osoby samorealizuj\u0105ce si\u0119 cechuj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnorodnymi doznaniami szczytowymi, kt\u00f3re s\u0105 momentami najwi\u0119kszego szcz\u0119\u015bcia i spe\u0142nienia. Te doznania mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w r\u00f3\u017cnym stopniu intensywno\u015bci i w r\u00f3\u017cnych kontekstach \u017cyciowych, takich jak mi\u0142o\u015b\u0107, rodzicielstwo, dzia\u0142alno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza, estetyczna percepcja czy kontemplacja natury. Posiadaj\u0105c wszystkie te cechy, osoby samorealizuj\u0105ce si\u0119 s\u0105 szczeg\u00f3lnie zdolne do pe\u0142nego i autentycznego prze\u017cywania mi\u0142o\u015bci oraz do odczuwania mi\u0142o\u015bci w najg\u0142\u0119bszym mo\u017cliwym wymiarze.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\" style=\"text-align: left;\">Obiektywne odbieranie rzeczywisto\u015bci<\/h3>\n<p style=\"text-align: left;\">Sprawna ocena rzeczywisto\u015bci pozwala na adekwatn\u0105 ocen\u0119 innych ludzi. Osoby, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y samorealizacj\u0119 spostrzegaj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 w spos\u00f3b bardziej adekwatny i pozostaj\u0105 z ni\u0105 w bardziej zadowalaj\u0105cych relacjach, to znaczy \u017cyj\u0105 one bli\u017cej rzeczywisto\u015bci i natury, potrafi\u0105 dok\u0142adnie ocenia\u0107 innych i potrafi\u0105 tolerowa\u0107 niejednoznaczno\u015b\u0107 czy niepewno\u015b\u0107 \u0142atwiej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi.\u00a0Osoby d\u0105\u017c\u0105ce do samorealizacji staraj\u0105 si\u0119 nie zamyka\u0107 na w\u0142asnych s\u0105dach, my\u015blach, uczuciach czy historii, patrz\u0105c na otaczaj\u0105cy \u015bwiat z r\u00f3\u017cnych perspektyw. Dzi\u0119ki temu ich ogl\u0105d rzeczywisto\u015bci staje si\u0119 szerszy i bardziej obiektywny. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 patrzenia na w\u0142asne problemy i wydarzenia wok\u00f3\u0142 nas z r\u00f3\u017cnych perspektyw przybli\u017ca nas do obiektywizmu i poszerza nasze horyzonty.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: left;\">Samoakceptacja oraz wewn\u0119trzna zgoda na innych i zachodz\u0105ce w przyrodzie zjawiska<\/h3>\n<p style=\"text-align: left;\">Akceptacja siebie i otoczenia polega na uznaniu, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek naturalnie pope\u0142nia b\u0142\u0119dy, ma pewne niedoskona\u0142o\u015bci i wady, ale jednocze\u015bnie posiada wiele zalet i stara si\u0119 radzi\u0107 z codziennymi wyzwaniami. Taka akceptacja obejmuje zar\u00f3wno nas samych, jak i \u015bwiat wok\u00f3\u0142 nas. Przyznaj\u0105c sobie prawo do pope\u0142niania b\u0142\u0119d\u00f3w, warto r\u00f3wnie\u017c uzna\u0107 to prawo u innych. Wszyscy jeste\u015bmy lud\u017ami, istotami z natury u\u0142omnymi, kt\u00f3re mog\u0105 pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119dy. Akceptacja nie oznacza zgody na b\u0142\u0119dy, ale uznanie, \u017ce s\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia i mog\u0105 si\u0119 zdarza\u0107. Oznacza to r\u00f3wnie\u017c zrozumienie, \u017ce ka\u017cdy dzia\u0142a najlepiej, jak potrafi w danej sytuacji. Samoakceptacja oznacza akceptowanie siebie i swoich r\u00f3\u017cnych cech bez poczucia winy czy l\u0119ku, przy jednoczesnym akceptowaniu innych.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: left;\">Wyra\u017canie uczu\u0107 w spos\u00f3b prosty i spontaniczny<\/h3>\n<p style=\"text-align: left;\">Samorealizuj\u0105ce si\u0119 osoby charakteryzuj\u0105 si\u0119 spontaniczno\u015bci\u0105, prostot\u0105 i naturalno\u015bci\u0105 zar\u00f3wno w swoim zachowaniu, jak i w \u017cyciu wewn\u0119trznym, my\u015blach oraz odruchach. Pozwalaj\u0105 sobie na bycie sob\u0105, uznaj\u0105c swoj\u0105 warto\u015b\u0107 jako osoby. Przejawiaj\u0105 du\u017c\u0105 spontaniczno\u015b\u0107 w my\u015bleniu i dzia\u0142aniu, cho\u0107 zazwyczaj nie przejawiaj\u0105 skrajnej niekonwencjonalno\u015bci.<\/p>\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\" style=\"text-align: left;\">Koncentracja na\u00a0problemie<\/h3>\n<div class=\"flex flex-grow flex-col max-w-full\" style=\"text-align: left;\">\n<div class=\"min-h-[20px] text-message flex flex-col items-start whitespace-pre-wrap break-words [.text-message+&amp;]:mt-5 juice:w-full juice:items-end overflow-x-auto gap-2\" dir=\"auto\" data-message-author-role=\"assistant\" data-message-id=\"a6a3fb31-d19c-41b3-bfb9-4e9310590bac\">\n<div class=\"flex w-full flex-col gap-1 juice:empty:hidden juice:first:pt-[3px]\">\n<div class=\"markdown prose w-full break-words dark:prose-invert light\">\n<p>Osoby skoncentrowane na problemach wykazuj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 ustalania priorytet\u00f3w i skupiania si\u0119 na konkretnych zadaniach i rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w, potrafi\u0105c oddzieli\u0107 si\u0119 od w\u0142asnych my\u015bli i emocji, by skutecznie rozwi\u0105zywa\u0107 trudno\u015bci. Zamiast skupia\u0107 si\u0119 na sobie, kieruj\u0105 swoj\u0105 uwag\u0119 na problemy, cz\u0119sto anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w rozwi\u0105zywanie kwestii spo\u0142ecznych i traktuj\u0105c to jako swoj\u0105 \u017cyciow\u0105 misj\u0119.<\/p>\n<h3>Dystans wobec rzeczywisto\u015bci i potrzeba prywatno\u015bci<\/h3>\n<p>Maslow zauwa\u017cy\u0142, \u017ce osoby samorealizuj\u0105ce si\u0119 maj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 i potrzeb\u0119 przebywania samemu oraz dystans wobec rzeczywisto\u015bci. Nie pod\u0105\u017caj\u0105 za nowinkami i potrafi\u0105 przygl\u0105da\u0107 si\u0119 ludziom z boku, co pozwala im zachowa\u0107 obiektywizm. Nie musz\u0105 goni\u0107 za trendami, mog\u0105 obserwowa\u0107 i zdecydowa\u0107, co jest dla nich dobre. Maj\u0105 potrzeb\u0119 prywatno\u015bci i czasami samotno\u015bci, co umo\u017cliwia im patrzenie na \u017cycie z odleg\u0142ego, obiektywnego punktu widzenia.<\/p>\n<h3>Niezale\u017cno\u015b\u0107 od otoczenia<\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mt-1 flex gap-3 empty:hidden juice:-ml-3\" style=\"text-align: left;\">\n<div>Niezale\u017cno\u015b\u0107 od otoczenia jest silnie zwi\u0105zana z dystansem wobec rzeczywisto\u015bci i polega na przekonaniu, \u017ce mo\u017cna my\u015ble\u0107 inaczej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107. Wynika z osobistych przekona\u0144, warto\u015bci oraz obiektywnego os\u0105du rzeczywisto\u015bci. Osoby te s\u0105 stosunkowo niezale\u017cne od swojej kultury i \u015brodowiska, a ich przekraczanie konwencji nie wynika z potrzeby wyr\u00f3\u017cnienia si\u0119, lecz z wewn\u0119trznej autentyczno\u015bci.<\/div>\n<h3>\u015awie\u017cy ogl\u0105d rzeczywisto\u015bci<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"group\/conversation-turn relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn\" style=\"text-align: left;\">\n<div class=\"flex-col gap-1 md:gap-3\">\n<div class=\"flex flex-grow flex-col max-w-full\">\n<div class=\"min-h-[20px] text-message flex flex-col items-start whitespace-pre-wrap break-words [.text-message+&amp;]:mt-5 juice:w-full juice:items-end overflow-x-auto gap-2\" dir=\"auto\" data-message-author-role=\"assistant\" data-message-id=\"ef2737d6-2842-4334-9b7d-67ef951b7ef0\">\n<div class=\"flex w-full flex-col gap-1 juice:empty:hidden juice:first:pt-[3px]\">\n<div class=\"markdown prose w-full break-words dark:prose-invert light\">\n<p>Osoby samorealizuj\u0105ce si\u0119 potrafi\u0105 zachowa\u0107 \u015bwie\u017co\u015b\u0107 ocen podobn\u0105 do ma\u0142ego dziecka, kt\u00f3re wszystko poznaje i bada. Maj\u0105 postaw\u0119 badacza-odkrywcy, dzi\u0119ki czemu nic nie wydaje si\u0119 nudne czy powtarzalne. Potrafi\u0105 patrze\u0107 na rzeczy z r\u00f3\u017cnych perspektyw i wyci\u0105ga\u0107 nowe wnioski, co prowadzi do zachwytu nad \u015bwiatem i umiej\u0119tno\u015bci cieszenia si\u0119 z tego, co maj\u0105. Ceni\u0105 podstawowe doznania \u017cyciowe, nawet w przypadku rzeczy, kt\u00f3re robili czy widzieli wielokrotnie wcze\u015bniej.<\/p>\n<h3>Umiej\u0119tno\u015b\u0107 prze\u017cywania g\u0142\u0119bokich dozna\u0144<\/h3>\n<p>Osoby, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y samorealizacj\u0119, maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do g\u0142\u0119bokiego prze\u017cywania chwil, niemal mistycznych dozna\u0144 uniesienia i fascynacji. Wiele z nich dozna\u0142o mistycznych prze\u017cy\u0107, takich jak g\u0142\u0119boka ekstaza, uczucie, \u017ce otwieraj\u0105 si\u0119 przed nimi bezkresne horyzonty lub te\u017c poczucie, \u017ce s\u0105 bardzo pot\u0119\u017c\u00adne, a jednocze\u015bnie bardzo bezradne, przy czym doznania takie pozostawia\u0142y po sobie przekonanie, \u017ce wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b wa\u017cnego. Potrafi\u0105 zatopi\u0107 si\u0119 w danej chwili, do\u015bwiadczaj\u0105c stanu przep\u0142ywu, gdzie moment staje si\u0119 tak interesuj\u0105cy, \u017ce poch\u0142ania ich ca\u0142kowicie. Cho\u0107 takie chwile nie trwaj\u0105 d\u0142ugo, s\u0105 wyra\u017anie zauwa\u017calne. W tych momentach cz\u0142owiek jest ca\u0142kowicie poch\u0142oni\u0119ty &#8222;tu i teraz&#8221;, jakby \u015bwiat zewn\u0119trzny przestawa\u0142 istnie\u0107.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3 style=\"text-align: left;\">Poczucie wsp\u00f3lnoty z innymi lud\u017ami<\/h3>\n<p style=\"text-align: left;\">Dla osoby samorealizuj\u0105cej si\u0119 ka\u017cdy cz\u0142owiek zas\u0142uguje na taki sam szacunek, bez podzia\u0142\u00f3w na lepszych i gorszych. Posiadaj\u0105 one g\u0142\u0119bokie zainteresowanie sprawami spo\u0142ecznymi oraz zdolno\u015b\u0107 do uto\u017csamiania si\u0119 i wsp\u00f3\u0142odczuwania z lud\u017ami jako ca\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: left;\">Umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania trwa\u0142ych i mocnych zwi\u0105zk\u00f3w interpersonalnych<\/h3>\n<p style=\"text-align: left;\">Osoby, kt\u00f3re si\u0119 samorealizuj\u0105, potrafi\u0105 s\u0142ucha\u0107 i nawi\u0105zywa\u0107 prawdziwe, g\u0142\u0119bokie relacje z innymi. Te zwi\u0105zki, oparte na szczero\u015bci, poczuciu wsp\u00f3lnoty i wzajemnym szacunku, nie s\u0105 liczne, ale maj\u0105 ogromne znaczenie. Takie osoby s\u0105 zdolne do tworzenia g\u0142\u0119bokich, satysfakcjonuj\u0105cych relacji interpersonalnych, zazwyczaj z niewieloma osobami.<\/p>\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\" style=\"text-align: left;\">Tolerancja inno\u015bci<\/h3>\n<p style=\"text-align: left;\">Tolerancja inno\u015bci oznacza szacunek dla pogl\u0105d\u00f3w, upodoba\u0144 i wierze\u0144 innych os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od naszych w\u0142asnych. Osoby samorealizuj\u0105ce si\u0119 wykazuj\u0105 tolerancj\u0119 poprzez szacunek dla r\u00f3\u017cnorodno\u015bci ludzkiej, niezale\u017cnie od ras, religii, statusu materialnego i innych cech.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: left;\">Rozr\u00f3\u017cnianie cel\u00f3w i sposob\u00f3w ich osi\u0105gni\u0119cia<\/h3>\n<p style=\"text-align: left;\">Osoby samorealizuj\u0105ce si\u0119 jasno rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 cele od metod u\u017cywanych do ich osi\u0105gni\u0119cia. Jednak\u017ce, w przeciwie\u0144stwie do os\u00f3b niecierpliwych, potrafi\u0105 czerpa\u0107 rado\u015b\u0107 z procesu d\u0105\u017cenia do realizacji celu, nie tylko z samego osi\u0105gni\u0119cia celu.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: left;\">Pogodne i refleksyjne poczucie humoru<\/h3>\n<div class=\"group\/conversation-turn relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn\" style=\"text-align: left;\">\n<div class=\"flex-col gap-1 md:gap-3\">\n<div class=\"flex flex-grow flex-col max-w-full\">\n<div class=\"min-h-[20px] text-message flex flex-col items-start whitespace-pre-wrap break-words [.text-message+&amp;]:mt-5 juice:w-full juice:items-end overflow-x-auto gap-2\" dir=\"auto\" data-message-author-role=\"assistant\" data-message-id=\"eb394dfd-f867-4339-8413-383bcf643953\">\n<div class=\"flex w-full flex-col gap-1 juice:empty:hidden juice:first:pt-[3px]\">\n<div class=\"markdown prose w-full break-words dark:prose-invert light\">\n<p>Pogodne poczucie humoru, kt\u00f3re wykazuj\u0105 osoby samorealizuj\u0105ce si\u0119, nie ma na celu obra\u017cania ani wy\u015bmiewania innych. Przejawia si\u0119 ono w spos\u00f3b filozoficzny, kt\u00f3ry cieszy ka\u017cdego, kto go do\u015bwiadcza. To poczucie humoru, kt\u00f3re jest wolne od z\u0142o\u015bliwo\u015bci, przesady i braku umiaru, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 \u017cartami, kt\u00f3re s\u0105 g\u0142\u0119bokie i nieszkodliwe.<\/p>\n<h3>Tw\u00f3rcze podej\u015bcie do \u015bwiata<\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: left;\">Osoby osi\u0105gaj\u0105ce samorealizacj\u0119 wykazuj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do tw\u00f3rczego spojrzenia na \u015bwiat, kt\u00f3re manifestuje si\u0119 poprzez ci\u0105g\u0142\u0105 \u015bwie\u017co\u015b\u0107 ocen i odkrywcz\u0105 postaw\u0119. Ich tw\u00f3rcza ekspresja mo\u017ce przejawia\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno w &#8222;pierwotnej tw\u00f3rczo\u015bci&#8221;, wynikaj\u0105cej z nie\u015bwiadomo\u015bci i prowadz\u0105cej do nowatorskich odkry\u0107, jak i w &#8222;produktywnej tw\u00f3rczo\u015bci&#8221;, kt\u00f3ra znajduje wyraz w sztuce, muzyce, nauce czy wynalazkach. To cecha, kt\u00f3ra jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ich osobowo\u015bci i mo\u017ce manifestowa\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych dziedzinach \u017cycia.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: left;\">Odporno\u015b\u0107 na wp\u0142ywy kulturowe<\/h3>\n<p style=\"text-align: left;\">Op\u00f3r przed bezmy\u015blnym podporz\u0105dkowaniem si\u0119 kulturze jest wyrazem dystansu i obiektywizmu, jakie przejawiaj\u0105 osoby samorealizuj\u0105ce si\u0119. Potrafi\u0105 patrze\u0107 na \u015bwiat z perspektywy boku, co pozwala im na jasne wyra\u017canie swoich przekona\u0144. S\u0105 one zdolne do dostosowania si\u0119 do swojej kultury, jednocze\u015bnie zachowuj\u0105c niezale\u017cno\u015b\u0107 wobec jej norm i wymaga\u0144. To \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie musz\u0105 bezkrytycznie przyjmowa\u0107 wszystkiego, co narzuca kultura, co sprawia, \u017ce s\u0105 bardziej odporni na jej wp\u0142ywy.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left;\">Krytyka teorii samorealizacji<\/h2>\n<p style=\"text-align: left;\">Krytyka tego podej\u015bcia koncentruje si\u0119 na mglisto\u015bci centralnego poj\u0119cia &#8222;samoreali\u00adzacji&#8221;. Po pierwsze, nie jest jasne, w jakim stopniu samo\u00adrealizacja jest raczej d\u0105\u017ceniem ukszta\u0142towanym spo\u0142ecznie ni\u017c tendencj\u0105 wrodzon\u0105. Po drugie, nie jest ona na tyle dobrze zdefiniowana, aby by\u0107 efektywnym predyktorem zale\u017cno\u015bci behawioralnych. Za pomoc\u0105 tych teorii trudno jest zatem wyja\u015bni\u0107 te specyficzne rodzaje sta\u0142o\u015bci, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 poszczeg\u00f3lne jednostki, chyba \u017ce czyni\u0105 to w spos\u00f3b bardzo og\u00f3lny. Ponadto ten spos\u00f3b podej\u015bcia do tematu nie zainicjowa\u0142 du\u017cej liczby bada\u0144, lecz raczej pewien spos\u00f3b pojmowania osobowo\u015bci ludzkiej.<\/p>\n\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-bottom\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;314&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;bottom&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;5&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;4.8&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Twoja ocena&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;Ocena 4.8\\\/5 - (5 g\u0142os\u00f3w)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Samorealizacja&quot;,&quot;width&quot;:&quot;136.7&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;Ocena {score}\\\/{best} - ({count} g\u0142os\u00f3w)&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 136.7px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            Ocena 4.8\/5 - (5 g\u0142os\u00f3w)    <\/div>\n    <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poj\u0119cie samorealizacji zosta\u0142o wprowadzone do humanistyki przez Kierkegaarda w XIX wieku, interpretowane by\u0142o przez niego w kontek\u015bcie egzystencjalnym. Oznacza\u0142o to kategori\u0119 ludzkiej egzystencji przeciwstawion\u0105 poczuciu przemijania i pustki w obliczu \u015bmierci. Problem samorealizacji by\u0142 obecny r\u00f3wnie\u017c w rozwa\u017caniach filozof\u00f3w staro\u017cytnych, takich jak Platon, Seneka czy Epikur. Cho\u0107 nie u\u017cywali oni bezpo\u015brednio terminu samorealizacja, ich refleksje dotyczy\u0142y zagadnie\u0144 samorozwoju i samodoskonalenia si\u0119. W psychologii poj\u0119cie samorealizacji po raz pierwszy u\u017cyte zosta\u0142o przez Kurta Goldsteina, przedstawiciela nurtu organizmicznego. Samorealizacja zosta\u0142a okre\u015blona jako g\u0142\u00f3wny motyw ludzkiej aktywno\u015bci, skierowany na realizacj\u0119 mo\u017cliwo\u015bci i urzeczywistnienie osobistego potencja\u0142u jednostki. Samorealizacja jako poj\u0119cie psychologiczne oznacza proces rozwijania &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2011,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-314","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=314"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2482,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/314\/revisions\/2482"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}