{"id":1415,"date":"2024-05-29T10:07:25","date_gmt":"2024-05-29T08:07:25","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/?p=1415"},"modified":"2026-05-05T22:56:05","modified_gmt":"2026-05-05T20:56:05","slug":"depresja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/depresja\/","title":{"rendered":"Depresja"},"content":{"rendered":"<p>Depresja jest z\u0142o\u017conym zaburzeniem psychicznym, kt\u00f3re charakteryzuje si\u0119 d\u0142ugotrwa\u0142ym obni\u017ceniem nastroju, utrat\u0105 zainteresowania i przyjemno\u015bci, a tak\u017ce szeregiem innych objaw\u00f3w psychicznych i fizycznych. Depresja jest jednym z najpowszechniejszych zaburze\u0144 emocjonalnych, kt\u00f3re charakteryzuje si\u0119 g\u0142\u0119bokim uczuciem smutku, utrat\u0105 zainteresowa\u0144 i przyjemno\u015bci, zm\u0119czeniem, utrat\u0105 energii i spadkiem poziomu funkcjonowania psychofizycznego. Jest to stan, kt\u00f3ry wykracza poza zwyk\u0142e uczucie smutku czy przygn\u0119bienia. Depresja jest jednym z najcz\u0119stszych zaburze\u0144 psychicznych. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia szacuje, \u017ce oko\u0142o 300 milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie cierpi na depresj\u0119. W Polsce zaburzenia depresyjne wyst\u0119puj\u0105 u ponad miliona os\u00f3b. Wed\u0142ug WHO depresja jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niezdolno\u015bci do pracy. Depresja mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w ka\u017cdym wieku, ale najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 u os\u00f3b pomi\u0119dzy 20, a 30 rokiem \u017cycia. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c dotyczy\u0107 dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Kobiety s\u0105 dwukrotnie bardziej nara\u017cone na depresj\u0119 ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani.<\/p>\n<p>Depresja to choroba, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna i nale\u017cy leczy\u0107, poniewa\u017c odpowiednie interwencje medyczne i <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/specjalisci\/psycholog\">wsparcie psychologiczne<\/a> mog\u0105 znacz\u0105co poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjent\u00f3w. Leczenie depresji mo\u017ce obejmowa\u0107 farmakoterapi\u0119, <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/specjalisci\/psychoterapeuta\">psychoterapi\u0119<\/a>, a tak\u017ce zmiany w stylu \u017cycia, kt\u00f3re razem pomagaj\u0105 w zarz\u0105dzaniu i redukcji objaw\u00f3w. Depresja mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na r\u00f3\u017cne obszary \u017cycia jednostki, takie jak relacje spo\u0142eczne, wydajno\u015b\u0107 w pracy lub w szkole, funkcjonowanie rodzinne i og\u00f3ln\u0105 <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/jakosc-zycia\/\">jako\u015b\u0107 \u017cycia<\/a>. Cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c z innymi zaburzeniami, takimi jak zaburzenia l\u0119kowe, zaburzenia od\u017cywiania i uzale\u017cnienia.<\/p>\n<h2>Zaburzenia depresyjne<\/h2>\n<p>Zaburzenia depresyjne powszechnie okre\u015blane jako depresja, to grupa zaburze\u0144 psychicznych charakteryzuj\u0105ca si\u0119 zespo\u0142em objaw\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w przebiegu chor\u00f3b afektywnych (inaczej zaburze\u0144 nastroju). Te zespo\u0142y objawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie obni\u017ceniem nastroju, kt\u00f3re mo\u017ce obejmowa\u0107 uczucie smutku, przygn\u0119bienie, nisk\u0105 samoocen\u0119, brak wiary w swoje mo\u017cliwo\u015bci, poczucie winy, pesymizm oraz, u niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w, my\u015bli samob\u00f3jcze. Inne typowe objawy to niezdolno\u015b\u0107 do prze\u017cywania przyjemno\u015bci (anhedonia), spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia rytmu dobowego (takie jak bezsenno\u015b\u0107 lub nadmierna senno\u015b\u0107) oraz zmniejszenie apetytu (rzadziej jego wzmo\u017cenie).<\/p>\n<h2>Objawy depresji<\/h2>\n<p>Objawy depresji mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnorodne i r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy jednostkami diagnostycznymi, ale cz\u0119sto obejmuj\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li>Nastroje smutku, beznadziei lub pustki.<\/li>\n<li>Utrat\u0119 zainteresowa\u0144 i przyjemno\u015bci w codziennych aktywno\u015bciach. Osoby z depresj\u0105 cz\u0119sto trac\u0105 zainteresowanie aktywno\u015bciami, kt\u00f3re wcze\u015bniej sprawia\u0142y im rado\u015b\u0107, takie jak hobby, sport, czy spotkania towarzyskie.<\/li>\n<li>Uczucie przewlek\u0142ego zm\u0119czenia i utraty energii. Osoby cierpi\u0105ce na depresj\u0119 cz\u0119sto odczuwaj\u0105 chroniczne zm\u0119czenie, nawet po d\u0142ugim odpoczynku. Brak energii utrudnia wykonywanie codziennych obowi\u0105zk\u00f3w.\u00a0 Osoby cierpi\u0105ce na depresj\u0119 cz\u0119sto odczuwaj\u0105 chroniczne zm\u0119czenie, nawet po d\u0142ugim odpoczynku. Brak energii utrudnia wykonywanie codziennych obowi\u0105zk\u00f3w.<\/li>\n<li>Trudno\u015bci w koncentracji, zapami\u0119tywaniu i podejmowaniu decyzji. Depresja wp\u0142ywa na zdolno\u015b\u0107 my\u015blenia, koncentracji oraz podejmowania decyzji. Osoby z depresj\u0105 mog\u0105 mie\u0107 problemy z pami\u0119ci\u0105 i organizacj\u0105 my\u015bli.<\/li>\n<li>Zmiany w apetycie, utrata masy cia\u0142a lub nadmierny przyrost masy cia\u0142a. Depresja mo\u017ce prowadzi\u0107 do znacz\u0105cej utraty lub przyrostu wagi bez celowej diety. Zmiany w apetycie mog\u0105 obejmowa\u0107 zar\u00f3wno brak apetytu, jak i nadmierne objadanie si\u0119.<\/li>\n<li>K\u0142opoty ze snem, takie jak bezsenno\u015b\u0107 lub nadmierna senno\u015b\u0107. Problemy ze snem s\u0105 powszechne w depresji. Mog\u0105 obejmowa\u0107 bezsenno\u015b\u0107, wczesne budzenie si\u0119, trudno\u015bci z zasypianiem, a tak\u017ce nadmiern\u0105 senno\u015b\u0107 i d\u0142ugie drzemki w ci\u0105gu dnia.<\/li>\n<li>Zmniejszone poczucie w\u0142asnej warto\u015bci, poczucie winy lub bezu\u017cyteczno\u015bci. Osoby z depresj\u0105 mog\u0105 odczuwa\u0107 silne poczucie winy i bezwarto\u015bciowo\u015bci, kt\u00f3re nie s\u0105 proporcjonalne do rzeczywistych wydarze\u0144. Cz\u0119sto obwiniaj\u0105 siebie za sytuacje, na kt\u00f3re nie maj\u0105 wp\u0142ywu.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/neuroza.pl\/mysli-samobojcze\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">My\u015bli samob\u00f3jcze<\/a> lub samookaleczenia. W ci\u0119\u017cszych przypadkach depresji, mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 my\u015bli o \u015bmierci, samookaleczeniach lub samob\u00f3jstwie. To wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.<\/li>\n<li>Depresja cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142istnieje z dra\u017cliwo\u015bci\u0105 i l\u0119kiem. Osoby mog\u0105 by\u0107 bardziej wra\u017cliwe na krytyk\u0119 i mog\u0105 reagowa\u0107 przesadnie na stresuj\u0105ce sytuacje.<\/li>\n<li>Depresja mo\u017ce manifestowa\u0107 si\u0119 tak\u017ce poprzez fizyczne dolegliwo\u015bci, takie jak b\u00f3le g\u0142owy, b\u00f3le brzucha i inne niewyja\u015bnione dolegliwo\u015bci fizyczne.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Objawy depresji mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od osoby, ale najcz\u0119\u015bciej obejmuj\u0105 objawy emocjonalne, take jak trwa\u0142y smutek, l\u0119k lub poczucie &#8222;pustki&#8221;, utrat\u0119 zainteresowania codziennymi aktywno\u015bciami i przyjemno\u015bciami, uczucie beznadziejno\u015bci i pesymizmu, dra\u017cliwo\u015b\u0107, frustracj\u0119, niepok\u00f3j oraz poczucie winy, bezwarto\u015bciowo\u015bci i bezradno\u015bci. Fizyczne objawy to zm\u0119czenie, brak energii, zmiany w apetycie i wadze, zaburzenia snu (bezsenno\u015b\u0107 lub nadmierna senno\u015b\u0107), b\u00f3le g\u0142owy, problemy trawienne i inne dolegliwo\u015bci fizyczne bez wyra\u017anej przyczyny. Poznawcze symptomy obejmuj\u0105 trudno\u015bci w koncentracji, podejmowaniu decyzji, zapami\u0119tywaniu oraz my\u015bli o \u015bmierci lub samob\u00f3jstwie. Depresja jest jednym z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w ryzyka samob\u00f3jstwa. Ka\u017cdego roku oko\u0142o 800 tysi\u0119cy os\u00f3b pope\u0142nia samob\u00f3jstwo, a wiele z tych przypadk\u00f3w jest zwi\u0105zanych z depresj\u0105.<\/p>\n<p>Objawy depresji mog\u0105 mie\u0107 charakter zar\u00f3wno nawracaj\u0105cy, jak i przewlek\u0142y. Nawracaj\u0105ce epizody depresji oznaczaj\u0105, \u017ce osoba mo\u017ce do\u015bwiadcza\u0107 okres\u00f3w dobrego samopoczucia, kt\u00f3re przerywane s\u0105 okresami depresji. Przewlek\u0142a depresja, znana r\u00f3wnie\u017c jako dystymia, charakteryzuje si\u0119 d\u0142ugotrwa\u0142ym, sta\u0142ym obni\u017ceniem nastroju, kt\u00f3re mo\u017ce trwa\u0107 przez lata, cz\u0119sto bez okres\u00f3w pe\u0142nego powrotu do zdrowia.<\/p>\n<p>Ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 objaw\u00f3w, leczenie depresji musi by\u0107 dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta. Niezale\u017cnie od charakteru objaw\u00f3w, wczesne rozpoznanie i leczenie s\u0105 kluczowe, aby zapobiec pog\u0142\u0119bianiu si\u0119 choroby i zwi\u0105zanych z ni\u0105 komplikacji, takich jak utrata zdolno\u015bci do pracy, zaburzenia relacji interpersonalnych, a w najgorszych przypadkach, ryzyko samob\u00f3jstwa. Dzi\u0119ki terapii, wsparciu spo\u0142ecznemu oraz odpowiednim strategiom zarz\u0105dzania stresem, osoby cierpi\u0105ce na depresj\u0119 mog\u0105 prowadzi\u0107 pe\u0142ne i satysfakcjonuj\u0105ce \u017cycie.<\/p>\n<h2>Diagnoza depresji<\/h2>\n<p>Diagnoza depresji opiera si\u0119 na ocenie specjalisty, takiego jak <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/specjalisci\/psychiatra\">psychiatra<\/a> lub psycholog, kt\u00f3ry przeprowadza wywiad i ocenia objawy oraz ich wp\u0142yw na codzienne funkcjonowanie.<\/p>\n<h3>Diagnoza depresji w ICD-10<\/h3>\n<p>W Mi\u0119dzynarodowej klasyfikacji chor\u00f3b i problem\u00f3w zdrowotnych ICD-10 opracowanej przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia (WHO), klasyfikuje si\u0119 depresj\u0119 w kategorii zaburze\u0144 afektywnych pod kodem F32 (epizod depresyjny) i F33 (zaburzenia depresyjne nawracaj\u0105ce).<\/p>\n<h4>Epizod Depresyjny (F32)<\/h4>\n<p><strong>Objawy g\u0142\u00f3wne:<\/strong> Musz\u0105 wyst\u0105pi\u0107 co najmniej dwa z trzech g\u0142\u00f3wnych objaw\u00f3w przez co najmniej dwa tygodnie:<\/p>\n<ul>\n<li>Obni\u017cony nastr\u00f3j<\/li>\n<li>Utrata zainteresowa\u0144 i przyjemno\u015bci<\/li>\n<li>Zmniejszona energia prowadz\u0105ca do zwi\u0119kszonej m\u0119czliwo\u015bci i zmniejszonej aktywno\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Objawy dodatkowe:<\/strong> Wyst\u0119puj\u0105 dodatkowe objawy, takie jak:<\/p>\n<ul>\n<li>Zmniejszenie zdolno\u015bci do koncentracji i uwagi<\/li>\n<li>Niska samoocena i poczucie ma\u0142ej warto\u015bci<\/li>\n<li>Poczucie winy i ma\u0142ej warto\u015bci<\/li>\n<li>Pesymistyczne, czarne widzenie przysz\u0142o\u015bci<\/li>\n<li>My\u015bli lub czyny suicydalne<\/li>\n<li>Zaburzenia snu<\/li>\n<li>Zmniejszony apetyt<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Stopnie nasilenia:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u0141agodna depresja:<\/strong> Co najmniej dwa objawy g\u0142\u00f3wne i dwa dodatkowe<\/li>\n<li><strong>Umiarkowana depresja:<\/strong> Co najmniej dwa objawy g\u0142\u00f3wne i cztery dodatkowe<\/li>\n<li><strong>Ci\u0119\u017cka depresja:<\/strong> Wszystkie trzy objawy g\u0142\u00f3wne i pi\u0119\u0107 lub wi\u0119cej dodatkowych objaw\u00f3w<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Nawracaj\u0105ce Zaburzenie Depresyjne (F33)<\/h4>\n<p>Kryteria s\u0105 podobne do epizodu depresyjnego, ale epizody powtarzaj\u0105 si\u0119 co najmniej dwa razy w ci\u0105gu \u017cycia pacjenta. Depresj\u0119 diagnozuje si\u0119 za pomoc\u0105 kryteri\u00f3w diagnostycznych uj\u0119tych w takich narz\u0119dziach jak DSM-4\/DSM-5 lub ICD-10. ICD-10 stosuje bardziej elastyczne kryteria, r\u00f3\u017cnicuj\u0105c depresj\u0119 na podstawie nasilenia (\u0142agodna, umiarkowana, ci\u0119\u017cka) i uwzgl\u0119dniaj\u0105c epizody depresyjne oraz nawracaj\u0105ce zaburzenia depresyjne. DSM-4\/DSM-5 z kolei, ma szczeg\u00f3\u0142owe kryteria diagnostyczne, k\u0142ad\u0105c nacisk na czas trwania objaw\u00f3w i ich wp\u0142yw na funkcjonowanie pacjenta, a tak\u017ce wyra\u017anie oddziela dystymi\u0119 od du\u017cego zaburzenia depresyjnego. Obie klasyfikacje maj\u0105 na celu zapewnienie sp\u00f3jnych standard\u00f3w diagnozy i leczenia depresji.<\/p>\n<h3>Diagnoza depresji w DSM-4<\/h3>\n<p>System klasyfikacji chor\u00f3b i zaburze\u0144 DSM-4 opracowany przez Ameryka\u0144skie Towarzystwo Psychiatryczne klasyfikuje depresj\u0119 jako zaburzenie nastroju, z g\u0142\u00f3wnym rozr\u00f3\u017cnieniem na zaburzenie depresyjne nawracaj\u0105ce i dystymi\u0119.<\/p>\n<h4>Kryteria diagnostyczne depresji w DSM-4<\/h4>\n<h5>Depresja Du\u017ca (epizod du\u017cej depresji)<\/h5>\n<p>Co najmniej pi\u0119\u0107 z poni\u017cszych objaw\u00f3w obecnych przez ten sam dwutygodniowy okres, stanowi\u0105cych zmian\u0119 w poprzednim funkcjonowaniu, a przynajmniej jeden z objaw\u00f3w musi by\u0107 obni\u017cony nastr\u00f3j lub utrata zainteresowania\/ przyjemno\u015bci:<\/p>\n<ul>\n<li>Depresyjny nastr\u00f3j przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dnia, prawie codziennie<\/li>\n<li>Znacz\u0105co zmniejszone zainteresowanie lub przyjemno\u015b\u0107 z wi\u0119kszo\u015bci aktywno\u015bci<\/li>\n<li>Znacz\u0105cy spadek lub wzrost wagi bez stosowania diety, lub zmniejszony\/zwi\u0119kszony apetyt<\/li>\n<li>Bezsenno\u015b\u0107 lub nadmierna senno\u015b\u0107 prawie codziennie<\/li>\n<li>Pobudzenie lub spowolnienie psychoruchowe<\/li>\n<li>Zm\u0119czenie lub brak energii<\/li>\n<li>Poczucie bezwarto\u015bciowo\u015bci lub nadmierne poczucie winy<\/li>\n<li>Zmniejszona zdolno\u015b\u0107 do my\u015blenia lub koncentracji, niezdecydowanie<\/li>\n<li>My\u015bli o \u015bmierci, my\u015bli samob\u00f3jcze, pr\u00f3by samob\u00f3jcze<\/li>\n<\/ul>\n<h5>Dystymia (trwa\u0142e zaburzenie depresyjne)<\/h5>\n<p>Przewlek\u0142y depresyjny nastr\u00f3j obecny przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dnia, przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dni, przez co najmniej dwa lata.<\/p>\n<p>Wyst\u0119puj\u0105 co najmniej dwa z nast\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>Zmniejszony lub zwi\u0119kszony apetyt<\/li>\n<li>Bezsenno\u015b\u0107 lub nadmierna senno\u015b\u0107<\/li>\n<li>Niska energia lub zm\u0119czenie<\/li>\n<li>Niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci<\/li>\n<li>Zmniejszona zdolno\u015b\u0107 do koncentracji lub podejmowania decyzji<\/li>\n<li>Poczucie beznadziei<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Typy depresji<\/h2>\n<h4>Depresja endogenna<\/h4>\n<p>Depresja endogenna zwana tak\u017ce depresj\u0105 biologiczn\u0105, to rodzaj depresji, kt\u00f3rego przyczyny g\u0142\u00f3wnie le\u017c\u0105 wewn\u0119trznie, zwi\u0105zane z biochemicznymi i genetycznymi czynnikami. Zaburzenia w funkcjonowaniu neuroprzeka\u017anik\u00f3w, takich jak serotonina, dopamina i noradrenalina, s\u0105 kluczowe w etiologii tej depresji. Istnieje silna podatno\u015b\u0107 genetyczna na ten rodzaj depresji, co potwierdzaj\u0105 rodzinne historie zaburze\u0144 depresyjnych. Objawy depresji endogennej obejmuj\u0105 g\u0142\u0119boki smutek, brak energii, problemy z koncentracj\u0105, utrat\u0119 zainteresowania codziennymi aktywno\u015bciami, zmiany apetytu i snu, a tak\u017ce my\u015bli samob\u00f3jcze. Leczenie depresji endogennej zazwyczaj polega na farmakoterapii, stosuj\u0105c antydepresanty, takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny lub inhibitory monoaminooksydazy. <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/\">Psychoterapia<\/a>, szczeg\u00f3lnie terapia poznawczo-behawioralna, mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c by\u0107 skuteczna, zw\u0142aszcza w po\u0142\u0105czeniu z terapi\u0105 farmakologiczn\u0105.<\/p>\n<h4>Depresja egzogenna<\/h4>\n<p>Depresja egzogenna zwana r\u00f3wnie\u017c depresj\u0105 reaktywn\u0105, to rodzaj depresji wynikaj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie z zewn\u0119trznych czynnik\u00f3w i wydarze\u0144 \u017cyciowych. Negatywne wydarzenia, takie jak utrata bliskiej osoby, rozw\u00f3d, utrata pracy, przewlek\u0142y stres czy trauma, s\u0105 cz\u0119stymi stresorami prowadz\u0105cymi do tego rodzaju depresji. Dodatkowo, czynniki spo\u0142eczne i \u015brodowiskowe, jak brak wsparcia spo\u0142ecznego czy problemy w relacjach interpersonalnych, mog\u0105 tak\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju depresji egzogennej. Objawy depresji egzogennej, takie jak smutek, poczucie beznadziejno\u015bci, zmiany apetytu i snu oraz utrata zainteresowania codziennymi aktywno\u015bciami, s\u0105 zazwyczaj bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z konkretnymi wydarzeniami \u017cyciowymi. Chocia\u017c mog\u0105 by\u0107 mniej trwa\u0142e i mniej intensywne ni\u017c w przypadku depresji endogennej, leczenie depresji egzogennej cz\u0119sto skupia si\u0119 na psychoterapii, zw\u0142aszcza terapii poznawczo-behawioralnej, terapii interpersonalnej\u00a0 i wsparciu psychologicznym, kt\u00f3re pomagaj\u0105 pacjentom radzi\u0107 sobie z traumatycznymi do\u015bwiadczeniami i stresorami \u017cyciowymi. W przypadku ci\u0119\u017ckich objaw\u00f3w mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c stosowane leki antydepresyjne.<\/p>\n<h2>Rodzaje depresji<\/h2>\n<h3>Epizod depresyjny<\/h3>\n<p>Depresja kliniczna, znana r\u00f3wnie\u017c jako du\u017ca depresja lub epizod du\u017cej depresji, objawia si\u0119 przewlek\u0142ym smutkiem, utrat\u0105 zainteresowania codziennymi aktywno\u015bciami, zmianami w apetycie i wadze, problemami ze snem, zm\u0119czeniem, poczuciem bezwarto\u015bciowo\u015bci, trudno\u015bciami z koncentracj\u0105 oraz my\u015blami samob\u00f3jczymi. Te objawy wyst\u0119puj\u0105 przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dni przez co najmniej dwa tygodnie.<\/p>\n<h3>Dystymia<\/h3>\n<p>Okre\u015blana jest r\u00f3wnie\u017c jako przewlek\u0142a depresja, charakteryzuje si\u0119 \u0142agodniejszymi objawami ni\u017c depresja kliniczna, jednak\u017ce utrzymuj\u0105cymi si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy okres, co najmniej dwa lata. Jest to stan, kt\u00f3ry cechuje przewlek\u0142e uczucie smutku, niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci, zm\u0119czenie oraz problemy ze snem i apetytem.<\/p>\n<h3>Depresja poschizofreniczna<\/h3>\n<p>Depresja poschizofreniczna sklasyfikowana jest jako F20.4 wed\u0142ug ICD-10 i manifestuje si\u0119 poprzez wyst\u0105pienie objaw\u00f3w depresyjnych po epizodzie zaostrzenia psychozy schizofrenicznej, gdzie symptomy schizofrenii mog\u0105 nadal istnie\u0107, ale nie dominuj\u0105 ju\u017c w klinicznym obrazie. <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/depresja-psychotyczna\/\">Depresja psychotyczna<\/a> to stan, w kt\u00f3rym objawy depresyjne s\u0105 po\u0142\u0105czone z objawami psychotycznymi, takimi jak halucynacje i urojenia. Urojenia mog\u0105 dotyczy\u0107 r\u00f3\u017cnych temat\u00f3w, takich jak winy, choroby, katastrofy i nihilizmu.<\/p>\n<h3>Depresja poporodowa<\/h3>\n<p>Depresja poporodowa to rodzaj depresji, kt\u00f3ry zazwyczaj pojawia si\u0119 u kobiet po porodzie, manifestuj\u0105cy si\u0119 smutkiem, l\u0119kiem i zm\u0119czeniem. Mo\u017ce to wp\u0142ywa\u0107 na zdolno\u015b\u0107 matki do opieki nad dzieckiem i o siebie. Jest to forma depresji, kt\u00f3ra zaczyna si\u0119 u kobiet w ci\u0105gu kilku tygodni po urodzeniu dziecka, cz\u0119sto towarzysz\u0105c jej poczucie bycia niewystarczaj\u0105co dobr\u0105 matk\u0105, przyt\u0142oczenie obowi\u0105zkami opieki nad dzieckiem oraz czasami my\u015bli o szkodzeniu dziecku.<\/p>\n<h3>Depresja sezonowa<\/h3>\n<p>Zaburzenia afektywne sezonowe (SAD) to forma nawracaj\u0105cej depresji, kt\u00f3rej objawy wyst\u0119puj\u0105 zwykle w okresach jesienno-zimowych. Jest to zwi\u0105zane z brakiem naturalnego \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego, a cz\u0119sto obserwuje si\u0119 popraw\u0119 wraz z nadej\u015bciem wiosny i lata. Depresja sezonowa jest form\u0105 zaburze\u0144 nastroju, kt\u00f3ra charakteryzuje si\u0119 epizodami depresji, zw\u0142aszcza w p\u00f3\u017anej jesieni, zimie lub wczesnej wio\u015bnie. W okresie wiosennym cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 epizody hipomanii. Istotnym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na depresj\u0119 sezonow\u0105 jest niedob\u00f3r \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego, co mo\u017ce zaburza\u0107 wydzielanie melatoniny oraz neuroprzeka\u017anictwo. Fototerapia mo\u017ce by\u0107 skuteczn\u0105 metod\u0105 zar\u00f3wno w leczeniu, jak i zapobieganiu depresji sezonowej, szczeg\u00f3lnie w regionach o niewielkim nas\u0142onecznieniu.<\/p>\n<h3>Depresja atypowa<\/h3>\n<p>Depresja atypowa to forma depresji o objawach, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od typowych. Objawy te obejmuj\u0105 reaktywno\u015b\u0107 nastroju, nadmiern\u0105 senno\u015b\u0107, zwi\u0119kszony apetyt, uczucie ci\u0119\u017cko\u015bci w ko\u0144czynach oraz wra\u017cliwo\u015b\u0107 na odrzucenie. Cho\u0107 odmienna od tradycyjnej depresji, mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie wyniszczaj\u0105ca. Depresja atypowa charakteryzuje si\u0119 reaktywno\u015bci\u0105 nastroju wobec wydarze\u0144 \u017cyciowych, zwi\u0119kszonym apetytem i mas\u0105 cia\u0142a, nadmiern\u0105 senno\u015bci\u0105, uczuciem zm\u0119czenia lub ci\u0119\u017cko\u015bci cia\u0142a oraz siln\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na odrzucenie w relacjach mi\u0119dzyludzkich.<\/p>\n<h3>Depresja maskowana<\/h3>\n<p>Depresja maskowana to forma depresji, gdzie objawy g\u0142\u00f3wnie przejawiaj\u0105 si\u0119 poprzez dolegliwo\u015bci fizyczne, takie jak b\u00f3le cia\u0142a czy problemy trawienne, bez wyra\u017anych objaw\u00f3w smutku. Charakterystyczne jest to, \u017ce symptomy depresji s\u0105 maskowane i mog\u0105 by\u0107 trudne do rozpoznania, poniewa\u017c pacjent skupia si\u0119 na dolegliwo\u015bciach somatycznych, cz\u0119sto mylonych z innymi chorobami. Depresja maskowana cz\u0119sto wyst\u0119puje u dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n<h3>Depresja lekooporna<\/h3>\n<p>Depresja lekooporna to stan, w kt\u00f3rym nie nast\u0119puje poprawa po standardowym leczeniu farmakologicznym. Charakteryzuje si\u0119 konieczno\u015bci\u0105 zastosowania bardziej zaawansowanych i intensywnych metod terapeutycznych, takich jak terapia elektrowstrz\u0105sami (ECT) lub eksperymentowanie z nowymi kombinacjami lek\u00f3w. W przypadku depresji lekoopornej, kt\u00f3ra nie reaguje na zalecane leki przeciwdepresyjne w odpowiednich dawkach i przez wystarczaj\u0105co d\u0142ugi czas, terapia elektrowstrz\u0105sami mo\u017ce by\u0107 skuteczn\u0105 form\u0105 leczenia.<\/p>\n<h3>Depresja melancholiczna<\/h3>\n<p>Depresja melancholiczna to specyficzna forma depresji, gdzie dominuj\u0105 uczucia g\u0142\u0119bokiego smutku, utrata zainteresowania \u017cyciem oraz brak przyjemno\u015bci z dotychczasowych aktywno\u015bci. Cz\u0119sto towarzysz\u0105 jej zaburzenia snu i apetytu, a tak\u017ce uczucia beznadziejno\u015bci i bezwarto\u015bciowo\u015bci. W odr\u00f3\u017cnieniu od innych form depresji, depresja melancholiczna mo\u017ce by\u0107 bardziej uwarunkowana biologicznie ni\u017c przez czynniki sytuacyjne. Osoby z t\u0105 form\u0105 depresji mog\u0105 reagowa\u0107 mniej intensywnie na pozytywne bod\u017ace zewn\u0119trzne i wymagaj\u0105 bardziej intensywnej terapii, obejmuj\u0105cej zar\u00f3wno leczenie farmakologiczne, jak i terapi\u0119 psychologiczn\u0105. Objawy charakterystyczne dla depresji melancholicznej obejmuj\u0105 wyra\u017an\u0105 anhedoni\u0119, brak energii, abuli\u0119 oraz spadek nap\u0119du psychoruchowego.<\/p>\n<h3>Depresja l\u0119kowa<\/h3>\n<p>Zesp\u00f3\u0142 depresyjno-l\u0119kowy to forma depresji, w kt\u00f3rej wyst\u0119puj\u0105 jednocze\u015bnie objawy depresyjne i l\u0119kowe. Pacjenci z t\u0105 postaci\u0105 depresji mog\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 uczucia niepokoju, obaw oraz atak\u00f3w paniki, jednocze\u015bnie odczuwaj\u0105c smutek, utrat\u0119 zainteresowania \u017cyciem i inne typowe objawy depresji. Charakterystyczne dla depresji l\u0119kowej jest to, \u017ce objawy depresyjne i l\u0119kowe wzajemnie si\u0119 nak\u0142adaj\u0105 i wzmacniaj\u0105, co utrudnia diagnoz\u0119 i leczenie. W terapii tej postaci depresji cz\u0119sto stosuje si\u0119 zar\u00f3wno leczenie farmakologiczne, jak i terapi\u0119 poznawczo-behawioraln\u0105, aby z\u0142agodzi\u0107 objawy depresyjne i l\u0119kowe oraz poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjenta. Objawy depresyjno-l\u0119kowe mog\u0105 obejmowa\u0107 symptomy psychiczne, behawioralne i wegetatywne, zwi\u0105zane z l\u0119kiem, poczuciem zagro\u017cenia, ruchowym niepokojem, cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c z bezsenno\u015bci\u0105 oraz zwi\u0119kszonym ryzykiem samob\u00f3jczym.<\/p>\n<h3>Depresja hipochondryczna<\/h3>\n<p>Zesp\u00f3\u0142 depresyjno-hipochondryczny to forma depresji, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wnym objawem jest obsesyjne zainteresowanie w\u0142asnym zdrowiem oraz przekonanie o istnieniu powa\u017cnych chor\u00f3b, pomimo braku rzeczywistych dowod\u00f3w na ich obecno\u015b\u0107. Osoby dotkni\u0119te t\u0105 postaci\u0105 depresji cz\u0119sto intensywnie monitoruj\u0105 swoje cia\u0142o w poszukiwaniu objaw\u00f3w chor\u00f3b, cz\u0119sto odwiedzaj\u0105c lekarzy i poddaj\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnym badaniom medycznym. Obok tego, objawy depresyjne, takie jak smutek, apatia i utrata zainteresowania \u017cyciem, cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 z hipochondri\u0105, co mo\u017ce znacz\u0105co zak\u0142\u00f3ca\u0107 codzienne funkcjonowanie. Terapie, takie jak psychoedukacja, terapia poznawczo-behawioralna i leczenie farmakologiczne, s\u0105 skutecznymi metodami leczenia tej postaci depresji, maj\u0105cymi na celu redukcj\u0119 obsesyjnych my\u015bli oraz popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia pacjenta. W obrazie klinicznym depresji hipochondrycznej cz\u0119sto dominuje troska i l\u0119k pacjenta o stan w\u0142asnego zdrowia, z nierzadkimi zniekszta\u0142ceniami przekona\u0144 na temat swojego zdrowia, kt\u00f3re mog\u0105 przybiera\u0107 form\u0119 uroje\u0144.<\/p>\n<h3>Depresja wywo\u0142ana substancjami psychoaktywnymi<\/h3>\n<p>Depresja wywo\u0142ana przez substancje psychoaktywne jest stanem, w kt\u00f3rym spo\u017cywanie lub nadu\u017cywanie takich \u015brodk\u00f3w jak alkohol, narkotyki czy leki przeciwb\u00f3lowe doprowadzi\u0142o do pojawienia si\u0119 objaw\u00f3w depresji. Ludzie dotkni\u0119ci tym rodzajem depresji mog\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 uczucia smutku, beznadziejno\u015bci, utraty zainteresowania \u017cyciem oraz innych symptom\u00f3w depresyjnych. To zaburzenie mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 zar\u00f3wno w wyniku kr\u00f3tkotrwa\u0142ego nadu\u017cycia substancji psychoaktywnych, jak i w efekcie d\u0142ugotrwa\u0142ego u\u017cywania. <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/przewodnik-po-metodach-i-etapach-terapii-depresji\/\">Terapia depresji<\/a> wywo\u0142anej przez substancje psychoaktywne mo\u017ce obejmowa\u0107 terapi\u0119 uzale\u017cnie\u0144, terapi\u0119 psychologiczn\u0105 oraz wsparcie farmakologiczne w razie potrzeby. Istotne jest tak\u017ce rozpoznanie i leczenie podstawowego problemu uzale\u017cnienia, aby efektywnie pokona\u0107 depresj\u0119. Dzia\u0142anie depresjogenne r\u00f3\u017cnych substancji, zar\u00f3wno leczniczych, jak i rekreacyjnych, mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstawania zaburze\u0144 depresyjnych, na przyk\u0142ad <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/uzaleznienie-od-alkoholu\/\">nadu\u017cywanie alkoholu<\/a> mo\u017ce prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia depresji, szczeg\u00f3lnie w okresie abstynencji.<\/p>\n<p>Mimo \u017ce pocz\u0105tkowo alkohol wydaje si\u0119 dzia\u0142a\u0107 jako \u015brodek pobudzaj\u0105cy, jest tak naprawd\u0119 depresantem. To oznacza, \u017ce \u200b\u200bma w\u0142a\u015bciwo\u015bci hamuj\u0105ce aktywno\u015b\u0107 uk\u0142adu nerwowego. Wp\u0142ywa na m\u00f3zg, zmniejszaj\u0105c aktywno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych obszar\u00f3w, co prowadzi do spowolnienia reakcji, obni\u017cenia nastroju oraz zaburze\u0144 funkcji poznawczych. D\u0142ugotrwa\u0142e nadu\u017cywanie alkoholu mo\u017ce prowadzi\u0107 do rozwoju depresji oraz innych zaburze\u0144 psychicznych, poniewa\u017c alkohol mo\u017ce zak\u0142\u00f3ca\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 neurochemiczn\u0105 m\u00f3zgu.<\/p>\n<h2>Depresja jednobiegunowa<\/h2>\n<p>Termin <strong><em>depresja jednobiegunowa<\/em><\/strong> nie jest powszechnie u\u017cywanym terminem w medycynie psychiatrycznej. W kontek\u015bcie zaburze\u0144 afektywnych, takich jak zaburzenia depresyjne, najcz\u0119\u015bciej nazywa si\u0119 je u\u017cywaj\u0105c takich termin\u00f3w jak: <strong>zaburzenie depresyjne jednobiegunowe<em>, <\/em>choroba afektywna jednobiegunowa <\/strong>lub po prostu <strong>depresja<\/strong>.<\/p>\n<p>Zaburzenie depresyjne jednobiegunowe odnosi si\u0119 do epizod\u00f3w depresji, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje obni\u017cony nastr\u00f3j, utrata zainteresowa\u0144 i przyjemno\u015bci, poczucie zm\u0119czenia, utrata energii, zaburzenia snu i apetytu, uczucie beznadziei, my\u015bli samob\u00f3jcze i inne charakterystyczne objawy depresji. Epizody depresji w przypadku depresji jednobiegunowej wyst\u0119puj\u0105 samodzielnie, bez wyst\u0119powania epizod\u00f3w <a href=\"https:\/\/neuroza.pl\/mania\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">manii<\/a>. Depresja jednobiegunowa r\u00f3\u017cni si\u0119 od zaburzenia afektywnego dwubiegunowego, w kt\u00f3rym wyst\u0119puj\u0105 epizody zar\u00f3wno manii, jak i depresji.<\/p>\n<h2>Sposoby leczenia depresji<\/h2>\n<p>Leczenie depresji mo\u017ce obejmowa\u0107 r\u00f3\u017cne podej\u015bcia, w tym <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/terapia-psychologiczna\/\">terapi\u0119 psychologiczn\u0105<\/a> (tak\u0105 jak <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychoterapia\/terapia-poznawczo-behawioralna\/\">terapia poznawczo-behawioralna<\/a>), farmakoterapi\u0119 (przy stosowaniu lek\u00f3w przeciwdzia\u0142aj\u0105cych depresji) oraz wsparcie spo\u0142eczne. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c budowanie zdrowych <a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/sposoby-radzenia-sobie-ze-stresem\/\">strategii radzenia sobie ze stresem<\/a>, dbanie o zdrowy styl \u017cycia, takie jak regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna, odpowiednia dieta i odpowiednia ilo\u015b\u0107 snu.<\/p>\n<p>Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/eft-tapping-co-to-jest-a-czym-nie-jest\/\">EFT tapping co to jest, a czym nie jest?<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/nowoczesne-podejscie-do-zdrowia-psychicznego-dzieci-i-mlodziezy\/\">Nowoczesne podej\u015bcie do zdrowia psychicznego dzieci i m\u0142odzie\u017cy \u2013 poznaj krakowskie Centrum \u201eRazem do Siebie\u201d<\/a><\/p>\n\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-bottom\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;1415&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;bottom&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;3&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Twoja ocena&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;Ocena 5\\\/5 - (3 g\u0142os\u00f3w)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Depresja&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;Ocena {score}\\\/{best} - ({count} g\u0142os\u00f3w)&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            Ocena 5\/5 - (3 g\u0142os\u00f3w)    <\/div>\n    <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Depresja jest z\u0142o\u017conym zaburzeniem psychicznym, kt\u00f3re charakteryzuje si\u0119 d\u0142ugotrwa\u0142ym obni\u017ceniem nastroju, utrat\u0105 zainteresowania i przyjemno\u015bci, a tak\u017ce szeregiem innych objaw\u00f3w psychicznych i fizycznych. Depresja jest jednym z najpowszechniejszych zaburze\u0144 emocjonalnych, kt\u00f3re charakteryzuje si\u0119 g\u0142\u0119bokim uczuciem smutku, utrat\u0105 zainteresowa\u0144 i przyjemno\u015bci, zm\u0119czeniem, utrat\u0105 energii i spadkiem poziomu funkcjonowania psychofizycznego. Jest to stan, kt\u00f3ry wykracza poza zwyk\u0142e uczucie smutku czy przygn\u0119bienia. Depresja jest jednym z najcz\u0119stszych zaburze\u0144 psychicznych. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia szacuje, \u017ce oko\u0142o 300 milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie cierpi na depresj\u0119. W Polsce zaburzenia depresyjne wyst\u0119puj\u0105 u ponad miliona os\u00f3b. Wed\u0142ug WHO depresja jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niezdolno\u015bci do pracy. Depresja &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1416,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1415","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1415","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1415"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1415\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3201,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1415\/revisions\/3201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}