{"id":2129,"date":"2024-08-22T10:05:09","date_gmt":"2024-08-22T08:05:09","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/?p=2129"},"modified":"2025-11-02T16:24:54","modified_gmt":"2025-11-02T15:24:54","slug":"patologiczna-zaloba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/patologiczna-zaloba\/","title":{"rendered":"Patologiczna \u017ca\u0142oba"},"content":{"rendered":"

Patologiczna \u017ca\u0142oba znana r\u00f3wnie\u017c jako \u017ca\u0142oba powik\u0142ana lub przed\u0142u\u017cona, to stan emocjonalny i psychiczny, w kt\u00f3rym osoba nie jest w stanie przej\u015b\u0107 przez naturalny proces \u017ca\u0142oby po stracie bliskiej osoby, ma charakter przewlek\u0142y i uporczywy. W odr\u00f3\u017cnieniu od „normalnego” przebiegu \u017ca\u0142oby, gdzie uczucia smutku i \u017calu stopniowo \u0142agodniej\u0105 w miar\u0119 up\u0142ywu czasu, w patologiczne przebiegaj\u0105cej \u017ca\u0142obie emocje te utrzymuj\u0105 si\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c zazwyczaj i mog\u0105 prowadzi\u0107 do powa\u017cnych problem\u00f3w w codziennym funkcjonowaniu.<\/p>\n

Osoba dotkni\u0119ta patologiczn\u0105 \u017ca\u0142ob\u0105 mo\u017ce do\u015bwiadcza\u0107 intensywnego smutku, poczucia pustki, niemo\u017cno\u015bci zaakceptowania straty, ch\u0119ci izolowania si\u0119 od innych, a tak\u017ce trudno\u015bci z powrotem do normalnego \u017cycia. Objawy mog\u0105 obejmowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c depresj\u0119, l\u0119ki, a nawet my\u015bli samob\u00f3jcze. Patologiczna \u017ca\u0142oba cz\u0119sto wymaga interwencji terapeutycznej, kt\u00f3ra mo\u017ce pom\u00f3c przej\u015b\u0107 przez proces godzenia si\u0119 ze strat\u0105 i odzyska\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 psychiczn\u0105.<\/p>\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n

Zygmunt Freud<\/a> uwa\u017ca\u0142, \u017ce l\u0119k i niepok\u00f3j nie s\u0105 dominuj\u0105cymi reakcjami na \u015bmier\u0107. Podkre\u015bla\u0142, \u017ce inaczej podchodzimy do w\u0142asnej \u015bmierci, a inaczej do \u015bmierci innych, przy czym postawy te r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od tego, czy chodzi o osoby bliskie, ukochane czy obce. W codziennym \u017cyciu temat \u015bmierci jest cz\u0119sto pomijany, co stanowi form\u0119 zaprzeczania rzeczywisto\u015bci \u2013 ludzie unikaj\u0105 \u0142\u0105czenia \u015bmierci w\u0142asnej ze \u015bmierci\u0105 innych. Z perspektywy psychoanalizy niezdolno\u015b\u0107 do odczuwania b\u00f3lu po stracie mo\u017ce by\u0107 niebezpieczna, gdy\u017c hamuje naturalny proces \u017ca\u0142oby i utrudnia jego przepracowanie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\u017ba\u0142oba powik\u0142ana<\/h2>\n

Patologiczna \u017ca\u0142oba to stan, w kt\u00f3rym po utracie bliskiej osoby nie dochodzi do ostatniego etapu \u017ca\u0142oby<\/a>, kt\u00f3rym jest adaptacja do nowej rzeczywisto\u015bci, polegaj\u0105ca na zaakceptowaniu uczu\u0107 zwi\u0105zanych ze strat\u0105. W\u015br\u00f3d my\u015bli i uczu\u0107 zwi\u0105zanych z \u017ca\u0142ob\u0105 patologiczn\u0105 mo\u017cna wymieni\u0107 na przyk\u0142ad oczekiwanie na powr\u00f3t zmar\u0142ego lub obsesyjne my\u015blenie o nim (ruminacje). Patologiczna \u017ca\u0142oba, kt\u00f3ra dotyka oko\u0142o 10-20% os\u00f3b po stracie bliskiego, charakteryzuje si\u0119 zatrzymaniem na najostrzejszym etapie \u017ca\u0142oby i brakiem przej\u015bcia do kolejnych faz. Taki stan, okre\u015blany tak\u017ce jako \u017ca\u0142oba przed\u0142u\u017cona lub przewlek\u0142a, trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c 6-12 miesi\u0119cy, a podczas jego trwania osoba w \u017ca\u0142obie nie potrafi zaakceptowa\u0107 nowej rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej si\u0119 znalaz\u0142a. Badania wykazuj\u0105, \u017ce cho\u0107 objawy depresyjne s\u0105 cz\u0119ste w okresie \u017ca\u0142oby i z czasem zazwyczaj malej\u0105, to u 7-10% os\u00f3b rozwija si\u0119 pe\u0142noobjawowy zesp\u00f3\u0142 depresyjny, spe\u0142niaj\u0105cy kryteria klinicznej depresji.<\/p>\n

Cechy \u017ca\u0142oby patologicznej<\/h2>\n

Osoby do\u015bwiadczaj\u0105ce \u017ca\u0142oby powik\u0142anej mog\u0105 odczuwa\u0107 swoje emocje jako wstydliwe, przera\u017caj\u0105ce i trudne do zrozumienia. Cz\u0119sto pojawia si\u0119 u nich poczucie, \u017ce \u017cycie straci\u0142o sens, a cierpienie sta\u0142o si\u0119 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ich egzystencji. U niekt\u00f3rych os\u00f3b wyst\u0119puje poczucie winy na my\u015bl o zako\u0144czeniu \u017ca\u0142oby i ponownym czerpaniu rado\u015bci z \u017cycia, co postrzegaj\u0105 jako zdrad\u0119 wobec zmar\u0142ego. W zwi\u0105zku z tym ich zachowania mog\u0105 by\u0107 skrajnie nieadaptacyjne: od nadmiernego zaanga\u017cowania w czynno\u015bci zwi\u0105zane ze zmar\u0142ym, jak np. sp\u0119dzanie d\u0142ugich godzin przy jego grobie czy obsesyjne porz\u0105dkowanie jego rzeczy, po unikanie wszystkiego, co przypomina o \u015bmierci bliskiej osoby lub o wsp\u00f3lnych, szcz\u0119\u015bliwych chwilach.<\/p>\n

    \n
  • op\u00f3\u017anionym pocz\u0105tkiem, gdy \u017ca\u0142oba nie pojawia si\u0119 w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni od \u015bmierci bliskiej osoby,<\/li>\n
  • przed\u0142u\u017conym czasem trwania, przekraczaj\u0105cym zwyczajowe normy kulturowe (zwykle 6-12 miesi\u0119cy)<\/li>\n
  • nadmiernie intensywnymi objawami typowymi dla \u017ca\u0142oby, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 codzienne funkcjonowanie osoby w \u017ca\u0142obie<\/li>\n
  • nietypowymi objawami r\u00f3\u017cni\u0105cymi si\u0119 od zwyk\u0142ej \u017ca\u0142oby.<\/li>\n<\/ul>\n

    Objawy patologicznej \u017ca\u0142oby<\/h2>\n

    Objawy patologicznej \u017ca\u0142oby obejmuj\u0105 poczucie braku sensu \u017cycia oraz zaprzeczanie rzeczywisto\u015bci \u015bmierci bliskiej osoby. Osoba w \u017ca\u0142obie mo\u017ce oczekiwa\u0107 powrotu zmar\u0142ego, obsesyjne my\u015ble\u0107 o zmar\u0142ym i wierzy\u0107, \u017ce cierpienie jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia. Mo\u017ce odczuwa\u0107 r\u00f3wnie\u017c silne poczucie winy towarzyz\u0105ce my\u015bli o zako\u0144czeniu \u017ca\u0142oby i ponownym cieszeniu si\u0119 \u017cyciem, co traktuje jako zdrad\u0119 wobec zmar\u0142ego.<\/p>\n

    Objawy patologicznej \u017ca\u0142oby mog\u0105 obejmowa\u0107 przed\u0142u\u017caj\u0105cy si\u0119 okres op\u0142akiwania straty, g\u0142\u0119boki \u017cal, nadmiern\u0105 p\u0142aczliwo\u015b\u0107 oraz obsesyjne my\u015blenie o zmar\u0142ym. Osoby dotkni\u0119te tym stanem cz\u0119sto ca\u0142kowicie wycofuj\u0105 si\u0119 z normalnego \u017cycia, do\u015bwiadczaj\u0105 objaw\u00f3w depresyjnych, izoluj\u0105 si\u0119 od rodziny i spo\u0142ecze\u0144stwa. W skrajnych przypadkach mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 irracjonalne zachowania, takie jak przygotowywanie posi\u0142k\u00f3w dla zmar\u0142ego w nadziei, \u017ce wr\u00f3ci do domu. Brak akceptacji \u015bmierci, zaburzenia l\u0119kowe, a tak\u017ce nadu\u017cywanie lek\u00f3w, alkoholu i innych u\u017cywek s\u0105 powszechne, poniewa\u017c osoby te szukaj\u0105 sposob\u00f3w na chwilowe z\u0142agodzenie b\u00f3lu. Zaniedbanie higieny osobistej, zaburzenia od\u017cywiania, przyt\u0142aczaj\u0105cy smutek, zaprzeczanie rzeczywisto\u015bci, oczekiwanie powrotu zmar\u0142ego oraz brak zainteresowania otoczeniem i codziennymi sprawami to r\u00f3wnie\u017c charakterystyczne symptomy.<\/p>\n

    Osoby do\u015bwiadczaj\u0105ce patologicznej \u017ca\u0142oby s\u0105 bardziej nara\u017cone na ryzyko rozwoju chor\u00f3b serca, nowotwor\u00f3w, nadci\u015bnienia, a tak\u017ce na nadu\u017cywanie substancji psychoaktywnych i my\u015bli samob\u00f3jcze. Powik\u0142ana \u017ca\u0142oba jest zazwyczaj d\u0142ugotrwa\u0142a i trudna do przezwyci\u0119\u017cenia, dlatego wymaga powa\u017cnego podej\u015bcia i odpowiedniego leczenia. Wskazane jest skorzystanie z pomocy psychologa, psychiatry lub psychoterapeuty.<\/p>\n\n\n

    \n \n
    \n \n
    \n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
    \n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n
    \n \n\n
    <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
    \n Ocena 5\/5 - (3 g\u0142os\u00f3w) <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Patologiczna \u017ca\u0142oba znana r\u00f3wnie\u017c jako \u017ca\u0142oba powik\u0142ana lub przed\u0142u\u017cona, to stan emocjonalny i psychiczny, w kt\u00f3rym osoba nie jest w stanie przej\u015b\u0107 przez naturalny proces \u017ca\u0142oby po stracie bliskiej osoby, ma charakter przewlek\u0142y i uporczywy. W odr\u00f3\u017cnieniu od „normalnego” przebiegu \u017ca\u0142oby, gdzie uczucia smutku i \u017calu stopniowo \u0142agodniej\u0105 w miar\u0119 up\u0142ywu czasu, w patologiczne przebiegaj\u0105cej \u017ca\u0142obie emocje te utrzymuj\u0105 si\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c zazwyczaj i mog\u0105 prowadzi\u0107 do powa\u017cnych problem\u00f3w w codziennym funkcjonowaniu. Osoba dotkni\u0119ta patologiczn\u0105 \u017ca\u0142ob\u0105 mo\u017ce do\u015bwiadcza\u0107 intensywnego smutku, poczucia pustki, niemo\u017cno\u015bci zaakceptowania straty, ch\u0119ci izolowania si\u0119 od innych, a tak\u017ce trudno\u015bci z powrotem do normalnego \u017cycia. Objawy mog\u0105 … <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2130,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-2129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2129"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3156,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2129\/revisions\/3156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}