{"id":91,"date":"2023-08-13T01:09:20","date_gmt":"2023-08-12T23:09:20","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologuj.pl\/?page_id=91"},"modified":"2024-05-31T20:08:56","modified_gmt":"2024-05-31T18:08:56","slug":"kodeks-etyczny-psychologa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/kodeks-etyczny-psychologa\/","title":{"rendered":"KODEKS ETYCZNY PSYCHOLOGA"},"content":{"rendered":"

KODEKS ETYCZNY PSYCHOLOGA<\/strong><\/b><\/p>\n

POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHOLOGICZNEGO<\/strong><\/b><\/p>\n

Niniejszy tekst Kodeksu Etycznego Psychologa zosta\u0142 zatwierdzony przez Walne Zgromadzenie Delegat\u00f3w Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w dniu 2 grudnia 2018 r. Kodeks ten jako nadrz\u0119dny dokument, stanowi podstawow\u0105 wyk\u0142adni\u0119 zasad etycznych, reguluj\u0105cych post\u0119powanie zawodowe cz\u0142onk\u00f3w Polskiego Towarzystwa Psychologicznego oraz innych os\u00f3b, kt\u00f3re zadeklarowa\u0142y jego przestrzeganie. Poza niniejszym Kodeksem osoby te s\u0105 tak\u017ce zobowi\u0105zane do przestrzegania innych regulacji etycznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, w zakresie specyfiki podejmowanych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n

ROZDZIA\u0141 1. PREAMBU\u0141A<\/strong><\/b><\/p>\n

Artyku\u0142 1.<\/strong><\/b><\/p>\n

Psychologia jako profesja i jako dyscyplina naukowa nale\u017cy do tych dziedzin ludzkiej aktywno\u015bci, w kt\u00f3rych centrum zainteresowania i dzia\u0142a\u0144 jest cz\u0142owiek. Podstaw\u0105 etyki zawodowej psycholog\u00f3w (zar\u00f3wno w dzia\u0142alno\u015bci naukowo-badawczej, jak i w obszarze praktyki psychologicznej opartej na dowodach naukowych) jest dobro cz\u0142owieka. Wykonuj\u0105c czynno\u015bci zawodowe zgodnie z zasadami etyki, psycholog d\u0105\u017cy do tego, aby kontakt z nim by\u0142 pomocny. Psycholog odst\u0119puje od podejmowania dzia\u0142a\u0144 profesjonalnych, kiedy ich konsekwencj\u0105 mo\u017ce by\u0107 wyrz\u0105dzenie szkody drugiemu cz\u0142owiekowi.<\/p>\n

Artyku\u0142 2.<\/strong><\/b><\/p>\n

Rola zawodowa psycholog\u00f3w, niezale\u017cnie od rodzaju intencjonalnie podejmowanych przez nich czynno\u015bci, obejmuje ingerencj\u0119 w funkcjonowanie cz\u0142owieka jako indywidualnej i niepowtarzalnej osoby. Ingerencja ta mo\u017ce nie\u015b\u0107 za sob\u0105 znacz\u0105ce skutki. Relacja profesjonalna \u0142\u0105cz\u0105ca go z odbiorc\u0105 jego dzia\u0142a\u0144 zawodowych ma szczeg\u00f3lny charakter. Powy\u017csze okoliczno\u015bci wymagaj\u0105 przestrzegania zasad etyki zawodowej w dzia\u0142alno\u015bci psycholog\u00f3w i uzasadniaj\u0105 stawianie im wysokich wymaga\u0144 etycznych.<\/p>\n

Artyku\u0142 3.<\/strong><\/b><\/p>\n

Podstawowym punktem odniesienia dla niniejszego kodeksu s\u0105 uniwersalne prawa cz\u0142owieka, zawarte w Powszechnej Deklaracji Praw Cz\u0142owieka ONZ, prawa pozostaj\u0105ce tak ponad r\u00f3\u017cnicami kulturowymi i \u015bwiatopogl\u0105dowymi, jak i ponad r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 paradygmat\u00f3w w obr\u0119bie psychologii. Poszanowanie praw cz\u0142owieka, jak r\u00f3wnie\u017c prawa powszechnego i zasad koegzystencji spo\u0142ecznej jest warunkiem etycznego wykonywania zawodu psychologa.<\/p>\n

ROZDZIA\u0141 2. ZASADY OG\u00d3LNE<\/strong><\/b><\/p>\n

Artyku\u0142 4. Poszanowanie praw i godno\u015bci ludzkiej<\/strong><\/b><\/p>\n

4.1.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog dzia\u0142a z poszanowaniem praw cz\u0142owieka i godno\u015bci ludzkiej, doceniaj\u0105c wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 i unikaln\u0105 warto\u015b\u0107 ka\u017cdej osoby. Respektuje prawo odbiorcy do autonomii i podmiotowo\u015bci, do poszanowania intymno\u015bci i do zachowania prywatno\u015bci.<\/p>\n

4.2.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog szanuje prawo odbiorcy do w\u0142asnego rozumienia swojego dobra, jest gotowy do dialogu; nie narzuca odbiorcy swojego rozumienia tego, co b\u0119dzie dla odbiorcy korzystne. Psycholog uznaje prawo ka\u017cdego cz\u0142owieka do kierowania si\u0119 w\u0142asnym systemem warto\u015bci i dokonywania w\u0142asnych wybor\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c w zakresie kontaktu z psychologiem.<\/p>\n

4.3.<\/strong><\/b>\u00a0Okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych kontakt z psychologiem nie ma dobrowolnego charakteru, nie zwalniaj\u0105 psychologa z poszanowania praw i godno\u015bci bezpo\u015bredniego odbiorcy.<\/p>\n

Artyku\u0142 5. Dba\u0142o\u015b\u0107 o dobro odbiorcy<\/strong><\/b><\/p>\n

5.1.<\/strong><\/b>\u00a0Nadrz\u0119dn\u0105 warto\u015bci\u0105 dla psychologa jest dobro odbiorcy w wymiarze indywidualnym i spo\u0142ecznym. Psycholog uznaje, \u017ce dobrem osoby mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno jej indywidualny rozw\u00f3j, jak i przynale\u017cno\u015b\u0107 i udzia\u0142 w spo\u0142ecze\u0144stwie, kulturze i tradycji. Psycholog stara si\u0119 w ka\u017cdej sytuacji chroni\u0107 to dobro, tak unikaj\u0105c szkody (primum non nocere<\/em>), jak i dbaj\u0105c o podniesienie jako\u015bci \u017cycia odbiorcy.<\/p>\n

5.2.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog uznaje, \u017ce dobro odbiorcy mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cnie definiowane tak ze wzgl\u0119d\u00f3w indywidualnych, jak i kulturowych, i jest \u015bwiadomy istniej\u0105cych r\u00f3\u017cnic w tym zakresie.<\/p>\n

5.3.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog czuje si\u0119 zobowi\u0105zany do dba\u0142o\u015bci przede wszystkim o dobro osoby lub os\u00f3b, b\u0119d\u0105cych bezpo\u015brednim odbiorc\u0105 jego dzia\u0142a\u0144 zawodowych. To zobowi\u0105zanie utrzymuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w\u00f3wczas, kiedy zleceniodawc\u0105 jest inna osoba b\u0105d\u017a instytucja, lub gdy w gr\u0119 wchodzi interes spo\u0142ecze\u0144stwa jako ca\u0142o\u015bci. Obowi\u0105zuje ono r\u00f3wnie\u017c w dzia\u0142aniach wobec os\u00f3b o ograniczonych mo\u017cliwo\u015bciach podejmowania autonomicznych decyzji.<\/p>\n

Artyku\u0142 6. Kompetencja<\/strong><\/b><\/p>\n

6.1.<\/strong><\/b>\u00a0Uznaj\u0105c prawo odbiorcy do wysokiej jako\u015bci dzia\u0142a\u0144 psychologicznych, psycholog dok\u0142ada wszelkich stara\u0144, aby zapewni\u0107 jak najlepsz\u0105 jako\u015b\u0107 wykonywanej pracy. D\u0105\u017cy do sta\u0142ego rozwoju zawodowego i aktualizuje swoj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci profesjonalne, korzystaj\u0105c z dorobku nauki.<\/p>\n

6.2.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog zna granice swoich kompetencji zwi\u0105zane z wykszta\u0142ceniem, do\u015bwiadczeniem zawodowym, istniej\u0105cym stanem wiedzy, z czynnikami osobistymi, \u015brodowiskowymi i kulturowymi. Zgodnie z prawd\u0105 przedstawia swoje umiej\u0119tno\u015bci i nie podejmuje si\u0119 zada\u0144 przekraczaj\u0105cych jego mo\u017cliwo\u015bci. Psycholog potrafi opisa\u0107 ograniczenia swoich kompetencji, jest gotowy si\u0119 kszta\u0142ci\u0107, podda\u0107 swoj\u0105 prac\u0119 ocenie ze strony innych psycholog\u00f3w, a w razie potrzeby wskaza\u0107 odbiorcy osob\u0119 bardziej kompetentn\u0105.<\/p>\n

6.3.<\/strong><\/b>\u00a0Kompetencja zawodowa jest nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zana z wra\u017cliwo\u015bci\u0105 etyczn\u0105. Znajomo\u015b\u0107 standard\u00f3w etycznych i stosowanie si\u0119 do nich wynikaj\u0105 z tej wra\u017cliwo\u015bci. Psycholog rozwija wra\u017cliwo\u015b\u0107 etyczn\u0105 w kontakcie z drugim cz\u0142owiekiem, ale tak\u017ce we w\u0142asnym d\u0105\u017ceniu do osobistego rozwoju.<\/p>\n

Artyku\u0142 7. Odpowiedzialno\u015b\u0107<\/strong><\/b><\/p>\n

7.1.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog jest \u015bwiadomy szczeg\u00f3lnej odpowiedzialno\u015bci, wynikaj\u0105cej ze specyfiki wykonywanego zawodu. Jest to odpowiedzialno\u015b\u0107 przede wszystkim wobec odbiorc\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c wobec spo\u0142ecze\u0144stwa i wobec \u015brodowiska zawodowego.<\/p>\n

7.2.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog uznaje, \u017ce jego dzia\u0142ania wobec osoby mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na jej otoczenie; stara si\u0119 przewidzie\u0107 zar\u00f3wno kr\u00f3tko- jak i d\u0142ugofalowe skutki swoich dzia\u0142a\u0144 i przyjmuje za nie odpowiedzialno\u015b\u0107. Psycholog dba o to, aby jego dzia\u0142ania nie podwa\u017ca\u0142y zaufania spo\u0142ecznego do psychologii i psycholog\u00f3w. Jest \u015bwiadomy wysokich wymaga\u0144 spo\u0142ecznych dotycz\u0105cych przedstawicieli zawod\u00f3w zaufania publicznego.<\/p>\n

7.3.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog w spos\u00f3b odpowiedzialny dokonuje oceny ewentualnych zysk\u00f3w i strat w post\u0119powaniu zawodowym. Psycholog nie podejmuje si\u0119 dzia\u0142a\u0144, w kt\u00f3rych istnieje ryzyko nara\u017cenia odbiorc\u00f3w na szkod\u0119, w tym ryzyko nadmiernego przeci\u0105\u017cenia psychicznego i fizycznego. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142a\u0144 psychologa wobec innych istot \u017cywych.<\/p>\n

7.4.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog dba o dobre imi\u0119 zawodu, jednak nie za cen\u0119 ukrywania b\u0142\u0119d\u00f3w czy narusze\u0144 standard\u00f3w etycznych. Psycholog reaguje na odst\u0119pstwa od zasad etyki zawodowej ze strony innych psycholog\u00f3w. Krytyczna ocena pracy i dzia\u0142alno\u015bci innego psychologa nie powinna jednak mie\u0107 charakteru deprecjonuj\u0105cego osob\u0119.<\/p>\n

7.5.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog dba o zachowanie niezale\u017cno\u015bci zawodowej. Szanuj\u0105c kompetencje i zakres odpowiedzialno\u015bci przedstawicieli innych zawod\u00f3w i tw\u00f3rczo z nimi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c, broni granic to\u017csamo\u015bci zawodowej.<\/p>\n

Artyku\u0142 8. Uczciwo\u015b\u0107<\/strong><\/b><\/p>\n

8.1.<\/strong><\/b>\u00a0Prawda jest jedn\u0105 z najwy\u017cszych warto\u015bci w pracy naukowej psychologa, a zrozumienie cz\u0142owieka jest jednym z cel\u00f3w praktyki psychologicznej. Prowadz\u0105c badania naukowe, psycholog dok\u0142ada stara\u0144, by celem jego dzia\u0142a\u0144 na p\u0142aszczy\u017anie naukowej by\u0142a warto\u015b\u0107 prawdy i dobro odbiorcy, nigdy za\u015b wy\u0142\u0105cznie jego osobista korzy\u015b\u0107 lub presti\u017c.<\/p>\n

8.2.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog w swoich dzia\u0142aniach zawodowych zachowuje bezstronno\u015b\u0107 i obiektywno\u015b\u0107. Jest uwa\u017cny na sytuacj\u0119 konfliktu r\u00f3l i konfliktu interes\u00f3w. Zgodnie z prawd\u0105 przedstawia mo\u017cliwo\u015bci i ograniczenia psychologii oraz swoje w\u0142asne wykszta\u0142cenie, do\u015bwiadczenie i kompetencje zawodowe.<\/p>\n

8.3.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog stara si\u0119 zachowa\u0107 wobec odbiorcy neutralno\u015b\u0107 w kwestiach \u015bwiatopogl\u0105dowych. Psycholog jest \u015bwiadomy swojego systemu warto\u015bci. Psycholog odst\u0119puje od wykonywania dzia\u0142a\u0144 psychologicznych, je\u015bli nie jest w stanie zachowa\u0107 bezstronno\u015bci.<\/p>\n

8.4.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog unika podtrzymywania nierealistycznych oczekiwa\u0144. Dostarcza odbiorcy zgodnych z prawd\u0105 i wyczerpuj\u0105cych informacji, aby ten m\u00f3g\u0142 w spos\u00f3b \u015bwiadomy podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 co do skorzystania z jego us\u0142ug.<\/p>\n

Artyku\u0142 9. Solidarno\u015b\u0107 zawodowa<\/strong><\/b><\/p>\n

9.1.<\/strong><\/b>\u00a0Psychologowie tworz\u0105 \u015brodowisko zawodowe. Relacje mi\u0119dzy psychologami opieraj\u0105 si\u0119 na wzajemnym szacunku i kole\u017ce\u0144stwie, wynikaj\u0105cych z uznawania wsp\u00f3lnego celu, jakim jest rozw\u00f3j wiedzy psychologicznej i jej kompetentne zastosowanie dla dobra odbiorcy. Uznaj\u0105c ten wsp\u00f3lny cel, psychologowie nie pozostaj\u0105 oboj\u0119tni na okoliczno\u015bci utrudniaj\u0105ce zapewnienie wysokiej jako\u015bci praktyki psychologicznej.<\/p>\n

9.2.<\/strong><\/b>\u00a0Psychologowie staraj\u0105 si\u0119 nawzajem wspiera\u0107, tak\u017ce w ramach zrzeszaj\u0105cych ich stowarzysze\u0144. Psychologowie bardziej do\u015bwiadczeni pomagaj\u0105 swoim mniej do\u015bwiadczonym kolegom w rozwoju kompetencji zawodowych.<\/p>\n

ROZDZIA\u0141 3. PRAWA ODBIORCY<\/strong><\/b><\/p>\n

Artyku\u0142 10. Prawo odbiorcy do autonomii i podmiotowo\u015bci<\/strong><\/b><\/p>\n

10.1.<\/strong><\/b>\u00a0Poszanowanie autonomii odbiorcy<\/p>\n

10.1.a.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog respektuje i wspiera godno\u015b\u0107 i autonomi\u0119 osoby; szanuje wiedz\u0119, przekonania i do\u015bwiadczenie osobiste odbiorcy. Psycholog nie przekracza granic wyznaczonych przez autonomi\u0119 osobist\u0105 odbiorcy.<\/p>\n

10.1.b.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog jest \u015bwiadomy r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzyludzkich wynikaj\u0105cych z uwarunkowa\u0144 jednostkowych, spo\u0142ecznych, kulturowych, oraz zwi\u0105zanych z pe\u0142nionymi rolami. W swoich dzia\u0142aniach profesjonalnych przejawia szacunek dla drugiego cz\u0142owieka niezale\u017cnie od wskazanych powy\u017cej r\u00f3\u017cnic. Psycholog nie dopuszcza do sytuacji, w kt\u00f3rych jego dzia\u0142ania mog\u0142yby cechowa\u0107 uprzedzenia i dyskryminacja, w szczeg\u00f3lno\u015bci w obszarach zwi\u0105zanych z p\u0142ci\u0105, orientacj\u0105 seksualn\u0105, wiekiem, narodowo\u015bci\u0105, pochodzeniem etnicznym, religi\u0105, statusem spo\u0142eczno – ekonomicznym czy stanem zdrowia odbiorcy. Dotyczy to zar\u00f3wno rodzaju podejmowanych dzia\u0142a\u0144, sposobu ich wykonywania, jak i decyzji o podj\u0119ciu lub odmowie podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 psychologicznych.<\/p>\n

10.1.c.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog d\u0105\u017cy do wzmocnienia autonomii odbiorcy w relacjach mi\u0119dzyludzkich, r\u00f3wnie\u017c w relacji z samym psychologiem. Jest \u015bwiadomy konieczno\u015bci zachowania r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy autonomi\u0105 i wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci\u0105 w relacjach mi\u0119dzyludzkich. Psycholog przyjmuje na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za kontakt, gwarantuj\u0105c zachowanie niezale\u017cno\u015bci i autonomii odbiorcy. Psycholog dba, by jego osobiste przekonania i \u015bwiatopogl\u0105d nie ogranicza\u0142y autonomii odbiorcy. Psycholog nie dopuszcza do sytuacji, w kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142by przyj\u0105\u0107 w stosunku do odbiorcy pozycj\u0119 dominacji, w szczeg\u00f3lno\u015bci w oparciu o wiedz\u0119, pozyskan\u0105 w zwi\u0105zku ze \u015bwiadczeniem us\u0142ug. Psycholog nie wykorzystuje wiedzy uzyskanej w trakcie wykonywania dzia\u0142a\u0144 zawodowych do cel\u00f3w innych ni\u017c wykonywanie tych\u017ce czynno\u015bci.<\/p>\n

10.2.<\/strong><\/b>\u00a0Zgoda \u015bwiadoma; kontrakt.<\/p>\n

10.2.a.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog podejmuje dzia\u0142ania zawodowe tylko za \u015bwiadom\u0105 zgod\u0105 odbiorcy. Wyj\u0105tki od tej regu\u0142y mog\u0105 by\u0107 ustanowione jedynie w przepisach prawa powszechnego. W przypadku niezgodno\u015bci 4 stanowisk psycholog podejmuje decyzj\u0119, szanuj\u0105c prawo odbiorcy do autonomii oraz w\u0142asne prawo do niezale\u017cno\u015bci zawodowej. Kontrakt w sytuacji d\u0142u\u017cszej wsp\u00f3\u0142pracy z odbiorc\u0105 powinien by\u0107 w razie potrzeby aktualizowany.<\/p>\n

10.2.b.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog udziela wystarczaj\u0105cych informacji dotycz\u0105cych podejmowanych dzia\u0142a\u0144 profesjonalnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci odno\u015bnie celu kontaktu, form i metod dzia\u0142ania, zakresu tajemnicy zawodowej oraz spodziewanych rezultat\u00f3w. Psycholog upewnia si\u0119, \u017ce przekazywane przez niego informacje dotycz\u0105ce celu i charakteru \u015bwiadczonych us\u0142ug s\u0105 zrozumia\u0142e dla odbiorcy. Szanuje r\u00f3wnie\u017c prawo odbiorcy do nieudzielania mu informacji na jego temat.<\/p>\n

10.2.c.<\/strong><\/b>\u00a0Zgoda na dzia\u0142ania psychologiczne w stosunku do odbiorcy o ograniczonej zdolno\u015bci do podejmowania autonomicznych decyzji mo\u017ce by\u0107 wyra\u017cona przez przedstawiciela ustawowego. W takich sytuacjach psycholog d\u0105\u017cy do przekazania odbiorcy jak najpe\u0142niejszych informacji, w spos\u00f3b dostosowany do zdolno\u015bci poznawczych odbiorcy.<\/p>\n

10.2.d.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog zawiera z odbiorc\u0105 (a tak\u017ce ze zleceniodawc\u0105, je\u015bli nie jest to\u017csamy z odbiorc\u0105) kontrakt, kt\u00f3ry jest umow\u0105 okre\u015blaj\u0105c\u0105 warunki i zasady wsp\u00f3\u0142pracy, w szczeg\u00f3lno\u015bci cele, zakres, formy, metody dzia\u0142a\u0144, zakres tajemnicy zawodowej oraz informacj\u0119 o potencjalnym ryzyku niepowodzenia. Zawieranie kontraktu umo\u017cliwia om\u00f3wienie i uzgodnienie wzajemnych oczekiwa\u0144 oraz mo\u017cliwo\u015bci ich realizacji.<\/p>\n

Artyku\u0142 11. Prawo odbiorcy do prywatno\u015bci i poufno\u015bci<\/strong><\/b><\/p>\n

11.1.<\/strong><\/b>\u00a0Odbiorca ma prawo do ochrony oraz poszanowania poufno\u015bci i prywatno\u015bci. Dzia\u0142ania psychologiczne cechuj\u0105 takt i dyskrecja. Wnikanie w prywatne i intymne sprawy odbiorcy jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim wynika z cel\u00f3w dzia\u0142a\u0144 psychologicznych. Zarz\u0105dzanie informacjami przebiega tak, by zminimalizowa\u0107 ewentualne cierpienie i szkody odbiorcy.<\/p>\n

11.2.<\/strong><\/b>\u00a0Tajemnica zawodowa i jej ograniczenia.<\/p>\n

11.2.a.<\/strong><\/b>\u00a0Tajemnic\u0105 zawodow\u0105 obj\u0119te s\u0105 informacje uzyskane przez psychologa w zwi\u0105zku z wykonywaniem przez niego czynno\u015bci zawodowych. O ile to mo\u017cliwe, tajemnic\u0105 zawodow\u0105 obj\u0119ty jest tak\u017ce sam fakt uczestniczenia w dzia\u0142aniach.<\/p>\n

11.2.b.<\/strong><\/b>\u00a0Tajemnica zawodowa mo\u017ce zosta\u0107 uchylona, je\u015bli istnieje powa\u017cne zagro\u017cenie \u017cycia lub zdrowia os\u00f3b, lub gdy tak stanowi\u0105 przepisy prawa powszechnego.<\/p>\n

11.2.c.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog chroni wszelkie informacje uzyskane w zwi\u0105zku z wykonywaniem przez niego czynno\u015bci zawodowych. Informacjami s\u0105 m.in. wiadomo\u015bci dotycz\u0105ce odbiorcy oraz innych os\u00f3b, ale tak\u017ce wytwory oraz wyniki test\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci wyniki surowe. Informacje uzyskane przez psychologa w zwi\u0105zku z wykonywaniem przez niego czynno\u015bci zawodowych s\u0105 danymi wra\u017cliwymi.<\/p>\n

11.2.d.<\/strong><\/b>\u00a0Tajemnica zawodowa obowi\u0105zuje r\u00f3wnie\u017c po \u015bmierci odbiorcy.<\/p>\n

11.3.<\/strong><\/b>\u00a0Zarz\u0105dzanie informacj\u0105.<\/p>\n

11.3.a.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog w spos\u00f3b odpowiedzialny i rzetelny zarz\u0105dza informacjami dotycz\u0105cymi dzia\u0142a\u0144 psychologicznych. \u015awiadomie, odpowiedzialnie i z poszanowaniem zasad prawa zarz\u0105dza powierzonymi mu danymi odbiorc\u00f3w. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci bezpiecze\u0144stwa procedur pozyskiwania, przetwarzania, przechowywania i transmisji danych zar\u00f3wno w formie tradycyjnej, jak i elektronicznej.<\/p>\n

11.3.b.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog, wyst\u0119puj\u0105c w roli zawodowej, przekazuje informacje tylko w zakresie swoich kompetencji. W szczeg\u00f3lno\u015bci psycholog nie wypowiada si\u0119 na temat psychologicznych charakterystyk os\u00f3b, kt\u00f3re nie uczestniczy\u0142y w prowadzonych przez niego dzia\u0142aniach psychologicznych. Wyj\u0105tki od tej regu\u0142y okre\u015blaj\u0105 przepisy prawa powszechnego.<\/p>\n

11.3.c.<\/strong><\/b>\u00a0O zakresie przekazywanych informacji ka\u017cdorazowo decyduje psycholog , kieruj\u0105c si\u0119 przede wszystkim celem, dla kt\u00f3rego informacje maj\u0105 by\u0107 przekazane (uwzgl\u0119dniaj\u0105c przepisy prawa powszechnego).<\/p>\n

11.3.d.<\/strong><\/b>\u00a0Odbiorca ma prawo do uzyskania informacji na temat planowanych dzia\u0142a\u0144, szczeg\u00f3lnie ich celu, planowanych form i metod, czasu ich trwania, najbardziej prawdopodobnych konsekwencji zastosowanych dzia\u0142a\u0144, mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142a\u0144 alternatywnych.<\/p>\n

11.3.e.<\/strong><\/b>\u00a0Odbiorca ma prawo do uzyskania informacji zwrotnej, w szczeg\u00f3lno\u015bci dotycz\u0105cej wniosk\u00f3w i zalece\u0144 wynikaj\u0105cych z podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144 psychologicznych. Informacje te powinny by\u0107 przekazane j\u0119zykiem zrozumia\u0142ym dla odbiorcy. Psycholog na pro\u015bb\u0119 odbiorcy lub zleceniodawcy wystawia pisemn\u0105 opini\u0119 psychologiczn\u0105, zawieraj\u0105c\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci wnioski wynikaj\u0105ce z podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144, dotyczy to zw\u0142aszcza diagnozy psychologicznej. Psycholog na pro\u015bb\u0119 odbiorcy lub zleceniodawcy wystawia za\u015bwiadczenie dotycz\u0105ce uczestnictwa w dzia\u0142aniach psychologicznych.<\/p>\n

11.3.f.<\/strong><\/b>\u00a0Odbiorca ma prawo do nieudzielania mu informacji na jego temat.<\/p>\n

11.3.g.<\/strong><\/b>\u00a0Obowi\u0105zek odpowiedzialnego i rzetelnego zarz\u0105dzania informacj\u0105 obejmuje tak\u017ce przekazywanie wiedzy tak w kontek\u015bcie akademickim, jak i popularyzatorskim.<\/p>\n

Artyku\u0142 12. Prawo odbiorcy do wysokiej jako\u015bci dzia\u0142a\u0144 psychologicznych<\/strong><\/b><\/p>\n

12.1.<\/strong><\/b>\u00a0Unikanie konfliktu r\u00f3l i interes\u00f3w<\/p>\n

12.1.a.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog jest wra\u017cliwy na sytuacj\u0119 wyst\u0105pienia konfliktu r\u00f3l i konfliktu interes\u00f3w. W miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci unika konflikt\u00f3w w obr\u0119bie pe\u0142nionych przez siebie r\u00f3l. W szczeg\u00f3lno\u015bci nie podejmuje si\u0119 dzia\u0142a\u0144 zawodowych wobec os\u00f3b bliskich emocjonalnie, co do kt\u00f3rych istnieje zagro\u017cenie, \u017ce wp\u0142ynie to na jako\u015b\u0107 tych dzia\u0142a\u0144. Psycholog nie podejmuje kontakt\u00f3w seksualnych z odbiorc\u0105 w trakcie trwania dzia\u0142a\u0144 i w czasie utrzymywania relacji profesjonalnej.<\/p>\n

12.1.b.<\/strong><\/b>\u00a0W sytuacji konfliktu pomi\u0119dzy odbiorc\u0105 i zleceniodawc\u0105 psycholog przedstawia swoje zobowi\u0105zania wobec ka\u017cdej ze stron. D\u0105\u017cy do zachowania bezstronno\u015bci.<\/p>\n

12.2.<\/strong><\/b>\u00a0Ci\u0105g\u0142e kszta\u0142cenie i rozw\u00f3j osobisty<\/p>\n

12.2.a.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog posiada niezb\u0119dne kwalifikacje umo\u017cliwiaj\u0105ce wykonywanie zawodu w \u015bwietle istniej\u0105cego prawa. Posiada kwalifikacje zawodowe w obszarze swojej praktyki zawodowej, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie metod i technik, kt\u00f3rych u\u017cycie wi\u0105\u017ce si\u0119 z dodatkowym przeszkoleniem. Aktywnie zdobywa now\u0105 i aktualn\u0105 wiedz\u0119 z dziedziny i specjalno\u015bci, w kt\u00f3rej pracuje, a w razie potrzeby jest gotowy poszerza\u0107 r\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 wiedz\u0119 pozapsychologiczn\u0105 w obszarze, kt\u00f3rym si\u0119 zajmuje.<\/p>\n

12.2.b.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog dba o rozw\u00f3j osobisty w obszarze kompetencji osobowych, wspieraj\u0105cych praktyk\u0119 zawodow\u0105. Dba r\u00f3wnie\u017c o w\u0142asny dobrostan psychiczny, stara si\u0119 zapobiega\u0107 zrutynizowaniu czynno\u015bci profesjonalnych i aktywnie przeciwdzia\u0142a\u0107 wypaleniu zawodowemu.<\/p>\n

12.3.<\/strong><\/b>\u00a0Praktyka oparta na wynikach bada\u0144 naukowych<\/p>\n

12.3.a.<\/strong><\/b>\u00a0Ze wzgl\u0119du na naukowy charakter podstaw praktyki zawodowej, psycholog dysponuje aktualn\u0105 i adekwatnie szerok\u0105 wiedz\u0105 z dziedziny psychologii jako dyscypliny naukowej. Posiada aktualn\u0105 i mo\u017cliwie jak najszersz\u0105 wiedz\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z obran\u0105 przez siebie specjalno\u015bci\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci wiedz\u0119 wykraczaj\u0105c\u0105 poza obszar akademickiego kszta\u0142cenia podstawowego.<\/p>\n

12.3.b.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog wykorzystuje w praktyce zawodowej metody posiadaj\u0105ce wystarczaj\u0105ce podstawy naukowe i nie stosuje metod, kt\u00f3rych skuteczno\u015b\u0107 zosta\u0142a podwa\u017cona przez badania naukowe. Psycholog potrafi uzasadni\u0107 swoje stanowisko w sprawach zawodowych, odnosz\u0105c si\u0119 do wiedzy naukowej.<\/p>\n

12.4.<\/strong><\/b>\u00a0Rozpoznawanie w\u0142asnych ogranicze\u0144<\/p>\n

12.4.a.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog odnosi si\u0119 w spos\u00f3b krytyczny do swojego post\u0119powania w ramach roli zawodowej. Buduj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 siebie jako narz\u0119dzia w\u0142asnej pracy, kszta\u0142tuje umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozpoznawania swoich ogranicze\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby istotnie wp\u0142ywa\u0107 na jako\u015b\u0107 podejmowanych dzia\u0142a\u0144. W zakresie swoich mo\u017cliwo\u015bci stara si\u0119 przekracza\u0107 te ograniczenia lub powstrzymuje si\u0119 od dzia\u0142a\u0144, kiedy przekroczenie ogranicze\u0144 nie jest mo\u017cliwe.<\/p>\n

12.4.b.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog jest gotowy podda\u0107 swoj\u0105 prac\u0119 krytycznej ocenie. W sytuacji niepewno\u015bci co do podejmowanych dzia\u0142a\u0144 w zakresie pe\u0142nionej roli zawodowej, korzysta z rzetelnej superwizji i\/lub konsultacji. Psycholog korzysta z superwizji w ramach czynno\u015bci, kt\u00f3rych jest ona integraln\u0105 i niezbywaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105. Planuj\u0105c konsultacje, kieruje si\u0119 zawsze dobrem odbiorcy i specyfik\u0105 podejmowanych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n

12.5.<\/strong><\/b>\u00a0Jawno\u015b\u0107.<\/p>\n

12.5.a.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog zachowuje jawno\u015b\u0107 co do swoich kwalifikacji. Rzetelnie ujawnia uprawnienia do podejmowania okre\u015blonych czynno\u015bci zawodowych oraz ograniczenia w\u0142asnych kompetencji. Na wniosek odbiorcy lub zleceniodawcy udost\u0119pnia oryginalne po\u015bwiadczenia posiadanych kwalifikacji.<\/p>\n

12.5.b.<\/strong><\/b>\u00a0Psycholog odr\u00f3\u017cnia wiedz\u0119 naukow\u0105 od swoich osobistych przekona\u0144; kiedy ujawnia swoje prywatne przekonania, stara si\u0119 wzgl\u0119dem odbiorcy zachowa\u0107 jawno\u015b\u0107 w tej kwestii.<\/p>\n

ROZDZIA\u0141 4. PRAWA PSYCHOLOGA<\/strong><\/b><\/p>\n

Artyku\u0142 13.<\/strong><\/b>\u00a0Prawo psychologa do niezale\u017cno\u015bci zawodowej<\/strong><\/b><\/p>\n

Wykonuj\u0105c czynno\u015bci zawodowe, psycholog zachowuje prawo do niezale\u017cno\u015bci wobec przedstawicieli innych zawod\u00f3w, a tak\u017ce wobec innych psycholog\u00f3w. Podstaw\u0105 tej niezale\u017cno\u015bci jest odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec odbiorcy, wiedza i umiej\u0119tno\u015bci profesjonalne. Psycholog ma prawo do takich warunk\u00f3w pracy, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 \u015bwiadczenie wysokiej jako\u015bci us\u0142ug i ograniczaj\u0105 ryzyko zrutynizowania pracy i wyst\u0105pienia objaw\u00f3w wypalenia zawodowego.<\/p>\n

Artyku\u0142 14. Prawo psychologa do zachowania tajemnicy zawodowej<\/strong><\/b><\/p>\n

Psycholog ma prawo do zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych w zwi\u0105zku z wykonywaniem czynno\u015bci zawodowych. Wyj\u0105tki od tej regu\u0142y okre\u015blaj\u0105 przepisy prawa powszechnego.<\/p>\n

Artyku\u0142 15. Prawo psychologa do odmowy wykonania czynno\u015bci zawodowych<\/strong><\/b><\/p>\n

Psycholog ma prawo do odmowy wykonania czynno\u015bci zawodowych, w szczeg\u00f3lno\u015bci je\u015bli uzna, \u017ce okoliczno\u015bci zewn\u0119trzne lub wewn\u0119trzne znacznie utrudniaj\u0105 lub uniemo\u017cliwiaj\u0105 ich rzetelne wykonanie.<\/p>\n

Artyku\u0142 16. Prawo psychologa do ochrony i pomocy ze strony \u015brodowiska zawodowego<\/strong><\/b><\/p>\n

Psycholog ma prawo do ochrony i pomocy ze strony \u015brodowiska zawodowego, zw\u0142aszcza ze strony instytucji i organizacji zrzeszaj\u0105cych psycholog\u00f3w\/samorz\u0105du zawodowego.<\/p>\n

Artyku\u0142 17. Prawo psychologa do obrony w razie zarzut\u00f3w etyczno-zawodowych<\/strong><\/b><\/p>\n

Psycholog, wobec kt\u00f3rego postawiono zarzut naruszenia etyki zawodowej, ma prawo do zapoznania si\u0119 z zarzutami i rozpatrzenia swojej sprawy w ramach post\u0119powania przed organem uprawnionym do rozstrzygania i wydawania orzecze\u0144 w zakresie etyki zawodowej.<\/p>\n

S\u0141OWNIK G\u0141\u00d3WNYCH POJ\u0118\u0106<\/strong><\/b><\/p>\n

(w porz\u0105dku alfabetycznym):<\/strong><\/b><\/p>\n

Dzia\u0142ania psychologiczne:<\/strong><\/b><\/p>\n

wszelkie czynno\u015bci podejmowane przez psychologa w roli zawodowej i w sytuacji profesjonalnej. W szczeg\u00f3lno\u015bci s\u0105 to: diagnoza, poradnictwo psychologiczne, psychoterapia, psychoedukacja, opiniowanie, orzekanie, prowadzenie bada\u0144 naukowych, dydaktyka psychologii, popularyzacja wiedzy psychologicznej.<\/p>\n

Kontrakt:<\/strong><\/b><\/p>\n

umowa mi\u0119dzy psychologiem a odbiorc\u0105 (a tak\u017ce ze zleceniodawc\u0105, je\u015bli nie jest to\u017csamy z odbiorc\u0105), okre\u015blaj\u0105ca warunki prowadzenia dzia\u0142a\u0144 psychologicznych. W okre\u015blonych sytuacjach zawodowych kontrakt mo\u017ce przyj\u0105\u0107 form\u0119 pisemn\u0105 lub ustn\u0105.<\/p>\n

Odbiorca:<\/strong><\/b><\/p>\n

osoba uczestnicz\u0105ca w dzia\u0142aniach psychologicznych.<\/p>\n

Psycholog:<\/strong><\/b><\/p>\n

osoba uprawniona do wykonywania dzia\u0142a\u0144 psychologicznych na podstawie dyplomu uko\u0144czenia pi\u0119cioletnich jednolitych studi\u00f3w magisterskich z psychologii lub licencjatu z psychologii i magisterium z psychologii. W tek\u015bcie niniejszego kodeksu termin ten odnosi si\u0119 do wszystkich przedstawicieli zawodu, niezale\u017cnie od p\u0142ci.<\/p>\n

\u015awiadoma zgoda:<\/strong><\/b><\/p>\n

zgoda wyra\u017cona w spos\u00f3b dobrowolny, w oparciu o wystarczaj\u0105ce, zrozumiane informacje.<\/p>\n

Zarz\u0105dzanie informacj\u0105:<\/strong><\/b><\/p>\n

w kontek\u015bcie dzia\u0142a\u0144 psychologicznych obejmuje w szczeg\u00f3lno\u015bci zbieranie, przetwarzanie, przechowywanie oraz przekazywanie informacji zwi\u0105zanych z dzia\u0142aniami psychologicznymi.<\/p>\n

Zleceniodawca:<\/strong><\/b><\/p>\n

osoba zlecaj\u0105ca badanie psychologiczne, w tek\u015bcie niniejszego kodeksu termin stosowany w\u00f3wczas, gdy osoba ta nie jest to\u017csama z osob\u0105 odbiorcy, np. w sytuacji dzia\u0142a\u0144 psychologicznych wobec os\u00f3b ma\u0142oletnich i prawnie ubezw\u0142asnowolnionych.<\/p>\n\n\n

\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n Twoja ocena<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

KODEKS ETYCZNY PSYCHOLOGA POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHOLOGICZNEGO Niniejszy tekst Kodeksu Etycznego Psychologa zosta\u0142 zatwierdzony przez Walne Zgromadzenie Delegat\u00f3w Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w dniu 2 grudnia 2018 r. Kodeks ten jako nadrz\u0119dny dokument, stanowi podstawow\u0105 wyk\u0142adni\u0119 zasad etycznych, reguluj\u0105cych post\u0119powanie zawodowe cz\u0142onk\u00f3w Polskiego Towarzystwa Psychologicznego oraz innych os\u00f3b, kt\u00f3re zadeklarowa\u0142y jego przestrzeganie. Poza niniejszym Kodeksem osoby te s\u0105 tak\u017ce zobowi\u0105zane do przestrzegania innych regulacji etycznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, w zakresie specyfiki podejmowanych dzia\u0142a\u0144. ROZDZIA\u0141 1. PREAMBU\u0141A Artyku\u0142 1. Psychologia jako profesja i jako dyscyplina naukowa nale\u017cy do tych dziedzin ludzkiej aktywno\u015bci, w kt\u00f3rych centrum zainteresowania i dzia\u0142a\u0144 jest cz\u0142owiek. Podstaw\u0105 etyki zawodowej … <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-91","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/91","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/91\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2888,"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/91\/revisions\/2888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychologuj.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}