Urojenia to zaburzenia tre\u015bci my\u015blenia przejawiaj\u0105ce si\u0119 jako nieprawid\u0142owe, fa\u0142szywe przekonania pochodzenia chorobowego, kt\u00f3re pacjent uparcie utrzymuje pomimo braku ich logicznej weryfikacji. Osoba do\u015bwiadczaj\u0105ca uroje\u0144 nie jest zdolna do zaakceptowania tego, \u017ce jej przekonania mog\u0105 by\u0107 nieprawdziwe, nawet w obliczu przekonuj\u0105cych dowod\u00f3w przecz\u0105cych tym przekonaniom. Takich fa\u0142szywych przekona\u0144 r\u00f3wnie\u017c nie mo\u017cna wyja\u015bni\u0107\u00a0 poprzez kontekst kulturowy lub edukacyjno-zawodowy pacjenta. Urojenia cz\u0119sto przybieraj\u0105 r\u00f3\u017cne formy, takie jak wielko\u015bciowe (przekonanie o wysokim statusie), erotyczne (przekonanie, \u017ce kto\u015b jest wobec pacjenta seksualnie zainteresowany), odnosz\u0105ce si\u0119 do instytucji (przekonanie, \u017ce instytucje takie jak telewizja czy prasa interesuj\u0105 si\u0119 pacjentem), prze\u015bladowcze (przekonanie, \u017ce kto\u015b \u015bledzi pacjenta) lub somatyczne (przekonanie, \u017ce jaki\u015b element cia\u0142a pacjenta nie dzia\u0142a prawid\u0142owo). Mog\u0105 tak\u017ce dotyczy\u0107 zazdro\u015bci, winy, kontrolowania my\u015bli, ow\u0142adni\u0119cia lub zubo\u017cenia.<\/p>\n
W literaturze naukowej mo\u017cna spotka\u0107 wiele definicji uroje\u0144, np. prof. Miros\u0142aw Jarosz definiuje urojenia jako „fa\u0142szywe s\u0105dy pochodzenia chorobowego, kt\u00f3re chory wypowiada z g\u0142\u0119bokim przekonaniem o ich prawdziwo\u015bci, i kt\u00f3rych nie koryguje, mimo oczywistych dowod\u00f3w b\u0142\u0119dno\u015bci”. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 definicji uroje\u0144 wskazuje na to, \u017ce charakteryzuj\u0105 si\u0119 one fa\u0142szywo\u015bci\u0105 przekona\u0144 i oporno\u015bci\u0105 na racjonaln\u0105 argumentacj\u0119. W odniesieniu do subiektywnej, wewn\u0119trznej rzeczywisto\u015bci, urojenia s\u0105 prawdziwymi s\u0105dami kt\u00f3rym chory stara si\u0119 bezzasadnie nada\u0107 znaczenie obiektywnych s\u0105d\u00f3w o rzeczywisto\u015bci zewn\u0119trznej. Wed\u0142ug definicji sformu\u0142owanej w DSM-5 \u201eUrojenie to fa\u0142szywe przekonanie, kt\u00f3re jest oparte na niepoprawnym wnioskowaniu dotycz\u0105cym zewn\u0119trznej rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3re jest utrzymywane jako pewne pomimo powszechnie uznawanych przekona\u0144 sprzecznych oraz pomimo istnienia oczywistych dowod\u00f3w je podwa\u017caj\u0105cych. Przekonanie takie zwykle nie jest uznawane przez innych cz\u0142onk\u00f3w kr\u0119gu kulturowego lub subkulturowego, w szczeg\u00f3lno\u015bci nie jest to przekonanie religijne\u201d.<\/p>\n
Urojenia nie s\u0105 z\u0142udzeniami b\u0105d\u017a iluzjami (b\u0142\u0119dne rozpoznania spostrze\u017ce\u0144 rzeczywi\u015bcie istniej\u0105cych przedmiot\u00f3w wynikaj\u0105ce ze zniekszta\u0142conego interpretowania obiektywnie istniej\u0105cych informacji pochodz\u0105cych z bod\u017ac\u00f3w zewn\u0119trznych), nie s\u0105 halucynacjami, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 te\u017c od natr\u0119tnych my\u015bli i my\u015bli nadwarto\u015bciowych (idee nadwarto\u015bciowe), takich jak przekonanie o wy\u017cszo\u015bci pewnej rasy.<\/p>\n
Zaburzenia urojeniowe s\u0105 przekonaniami niezgodnymi z rzeczywisto\u015bci\u0105. Mog\u0105 obejmowa\u0107 urojenia prze\u015bladowcze, ksobne (przekonania o prze\u015bladowaniu lub spisku), urojenia wielko\u015bciowe (przekonania o nadzwyczajnych zdolno\u015bciach lub znaczeniu), urojenia odnosz\u0105ce si\u0119 do cia\u0142a (przekonania o nieprawid\u0142owo\u015bciach lub zmianach w ciele) lub urojenia religijne. Je\u015bli tre\u015bci urojeniowe nie s\u0105 w pe\u0142ni wykrystalizowane, m\u00f3wimy o nastawieniach urojeniowych. Natomiast gdy te tre\u015bci s\u0105 uruchamiane przez normalne spostrze\u017cenia, m\u00f3wimy wtedy o spostrze\u017ceniach urojeniowych.<\/p>\n
Wiedza naukowa cechuje si\u0119 nieustannym post\u0119pem, r\u00f3wnie\u017c w psychiatrii mo\u017cna zaobserwowa\u0107 jak zmieniaj\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce pogl\u0105dy oraz jak wyklarowuj\u0105 si\u0119 koncepcje chor\u00f3b i zaburze\u0144 psychicznych wraz z charakterystycznymi dla nich objawami, procesami oraz dostrze\u017conymi zjawiskami towarzysz\u0105cymi. W XIX wiecznej psychiatrii to co obecnie nazywane jest urojeniami funkcjonowa\u0142o w pi\u015bmiennictwie pod nazwami: idee niedorzeczne lub bredzenie. W pierwszej po\u0142owie XX wieku urojenia w literaturze by\u0142y ju\u017c identyfikowane jako zaburzenia struktury wyobra\u017cenia i my\u015blenia.<\/p>\n