{"id":221,"date":"2023-09-03T13:43:27","date_gmt":"2023-09-03T11:43:27","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologuj.pl\/?p=221"},"modified":"2025-09-18T11:15:13","modified_gmt":"2025-09-18T09:15:13","slug":"poczucie-jakosci-zycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/poczucie-jakosci-zycia\/","title":{"rendered":"Poczucie jako\u015bci \u017cycia"},"content":{"rendered":"

Poczucie jako\u015bci \u017cycia, kt\u00f3re cz\u0119sto jest traktowane jako wyznacznik ca\u0142o\u015bciowego funkcjonowania osoby, w badaniach klinicznych okre\u015blane jest za pomoc\u0105 takich wymiar\u00f3w jak: dobre emocjonalne samopoczucie, mi\u0119dzyludzkie relacje, materialny dobrobyt, osobisty rozw\u00f3j, mo\u017cliwo\u015b\u0107 decydowania o sobie, spo\u0142eczne w\u0142\u0105czenie oraz prawa (Mesjasz, Zaleski, 2005). Najcz\u0119\u015bciej wykorzystywanymi wska\u017anikami funkcjonowania w badaniach klinicznych os\u00f3b chorych na schizofreni\u0119<\/a> s\u0105: sytuacja \u017cyciowa, zatrudnienie, funkcjonowanie spo\u0142eczne, wewn\u0105trzpsychiczne aspekty syndromu deficytu oraz objawy (G\u00f3rna, 2004).<\/span><\/p>\n

Problem jako\u015bci \u017cycia jest przedmiotem bada\u0144 wielu nauk. W takich dziedzinach, jak filozofia i psychologia, przewa\u017ca nurt teoretyczny i dedukcyjny, a kierunek poszukiwa\u0144 badawczych koncentruje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na jako\u015bci \u017cycia w znaczeniu uniwersalnym, w kategoriach szcz\u0119\u015bcia i satysfakcji z \u017cycia. Modele teoretyczne b\u0119d\u0105ce podstaw\u0105 bada\u0144 nad zagadnieniem zadowolenia z \u017cycia i jego jako\u015bci, Mesjasz i Zaleski dziel\u0105 na: prototeoretyczne, normatywno-ideologiczne oraz pragmatyczne. Kowalik do trzech wy\u017cej wymienionych stanowisk dodaje jeszcze nurt teoretycznopsychologiczny. W socjologii oraz naukach medycznych dominuje nurt praktyczny i indukcyjny, a badania empiryczne maj\u0105 na celu ocen\u0119 jako\u015bci \u017cycia os\u00f3b zdrowych oraz chorych. Przedstawiciele tych nauk szukaj\u0105 odpowiedzi na pytanie: jakie obszary wchodz\u0105 w zakres jako\u015bci \u017cycia oraz jak ulega ona zmianie pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w, takich jak choroba, leczenie oraz czas.<\/span><\/p>\n

We wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze wymieniane s\u0105 dwa typy jako\u015bci \u017cycia \u2013 og\u00f3lna jako\u015b\u0107 \u017cycia<\/a> i specyficzna. Og\u00f3lna odnoszona jest do funkcjonowania jednostki w zakresie wa\u017cnych aspekt\u00f3w \u017cycia, natomiast specyficzna wi\u0105zana jest z funkcjonowaniem jednostki w stanach chor\u00f3b (Lachowicz-Tabaczek, Gamian). Powy\u017cszy podzia\u0142 pozwala na sklasyfikowanie narz\u0119dzi stosowanych do badania jako\u015bci \u017cycia na: specyficzne (profilowane) dla choroby oraz narz\u0119dzia s\u0142u\u017c\u0105ce do pomiaru og\u00f3lnej jako\u015bci \u017cycia. W przypadku obu typ\u00f3w jednym z podstawowych aspekt\u00f3w badania jako\u015bci \u017cycia s\u0105 emocje prze\u017cywane przez podmiot oraz ocena w\u0142asnego \u017cycia emocjonalnego. Badania dowodz\u0105, i\u017c jest to czynnik wp\u0142ywaj\u0105cy na dokonywan\u0105 przez podmiot ocen\u0119 jako\u015bci \u017cycia w wa\u017cnych jego obszarach. <\/span><\/p>\n

Farquhar dzieli definicje jako\u015bci \u017cycia w oparciu o ich znaczenie i struktur\u0119 na: globalne, z\u0142o\u017cone, mieszane i specyficzne. Definicje globalne ujmuj\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia jako \u201edobre samopoczucie\u201d (well-being), uwzgl\u0119dniaj\u0105c subiektywne zadowolenie cz\u0142owieka z \u017cycia jako ca\u0142o\u015bci. Definicje z\u0142o\u017cone koncentruj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 subiektywnej i obiektywnej oceny w wymiarze og\u00f3lnym i na poszczeg\u00f3lnych obszarach. Definicje mieszane traktuj\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia jako najszersz\u0105 kategori\u0119, zawieraj\u0105 sk\u0142adowe definicji globalnych i z\u0142o\u017conych oraz wymiary zwi\u0105zane ze \u015brodowiskiem, organizacj\u0105 \u017cycia spo\u0142ecznego, stanem emocjonalnym, oczekiwaniami itp. Definicje specyficzne najcz\u0119\u015bciej wskazuj\u0105 na zwi\u0105zek jako\u015bci \u017cycia ze zdrowiem (health related quality of life) lub funkcjonowaniem w szerokim znaczeniu. W uj\u0119ciu tym jako\u015b\u0107 \u017cycia mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do zdrowia jednostki jako subiektywnego poczucia sprawno\u015bci fizycznej, psychicznej oraz spo\u0142ecznej, lub stanu optymalnego funkcjonowania spo\u0142ecznego, w kt\u00f3rym jednostka wykazuje optymaln\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 efektywnego pe\u0142nienia r\u00f3l i zada\u0144 wyznaczonych jej przez proces socjalizacji. Koncepcja jako\u015bci \u017cycia zwi\u0105zana ze zdrowiem, zgodnie z za\u0142o\u017ceniami WHO, obejmuje ocen\u0119 pacjenta z uwzgl\u0119dnieniem funkcjonowania w podstawowych dziedzinach: fizycznej, psychicznej i spo\u0142ecznej, i jest najcz\u0119\u015bciej stosowana w kontek\u015bcie leczenia i bada\u0144.<\/span><\/p>\n

W opinii Zalewskiej, Veenhoven przedstawia najszersz\u0105 klasyfikacj\u0119 jako\u015bci \u017cycia. Dwoma najwa\u017cniejszymi wymiarami omawianego zjawiska s\u0105: zakres oraz kryteria. Zakres okre\u015bla dobrostan: jednostki, grupy oraz mieszany (dobrostan jednostki i spo\u0142eczno\u015bci). Ka\u017cdy z tych zakres\u00f3w mo\u017cna rozpatrywa\u0107 na poziomie og\u00f3lnym oraz w kontek\u015bcie szczeg\u00f3\u0142owych aspekt\u00f3w dotycz\u0105cych r\u00f3\u017cnych sfer \u017cycia. Drugi wymiar stanowi\u0105 trzy rodzaje kryteri\u00f3w oceny dobrostanu: obiektywne, subiektywne i mieszane. Ze wzgl\u0119du na te kryteria, mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy uj\u0119cia jako\u015bci \u017cycia: a) obiektywne (normatywno-warto\u015bciuj\u0105ce) \u2013 opisuj\u0105 poziom \u017cycia, jego obiektywne warunki oraz w\u0142a\u015bciwo\u015bci jednostek lub spo\u0142eczno\u015bci. W uj\u0119ciu tym teoria lub badacz, stosuj\u0105c obiektywne kryteria, dokonuje arbitralnej oceny, kiedy jako\u015b\u0107 \u017cycia jest najwi\u0119ksza. Uj\u0119cie to dominuje w socjologii i ekonomii; b) subiektywne (fenomenologiczne) \u2013 istot\u0105 tego uj\u0119cia jest za\u0142o\u017cenie, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek jest ekspertem i potrafi kompetentnie oceni\u0107 jako\u015b\u0107 swojego \u017cycia stosuj\u0105c w\u0142asne kryteria oceny. Rezygnuje si\u0119 tu z pr\u00f3b okre\u015blania, czym jest \u201eprawdziwe\u201d szcz\u0119\u015bcie oraz jakie \u017cycie ma najwy\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107; c) mieszane \u2013 w uj\u0119ciu tym uwzgl\u0119dnia si\u0119 obiektywne warunki (warunki oraz w\u0142a\u015bciwo\u015bci obiekt\u00f3w) i subiektywne oceny. Jest to uj\u0119cie najcz\u0119\u015bciej spotykane w naukach medycznych; definicja jako\u015bci \u017cycia \u015awiatowej Organizacji Zdrowia zosta\u0142a sformu\u0142owana w oparciu o za\u0142o\u017cenia tego stanowiska.<\/span><\/p>\n

Z podmiotowego punktu widzenia istotny jest przede wszystkim aspekt subiektywny, dla badaczy za\u015b wa\u017cniejsze jest przede wszystkim wyja\u015bnienie mechanizm\u00f3w rozbie\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy obiektywnym a subiektywnym do\u015bwiadczaniem jako\u015bci \u017cycia. Pomimo tego, i\u017c w pracach wielu badaczy eksponowany jest aspekt prze\u017cyciowy, do\u015bwiadczeniowy, w badaniach empirycznych dominuj\u0105ce jest podej\u015bcie pragmatyczne, skoncentrowane na eksplorowaniu instrumentalnych i sytuacyjnych aspekt\u00f3w funkcjonowania cz\u0142owieka. Obserwowalne jest r\u00f3wnie\u017c odchodzenie od podej\u015bcia tradycyjnego, charakteryzuj\u0105cego si\u0119 statycznym rozumieniem problemu jako\u015bci \u017cycia, ku podej\u015bciom akcentuj\u0105cym jego dynamiczny, procesualny i rozwojowy charakter.<\/span><\/p>\n

W \u015brodowisku naukowym obecna jest r\u00f3wnie\u017c opinia, i\u017c jest to dziedzina empirii pozbawiona teoretycznej refleksji, wr\u0119cz ateoretyczna. Stra\u015b-Romanowska uwa\u017ca wr\u0119cz, i\u017c ze wzgl\u0119du na brak sp\u00f3jnego systemu poj\u0119\u0107 stosowanych do opisu psychologicznej istoty jako\u015bci \u017cycia, mamy do czynienia z preparadygmatycznym statusem psychologii jako\u015bci \u017cycia, w efekcie czego badacze najcz\u0119\u015bciej koncentruj\u0105 si\u0119 na pomiarach intuicyjnie b\u0105d\u017a zdroworozs\u0105dkowo kojarzonych ze zjawiskiem jako\u015bci \u017cycia zmiennych sytuacyjnych, pozostawiaj\u0105c na dalszym planie pr\u00f3by jego teoretyzacji. Brak wsp\u00f3lnej teoretycznej perspektywy sprawia, i\u017c jako\u015b\u0107 \u017cycia stanowi wci\u0105\u017c wieloznaczn\u0105 kategori\u0119, a definicji tego zjawiska jest niemal tak wiele, jak wielu jego badaczy.<\/span><\/p>\n

Ratajczak uwa\u017ca, i\u017c w obecnym stanie zaawansowania refleksji teoretycznej wypracowanie jednoznacznej i powszechnie akceptowanej definicji jako\u015bci \u017cycia jest niemo\u017cliwe, a najcz\u0119\u015bciej przyjmuje si\u0119, \u017ce poj\u0119cie jako\u015bci \u017cycia jest wielowymiarowym konstruktem i odnosi si\u0119 do oczekiwa\u0144 jednostki odno\u015bnie wybranych wymiar\u00f3w \u017cycia, antycypowanych przez w\u0142adze danego kraju. W \u015bwietle tych doniesie\u0144 wydaje si\u0119, i\u017c opinia Kowalika sformu\u0142owana przesz\u0142o dziesi\u0119\u0107 lat temu jest nadal aktualna. Autor ten stwierdzi\u0142, \u017ce \u201edotychczas prowadzone pomiary jako\u015bci \u017cycia s\u0105 jednak tak niedoskona\u0142e, \u017ce trac\u0105 one jakikolwiek sens. Bez podj\u0119cia krytycznej dyskusji na ten temat \u201estan zapa\u015bci\u201d, w jakim znalaz\u0142a si\u0119 problematyka jako\u015bci \u017cycia b\u0119dzie si\u0119 tylko powi\u0119ksza\u0107\u201d.<\/span><\/p>\n

Kowalik zwraca jednak uwag\u0119 na stopniowe klarowanie si\u0119 rozumienia tego poj\u0119cia, a w przypadku psychologii \u2013 na propozycje okre\u015blenia tego obszaru badawczego poj\u0119ciem dobrostanu oraz skupienie si\u0119 na stanach i procesach psychicznych rozpatrywanych z punktu widzenia korzy\u015bci odnoszonych przez ludzi, kt\u00f3rzy ich do\u015bwiadczaj\u0105. Kowalik uwa\u017ca, i\u017c g\u0142\u00f3wny problem badawczy nad dobrostanem sprowadzony zosta\u0142 do pozytywnego funkcjonowania psychologicznego cz\u0142owieka. W ramach rozwi\u0105zania tego problemu najcz\u0119\u015bciej proponowane s\u0105 dwa warianty odpowiedzi. Ryan i Deci (2001) rozr\u00f3\u017cnili dobrostan hedonistyczny i eudajmonistyczny. Dobrostan hedonistyczny autorzy ci rozumiej\u0105 jako rezultat bilansowania pozytywnych i negatywnych emocji do\u015bwiadczanych przez cz\u0142owieka w okre\u015blonym odcinku czasu oraz spostrzegany dystans mi\u0119dzy osi\u0105gni\u0119tym poziomem \u017cycia a posiadanymi aspiracjami w tym zakresie. Dobrostan eudajmonistyczny odpowiada poczuciu spe\u0142nienia \u017cyciowego nazywanego r\u00f3wnie\u017c dobrym stanem zdrowia psychicznego lub stopniem realizacji potencja\u0142u rozwojowego. Kowalik krytykuje takie rozwi\u0105zanie problemu ze wzgl\u0119du na to, i\u017c wprowadza ono roz\u0142\u0105czno\u015b\u0107 wyr\u00f3\u017cnionych kategorii. W opinii autora zadowolenie z \u017cycia nie nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie rozumie\u0107 jako przyjemno\u015b\u0107, bowiem cz\u0119sto jest ono konsekwencj\u0105 uzyskania wi\u0119kszej dojrza\u0142o\u015bci psychicznej, zrealizowania wa\u017cnego zadania \u017cyciowego, przezwyci\u0119\u017cenia w\u0142asnej s\u0142abo\u015bci w d\u0105\u017ceniu do doskona\u0142o\u015bci. Autor spostrzega, i\u017c drugiej z kategorii \u2013 spe\u0142nieniu \u017cyciowemu \u2013 towarzysz\u0105 zadowolenie i pozytywne emocje. Badania empiryczne r\u00f3wnie\u017c nie potwierdzi\u0142y tezy o pe\u0142nej roz\u0142\u0105czno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci aspekt\u00f3w dobrostanu. W opinii Kowalika alternatywne stanowisko zaproponowane przez Keyesa, Shmotkina i Ryffa (2002) r\u00f3wnie\u017c nie jest naukowo satysfakcjonuj\u0105cym rozwi\u0105zaniem. Zaproponowali oni wyodr\u0119bnienie dw\u00f3ch innych aspekt\u00f3w dobrostanu: subiektywnego i psychologicznego. Poj\u0119ciem subiektywnego dobrostanu okre\u015blaj\u0105 og\u00f3ln\u0105 satysfakcj\u0119 \u017cyciow\u0105 lub szcz\u0119\u015bcie, natomiast psychologiczny dobrostan odwo\u0142uje si\u0119 do ludzkiego rozwoju i zdolno\u015bci do pokonywania egzystencjalnych wyzwa\u0144 \u017cyciowych.<\/span><\/p>\n

Kowalik krytycznie odnosi si\u0119 do powy\u017cszego stanowiska, pisz\u0105c: \u201e<\/span>Jak wynika z danych przedstawionych na powy\u017cszy rysunku, nie mo\u017cna traktowa\u0107 obu rodzaj\u00f3w dobrostanu jako zjawisk ca\u0142kowicie roz\u0142\u0105cznych, ale te\u017c nie s\u0105 to stany to\u017csame. Akceptacja siebie i poziom sprawowanej kontroli nad otoczeniem s\u0105 niejako pomostem \u0142\u0105cz\u0105cym oba rodzaje dobrostanu. Trudno jednak zrozumie\u0107, jakie s\u0105 racjonalne przes\u0142anki do tego, aby w\u0142\u0105czy\u0107 te dwa czynniki do dobrostanu hedonistycznego lub eudajmonistycznego. Jeszcze trudniej nam zrozumie\u0107, na jakiej podstawie satysfakcja z \u017cycia zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w sk\u0142ad dobrostanu subiektywnego. Wreszcie niezrozumia\u0142e jest pomijanie poszukiwania teoretycznych powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy wyr\u00f3\u017cnionymi rodzajami dobrostanu. Je\u015bli nawet badania empiryczne wskazuj\u0105 na du\u017c\u0105 wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy psychologicznym i subiektywnym dobrostanem, to nie znam modelu teoretycznego, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142by wyja\u015bni\u0107 te ewentualne powi\u0105zania. Podobnych niejasno\u015bci jest wi\u0119cej. Z przedstawionych bada\u0144 wynika, \u017ce satysfakcja z \u017cycia, kwalifikowana jako jego ocena, potraktowana zosta\u0142a jako element dobrostanu subiektywnego. W ten spos\u00f3b socjologicznoekonomiczny aspekt jako\u015bci \u017cycia pojawi\u0142 si\u0119 tak\u017ce w koncepcji psychologicznej, chocia\u017c tylko w postaci jednego z wielu element\u00f3w sk\u0142adowych dobrostanu. Og\u00f3lnie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ograniczenie zainteresowania psycholog\u00f3w do dw\u00f3ch aspekt\u00f3w jako\u015bci \u017cycia, wcale nie doprowadzi\u0142o do wyklarowania, czym jest obiekt ich bada\u0144<\/i><\/span>\u201d. <\/span><\/span><\/p>\n

Kowalik krytykuje aktualny trend w psychologicznych badaniach dobrostanu za zrywanie zwi\u0105zku z obiektywnymi warunkami \u017cycia oraz sprowadzanie ca\u0142ej problematyki jako\u015bci \u017cycia do sfery emocji lub doskonal\u0105cych si\u0119 mechanizm\u00f3w do\u015bwiadczania rzeczywisto\u015bci. Argumentem utwierdzaj\u0105cym zasadno\u015b\u0107 tej krytyki w jego opinii jest omawiana wcze\u015bniej koncepcja Sirgy.<\/span><\/p>\n

Wielu autor\u00f3w zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na to, \u017ce poj\u0119cie jako\u015bci \u017cycia nie jest warto\u015bci\u0105 w pe\u0142ni wymiern\u0105. Ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 og\u00f3lno\u015b\u0107 poj\u0119\u0107 wykorzystywanych do definiowania jako\u015bci \u017cycia, trudno jest wskaza\u0107 uniwersalne, obiektywne kryteria jego oceny. Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 tendencj\u0119 do odchodzenia od pomiaru jako\u015bci \u017cycia dla ca\u0142ej populacji na rzecz ograniczania tego pomiaru do konkretnej grupy os\u00f3b, dzi\u0119ki czemu poj\u0119cie to staje si\u0119 mniej og\u00f3lne, co z kolei u\u0142atwia wypracowanie wsp\u00f3lnego stanowiska badaczom w interesuj\u0105cych ich obszarach tego zagadnienia. Ma jednak \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, i\u017c wprowadzane ograniczenia nie zmniejszaj\u0105 stopnia arbitralno\u015bci dokonywanych wybor\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W psychologicznych badaniach jako\u015bci \u017cycia Kowalik postuluje konieczno\u015b\u0107 przestrzegania takich metodologicznych zasad, jak:<\/span><\/p>\n

a) nie wprowadzanie wska\u017anik\u00f3w pomiarowych wyra\u017anie niespe\u0142niaj\u0105cych psychologicznych kryteri\u00f3w jako\u015bci \u017cycia odnosz\u0105cych si\u0119 do prze\u017cy\u0107, ocen, ustosunkowa\u0144 lub do\u015bwiadczania \u017cycia (np. symptom\u00f3w chorobowych, sprawno\u015bci ruchowej, podejmowanej aktywno\u015bci itd.);<\/span><\/p>\n

b) dbanie o to, aby grupa badawcza by\u0142a jak najbardziej homogeniczna pod wzgl\u0119dem posiadanego do\u015bwiadczenia \u017cyciowego;<\/span><\/p>\n

c) unikanie mylenia jako\u015bci \u017cycia z jego psychologicznymi predyktorami (nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na to, aby narz\u0119dzia dedykowane pomiarowi jako\u015bci \u017cycia mierzy\u0142y wy\u0142\u0105cznie stany psychiczne, a nie cechy osobowo\u015bci).<\/span><\/p>\n\n\n

\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n Ocena 5\/5 - (1 g\u0142os\u00f3w) <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poczucie jako\u015bci \u017cycia, kt\u00f3re cz\u0119sto jest traktowane jako wyznacznik ca\u0142o\u015bciowego funkcjonowania osoby, w badaniach klinicznych okre\u015blane jest za pomoc\u0105 takich wymiar\u00f3w jak: dobre emocjonalne samopoczucie, mi\u0119dzyludzkie relacje, materialny dobrobyt, osobisty rozw\u00f3j, mo\u017cliwo\u015b\u0107 decydowania o sobie, spo\u0142eczne w\u0142\u0105czenie oraz prawa (Mesjasz, Zaleski, 2005). Najcz\u0119\u015bciej wykorzystywanymi wska\u017anikami funkcjonowania w badaniach klinicznych os\u00f3b chorych na schizofreni\u0119 s\u0105: sytuacja \u017cyciowa, zatrudnienie, funkcjonowanie spo\u0142eczne, wewn\u0105trzpsychiczne aspekty syndromu deficytu oraz objawy (G\u00f3rna, 2004). Problem jako\u015bci \u017cycia jest przedmiotem bada\u0144 wielu nauk. W takich dziedzinach, jak filozofia i psychologia, przewa\u017ca nurt teoretyczny i dedukcyjny, a kierunek poszukiwa\u0144 badawczych koncentruje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na jako\u015bci \u017cycia w znaczeniu uniwersalnym, … <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":799,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-221","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/221","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=221"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/221\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3136,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/221\/revisions\/3136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}